اعضای هیئت‌های مذاکره‌کننده حکومت طالبان و پاکستان در استانبول

انتظار می‌رود که نمایندگان افغانستان و پاکستان امروز برای سومین دور گفت‌وگوها در ترکیه با هم دیدار کنند تا برای مشکلات دو طرف که منجر به درگیری مرزی شده است، راه حلی پیدا کنند.

چند منبع به بی‌بی‌سی تایید کرده‌است که این بار هیئت حکومت طالبان را عبدالحق وثیق، رئیس اداره استخبارات رهبری می‌کند. همچنین بی‌بی‌سی دریافته است که رهبری هیئت پاکستانی را جنرال عاصم ملک، رئیس سازمان استخبارات (آی‌اس‌آی)، به عهده دارد.

جنرال عاصم ملک از سال ۲۰۲۴ رئیس سازمان استخبارات پاکستان است و پس از رئیس ارتش، دومین فرد بانفوذ این کشور محسوب می‌شود.

عاصم ملک از نزدیکان جنرال عاصم منیر، رئیس ارتش پاکستان، و پسر یک جنرال سه‌ستاره است.

با آنکه روابط افغانستان و پاکستان همواره - چه در زمان جمهوریت و چه در زمان حکومت طالبان شاهد تنش بوده است اما مذاکرات جدی در سطح روسای استخبارات دو کشور برای حل مشکلات مشخص کمترپیش آمده‌است.

ماه گذشته، پس از تنش میان دو کشور نخستین‌ دور مذاکرات در دوحه قطر برگزار شد و در آنجا هر دو طرف روی آتش‌بس موافقت کردند. سپس گفت‌وگوهای سه‌روزه در استانبول ترکیه به شش روز تمدید شد و هفته گذشته پایان یافت. در آن مذاکرات نیز بر ادامه آتش‌بس و برگزاری دور سوم گفت‌وگو توافق شد که قرار است امروز، پنج‌شنبه ۱۵عقرب، آغاز گردد. میانجی‌گرانی از قطر و ترکیه هم در گفت‌وگوها حضور دارند.

روشن نیست که در دور سوم مذاکرات، آیا دو طرف به نتایج قاطع خواهند رسید یا نه، اما حضور سران نهادهای استخباراتی اهمیت این دور را برجسته ساخته است.

اعضا و سران هیئت اعزامی طالبان چه کسانی‌اند؟

عبدالحق وثیق، رئیس اداره استخبارات

در سومین دور گفت‌وگوها در استانبول، هیئت طالبان را عبدالحق وثیق، رئیس عمومی اداره استخبارات حکومت طالبان رهبری می‌کند. او از افراد کلیدی حکومت طالبان است و در جناح‌بندی‌های داخلی طالبان با عبدالغنی برادر، معاون نخست‌وزیر طالبان، روابط نزدیک دارد.

آقای وثیق بعد از آزادی از زندان گوانتانامو در سال ۲۰۱۴، در حدود هشت سالی که منتهی به بازگشت طالبان به قدرت شد در دوحه زندگی می‌کرد. او قبلا هم در مذاکرات مهم طالبان با امریکا در دوحه شرکت می‌کرد و از این لحاظ تجربه چانه‌زنی سخت را دارد. آقای وثیق از سپتامبر ۲۰۲۱ رئیس استخبارات حکومت طالبان است. او در دور نخست حکومت طالبان در دهه نود هم در اداره استخبارات کار کرده است.

رحمت‌الله نجیب، عضو هیئت

رحمت‌الله نجیب در دومین دور گفت‌وگوهای استانبول رئیس هیئت طالبان بود و در سومین دور نیز حضور دارد. او در مذاکرات دوحه شرکت نداشت. اقای نجیب از ماه می سال ۲۰۲۴ به‌عنوان معاون اداری وزارت داخله طالبان ایفای وظیفه می‌کند.

پیش از این، در سپتامبر سال ۲۰۲۱ او به‌عنوان معاون دوم ریاست عمومی استخبارات حکومت طالبان وظیفه داشت. در دهه ۱۹۹۰ و در زمان حاکمیت طالبان، او در ولایت بلخ فعالیت داشت.

سهیل شاهین، عضو هیئت

سهیل شاهین، سفیر حکومت طالبان در قطر است. او پیش از این، رئیس دفتر سیاسی طالبان در دوحه بود. آقای شاهین از چهره‌های برجسته طالبان به شمار می‌رود، به زبان انگلیسی تسلط دارد و به نمایندگی از حکومت طالبان با دیپلمات‌ها و نهادهای بین‌المللی دیدارهای مکرری داشته است. او عضو هیت مذاکره‌کننده در گفت‌وگوهای امریکا با طالبان بود. آقای شاهین قبل از سقوط دور نخست حکومت طالبان به‌عنوان معاون سفارت افغانستان در پاکستان فعالیت داشت.

انس حقانی، عضو هیئت

انس حقانی، برادر کوچکتر سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله فعلی حکومت طالبان است. انس حقانی در مذاکرات دوحه نیز حضور داشت و جوان‌ترین عضو هیات طالبان بود.

او شاعر است و سمت اجرایی مهمی در حکومت طالبان ندارد اما برخی باور دارند که سراج‌الدین حقانی با شامل ساختن برادرش به عنوان عضو هیات پیام حمایت خودش را از گفت‌وگوها به طرف پاکستانی می‌رساند. در حملات پاکستان در چهارسال گذشته بیشتر ولایاتی که خاستگاه قومی سراج‌الدین حقانی محسوب می‌شود هدف قرار گرفته است. به این ترتیب به نتیجه رسیدن این گفت‌وگوها به سراج‌الدین حقانی اهمیت ویژه دارد.

عبدالقهار بلخی، عضو هیئت

عبدالقهار بلخی، رئیس چهارم بخش سیاسی وزارت خارجه طالبان، از دیگر اعضای هیئت است. حیطه کاری او کشورهای اروپای غربی است. گفته می‌شود که آقای بلخی به دلیل تسلط ویژه در زبان انگلیسی و مهارت در بیان و استدلال در نشست‌های مهم شرکت می‌کند. او در سفر اخیر وزیر خارجه حکومت طالبان در هند هم به عنوان عضو و ترجمان معتمد شرکت داشت.

ذاکر جلالی، عضو هیئت

ذاکر جلالی از سال ۲۰۲۴ به عنوان رئیس سیاسی دوم وزارت امور خارجه حکومت طالبان تعیین شده است. او تحصیلات عالی خود را در رشته سیاست و روابط بین‌الملل در دانشگاه بین‌المللی اسلامی اسلام‌آباد به پایان رسانده است. آقای جلالی همچنین سال‌ها در شهر پیشاور پاکستان زندگی کرده است و می‌تواند به زبان اردو صحبت کند. او از اعضای فعال جریان‌های سیاسی و فکری طالبان به شمار می‌رود.