جنگ امریکا و اسرائیل با ایران؛ هزینهٔ سرنگونی پهپادهای تهاجمی ایرانی «تا ۴ میلیون دالر» می‌رسد

انفجار ناشی از برخورد یک پهپاد ایرانی بر تصفیه‌خانه نفت در امارات متحده عربی

منبع تصویر، EPA

زمان مطالعه: ۳ دقیقه

از آغاز جنگ امریکا و اسرائیل با ایران، هفت روز پیش، تهران در حملات تلافی‌جویانه بیش از ۲ هزار پهپاد انتحاری به اهدافی در سراسر خاورمیانه فرستاده است. براساس گزارش‌ها، برای ره‌گیری این پهپادهای کم‌هزینه‌ تاکنون بیش از۸۰۰ موشک دفاعی‌ای پرتاب شده است که هر کدام تا ۴ میلیون دالر هزینه دارند.

چارلز کلاور، خبرنگار امنیت و دفاعی فایننشل تایمز، به بی‌بی‌سی گفت هر موشک دفاعی پاتریوت (رایج‌ترین سامانه دفاعی امریکا در حوزه خلیج) که این کشورها برای ره‌گیری درون‌های ایرانی استفاده کرده اند، ۴ میلیون دالر هزینه داشته است.

آقای کلاور می‌گوید: «هزینه این جنگ برای امریکا و متحدان خلیجی‌اش طاقت‌فرسا شده است. از سویی سامانه کافی برای دفاع در برابر پهپادهای ایرانی وجود ندارد و از سوی دیگر، ساختن موشک‌های بیشتر وقت‌گیر است.»

امارات متحده عربی می‌گوید که تاکنون بیش از یک هزار پهپاد ایرانی به سوی این کشور شلیک شده که به گفتهٔ مقامات این کشور، از این میان تنها ۷۱ فروند توانسته از سد دفاع این کشور بگذرند.

این موشک‌های ره‌گیر که هزینه سنگینی دارند، تنها تجهیزاتی‌اند که می‌توانند موشک‌‌های بالستیک و پهپادهای «شاهد» ایران را دفع کنند.

برآورد می‌شود که هزینهٔ پهپادهای دوربُرد «شاهد ۱۳۶» که در ایران ساخته می‌شوند، بین ۲۰ هزار تا ۵۰ هزار دالر امریکایی است.

حالا امریکا در تلاش یافتن راهی کم‌هزینه، از اوکراین درخواست کمک کرده تا از پهپادهای ارزان‌قیمت این کشور برای ره‌گیری درون‌های ایرانی استفاده کند.

خبرنگار دفاعی و امنیتی فایننشل تایمز اضافه می‌کند که تجهیزاتی اوکراینی در واقع پهپادهایی‌اند که برای منهدم ساختن دیگر پهپادها ساخته شده‌اند.

این پهپادها نسبتا کند پرواز می‌کنند اما در برابر پهپادها ساخت ایران که روسیه در جنگ استفاده کرده، نتیجه داده‌اند.

پهپاد شاهد به طور گسترده توسط روسیه در جنگ با اوکراین استفاده شده است. ایران در سال‌های اخیر این پهپاد را به روسیه صادر کرد و اکنون روسیه با استفاده از فن‌آوری ایران پهپادهای بومی خود را می‌سازد که پهپادهای کم‌مصرفی اند با کارآیی بالا.

کلاور می‌گوید که روسیه از این طریق توانست پهپادها بیشتری را به کار ببندد و خسارات بیشتری به اوکراین وارد کند.

امریکا نیز اخیرا با نسخه‌برداری از پهپاد شاهد، پهپادی به نام «لوکاس» ساخته است.

دریاسالار برد کوپر فرمانده نیروهای امریکایی در خاورمیانه می‌گوید: «ایالات متحده طراحی ایران را گرفته، آن را بهتر کرده و دوباره علیه خود ایران به کار می‌برد.»

کلاور می‌افزاید که تولید پهپادهای اوکراینی گسترده نیست و در حال حاضر اوکراین مقدار کافی پهپاد در اختیار ندارد تا امریکا از آن استفاده کند، اما از اوکراین خواسته شده تا کارشناسان خود را به پنتاگون بفرستد تا و به امریکایی‌ها شیوه توسعه درون‌های کم‌هزینه را آموزش دهند.

ارزان اما ویران‌گر

تصویر دورن لوکاس
توضیح تصویر، امریکا در این اواخر پهپاد ارزان‌قیمت «لوکاس» را با نسخه برداری از پهپاد شاهد ایرانی ساخته است

پهپادهای انتحاری شاهد مواد انفجاری را حمل کرده و هنگام برخورد منفجر می‌شوند. این پهپادها می‌توانند خسارات قابل‌توجهی وارد کنند.

مرگ‌بارترین حمله علیه نیروهای امریکایی با استفاده از این پهپادها تاکنون برخورد یک پهپاد به یک پایگاه در کویت بود که در آن شش سرباز امریکایی کشته شدند.

برخی از این حملات در شهرهای پرجمعیت رخ داده و باعث ایجاد ترس در کشورهای حوزه خلیج فارس شده است.

کارشناسان می‌گویند که این وضعیت ممکن است بخشی از راه‌برد ایران برای «ایجاد رعب» و فشار بر امریکا با هدف پایان سریع جنگ باشد.

بی‌بی‌سی ویدیوهایی از لحظه برخورد این پهپادها را در بحرین، در هتلی در امارت متحده عربی و در پالایشگاه نفت در عربستان سعودی را راستی‌آزمایی کرده است.

در این ویدیوها دیده می‌شود که پهپاد پس از برخورد منفجر شده و قطعات آن به هوا پخش می‌شود.

این پهپادها با برد حداکثر ۲۵۰۰ کیلومتر می‌توانند از تهران تا آتن پایتخت یونان پرواز کنند.

سرعت این پهپادها در مقایسه با موشک‌های بالستیک چندان زیاد نیست اما طراحی بدنه و توانایی پرواز در ارتفاع پایین سبب می‌شود که تشخیص آن برای رادار و سامانه‌های هوشمند دشوار باشد.

باور بر این است که ایران پیش از آغاز جنگ، ده‌ها هزار پهپاد شاهد را به صورت انبوه تولید کرده است. اما این مشخص نیست که چه تعداد این پهپادها پس از حملات اسرائیل و امریکا همچنان سالم مانده‌اند.

روز دوشنبه، خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تصویری منتشر کرد که صف‌هایی از پهپادها را در محلی شبیه یک پناه‌گاه زیرزمینی نشان می‌دهد؛ هر چند زمان دقیق ثبت این ویدیو مشخص نیست.

نیکلاس کارل، کارشناس مسائل ایران، می‌گوید یکی از اهداف اصلی ایران از به‌‌کارگیری پهپادها و موشک‌ها این است که امریکا و متحدانش ذخایر سامانه‌های ره‌گیری شان را تمام کنند. اما کارل می‌افزاید که ایران هدفی دیگری نیز دارد؛ «ایجاد رعب و فشار روانی» برای امریکا و متحدانش تا حکومت ترامپ را به پذیرش آتش‌بس وادار کند.