خشم گسترده در بریتانیا از ادعای ترامپ که نیروهای ناتو در افغانستان نجنگیدند

وزیر صحت بریتانیا، ادعای دونالد ترامپ مبنی بر این‌که نیروهای ناتو در جریان جنگ افغانستان «کمی از خطوط مقدم فاصله داشتند» را «ناامیدکننده» خوانده است.

استیون کیناک در واکنش به سخنان ترامپ از مشارکت بریتانیا و دیگر متحدانش در این ماموریت به رهبری امریکا سخن گفته و افزوده است «همیشه شانه‌به‌شانه کنار ایالات متحده ایستاده‌اند».

اظهارات آقای ترامپ باعث خشم سیاستمداران بریتانیایی و خانواده‌های کهنه‌سربازان این کشور شده است. مادر یکی از سربازان زخمی شده، سخنان ترامپ را «توهین‌آمیز» و «شرم‌آور» خوانده است. در جریان جنگ افغانستان، ۴۵۷ نظامی بریتانیایی جان خود را از دست دادند.

بریتانیا از جمله یکی از متحدان امریکا بود که پس از سال ۲۰۰۱ و بعد از حمله ۱۱ سپتامبر به مرکز تجارت جهانی درنیویارک در چتر دفاعی ناتو همراه با امریکا وارد جنگ افغانستان شد.

پس از آن‌که امریکا در پی حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر بند دفاع جمعی ناتو را فعال کرد، به همراه ایالات متحده وارد جنگ افغانستان شد.

ایالات متحده تنها کشوری است که تاکنون از ماده ۵ پیمان ناتو استفاده کرده است؛ ماده‌ای که در آن آمده است «حملهٔ مسلحانه علیه یکی از اعضای ناتو، حمله علیه همه اعضا تلقی می‌شود».

دونالد ترامپ روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت که «مطمئن نیست» اگر روزی امریکا به ناتو نیازمند شود، این ائتلاف نظامی در کنار ایالات متحده بایستد.

او گفت: «ما هرگز به آن‌ها نیاز نداشته‌ایم» و افزود: «واقعا هیچ‌وقت از آن‌ها چیزی نخواسته‌ایم.»

ترامپ ادامه داد: «آن‌ها خواهند گفت که شماری نیرو به افغانستان فرستادند»، و اضافه کرد: «این کار را هم کردند، اما کمی عقب‌تر ماندند و اندکی دور از خطوط مقدم [جنگ] بودند.»

استیون کیناک روز جمعه در گفت‌وگو با برنامه صبحانه ‌بی‌بی‌سی درباره ادعای ترامپ گفت «واقعاً [به دل] جور نمی‌آید» و سخنان او «هیچ شباهتی به واقعیت ندارد».

او با ادای احترام به نیروهای بریتانیایی که در جنگ افغانستان کشته شدند، نیروهای مسلح بریتانیا را «نماد واقعی از میهن‌دوستی، شجاعت، فداکاری و حرفه‌ای‌گری» توصیف کرد.

آقای کیناک درباره این سربازان افزود: «آنان جان خود را برای دفاع از کشور ما به خطر انداختند. من از اظهارات رئیس‌جمهور ترامپ ناامید شدم.»

او از اظهارات «صریح و قوی» لوسی آلدریج، مادر ویلیام آلدریج تمجید کرد که در ۱۸ سالگی در انفجار بمب در افغانستان کشته شد. لوسی آلدریج گفت که اظهارات ترامپ «به‌شدت ناراحت‌کننده» بوده است.

او به روزنامه میرور گفت: «ما تا پایان عمر هر روز با این درد و رنج زندگی می‌کنیم، آن هم به‌خاطر نقشی که عزیزان‌مان ایفا کردند. آن‌ها بدون تردید در خط مقدم حضور داشتند.»

مادر بن پارکینسون، کهنه‌سرباز بریتانیایی که از او به‌عنوان شدیدترین سرباز مجروح بریتانیا نام‌ برده می‌شود که در جنگ افغانستان جان سالم به در برد، گفت که سخنان ترامپ «به‌شدت توهین‌آمیز» و شنیدنش دشوار بوده است.

دایان درنی، اظهارات ترامپ را نشان‌دهنده «رفتار کودکانه مردی» دانست که «مسئولیت نمی‌پذیرد»، او افزود: «می‌توانم با اطمینان بگویم طالبان بمب‌های کنار جاده‌ای را کیلومترها دورتر از خط مقدم کار نمی‌گذاشتند.»

درنی از کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، خواست که «از نیروهای مسلح کشورش دفاع کند» و از رئیس‌جمهور امریکا بابت این سخنان انتقاد کند.

استیون کیناک وزیر صحت بریتانیا گفت که آقای استارمر درباره این اظهارات اخیر ترامپ، مستقیماً با او گفت‌وگو خواهد کرد. او به رادیو ال‌بی‌سی ( LBC ) لندن گفت: «واقعا به نیروهای مسلح افتخار می‌کند و این موضوع را واضح به رئیس‌جمهور خواهد گفت.»

کیناک همچنین به شبکه اسکای نیوز (Sky News) درباره اظهارات ترامپ گفت «عمیقاً ناامیدکننده» بود و افزود: «هر کسی که بخواهد کارهایی را که این نیروها انجام داده‌اند و فداکاری‌هایی را که کرده‌اند، زیر سؤال ببرد، به وضوح در اشتباه است.»

بن اوبیس-جکتی، نماینده محافظه‌کار پارلمان، که خود در افغانستان خدمت کرده است، هم اظهارات رئیس‌جمهور امریکا را رد کرد و گفت: «اینکه شاهد باشی که فداکاری ملت ما و همچنین شرکای ما در ناتو این‌قدر کم‌ارزش جلوه داده می‌شود، واقعاً تأسف‌بار است.»

امیلی ثورن‌بری، نماینده حزب کارگر در پارلمان بریتانیا، روز پنج‌شنبه در برنامه پرسش و پاسخ (Question Time) بی‌بی‌سی سخنان ترامپ را «توهین مطلق» به ۴۵۷ نظامی بریتانیایی دانست که در جنگ افغانستان کشته شدند و گفت این اظهارات «بسیار فراتر از یک اشتباه» است.

او از حضور دایمی بریتانیا در کنار امریکا سخن گفت و افزود: «ما همیشه در کنار امریکایی‌ها بوده‌ایم. هر وقت آن‌ها به ما نیاز داشته‌اند» و ترامپ را مردی توصیف کرد که «هیچ‌گاه تجربه عملی نداشته و اکنون به عنوان فرمانده کل قوا هیچ چیزی دربارهٔ نحوهٔ دفاع از امریکا نمی‌داند.»

ثورن‌بری امریکا را دوست بریتانیا خواند و افزود: «اما رهبرش رفتاری زورگویانه و بی‌ادبانه داشته و عمداً در تلاش برای تضعیف ما و ناتو بوده است.»

در همان برنامه، استوارت اندرو، عضو کابینه سایه محافظه‌کاران هم اظهارات ترامپ را «شرم‌آور» و «هولناک» خواند.

اد دیوی، رهبر حزب لیبرال دموکرات‌ها، نیز در شبکه‌های اجتماعی به این سخنان اعتراض کرد و گفت: «چطور جرأت می‌کند فداکاری آن‌ها را زیر سؤال ببرد؟»

رابرت جنریک، وزیر سابق دادگستری در کابینه سایه، که اخیراً به حزب اصلاح بریتانیا (Reform UK) پیوسته است، این اظهارات را «توهین‌آمیز و نادرست» توصیف کرد.

دیوید فان ویل، وزیر امور خارجه هالند، در گفت‌وگو با برنامه نیوز نایت ( Newsnight) بی‌بی‌سی سخنان ترامپ را «نادرست» خواند و گفت: «اروپایی‌ها در حمایت از نیروهای امریکایی در افغانستان خون دادند.»

او افزود که مارک روته، دبیرکل ناتو پیش‌تر اظهارات مشابه ترامپ را رد کرده بود که در جریان یک نشست خبری مشترک که روز پنج‌شنبه در داووس گفته بود.

وزیر خارجه هالند در پاسخ به این‌که رئیس‌جمهور امریکا بار دیگر این ادعا را تکرار کرده است، گفت: «ما باید همان‌طور که مارک روته عمل کرد، از حقیقت دفاع کنیم. و اگر او این حرف را تکرار می‌کند، ما هم باید دوباره پاسخ بدهیم، چون واقعیت تاریخی شکل دیگر است.»

در همین حال، بن اوبیس-جکتی، افسر پیشین ارتش بریتانیا، گفت که او «فداکاری‌های سربازان بریتانیایی را از نزدیک و با چشم سر خود دیده است.»

او در شبکه اجتماعی ایکس (توییترسابق) نوشت: «باور ندارم که نیروهای نظامی امریکا با رئیس‌جمهور ترامپ دیدگاه مشترک داشته باشند؛ اظهارات او بی‌احترامی به نزدیک‌ترین اتحاد نظامی ما است.»

کالوین بیلی، نماینده حزب کارگر و افسر پیشین نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF)، که در کنار واحدهای عملیات ویژه امریکا در افغانستان خدمت کرده است، گفت ادعای رئیس‌جمهور «هیچ شباهتی به واقعیت خدمت‌ که ما آنجا [افغانستان] انجام دادیم و تجربه کردیم، ندارد».

او به خبرگزاری پرس اسوشییشن (PA) گفت: «همان‌طور که در ۴ جولای ۲۰۰۸ به نیروهای امریکایی که در کنارشان خدمت می‌کردم یادآوری کردم، ما به این دلیل آن‌جا بودیم که به یک باور مشترک ایمان داشتیم؛ باوری که در زمان بنیان‌گذاری امریکا اساس گذاشته شده بود: این‌که انسان‌های آزاد دارای حقوق ذاتی و سلب‌ناشدنی هستند و نباید زیر سلطه و استبداد زندگی کنند.»

او افزود: «همین باور، مبنای واکنش به حملات ۱۱ سپتامبر بود و اکنون نیز ارزش تامل دوباره را دارد.»

بی‌بی‌سی خواست واکنش وزارت دفاع بریتانیا را در زمینه داشته باشد.

یک سخنگوی این وزارت با اشاره به اظهارات جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا گفت که روز چهارشنبه و در جریان سفر به دنمارک، از متحدان ناتو و پیش از اظهارات ترامپ بیان شده بود.

او گفته بود: «در افغانستان، نیروهای ما یکجا آموزش دیدند، با هم جنگیدند و در برخی موارد، با هم جان باختند و بالاترین فداکاری را انجام دادند.»

بعد از حادثه ۱۱ سپتامبر، امریکا در اکتبر ۲۰۰۱ برای سرنگونی طالبان به افغانستان حمله کرد؛ گروهی که به گفته امریکا با اسامه بن‌لادن رهبر شبکه القاعده و دیگر اعضای این شبکه ارتباط داشت و در زمان حملات۱۱ سپتامبر آنان را پناه داده بود. کشورهای عضو ناتو با اعزام نیرو و تجهیزات نظامی در این جنگ که به رهبری امریکا آغاز شد، مشارکت کردند.

تا آگست سال ۲۰۲۱، زمانی که امریکا از افغانستان خارج شد، بیش از ۳۵۰۰ سرباز نیروهای ائتلاف در افغانستان کشته شدند که حدود دو سوم آن‌ها امریکایی بودند.

بریتانیا پس از امریکا، دومین کشور با بیشترین تلفات نظامی در این جنگ است.