Dwy ysgol gynradd yn Sir Benfro i gau ar ddiwedd tymor yr haf

Rhieni a phlant yn dal arwyddion o blaid cadw Ysgol Clydau ar agor
Disgrifiad o’r llun,

Rhai o'r plant a rhieni oedd yng nghyfarfod y cyngor sir ddydd Iau yn y gobaith o benderfyniad i gadw Ysgol Clydau ar agor

GanAled Scourfield
Newyddion S4C
  • Cyhoeddwyd

Mae aelodau Cyngor Sir Penfro wedi pleidleisio o blaid cyhoeddi rhybudd statudol i gau dwy o ysgolion cynradd y sir.

Fe fydd ysgolion Clydau a Manorbŷr yn cau ar ddiwedd tymor yr haf.

O un bleidlais yn unig, penderfynodd y cyngor llawn i gefnogi argymhelliad i gau Ysgol Clydau ym mhentref Tegryn.

Fe bleidleisiodd 26 o blaid y cynnig, gyda 25 yn erbyn, gydag un cynghorydd yn ymatal eu pleidlais.

Fe fydd yr ysgol yn cau yn swyddogol ar ddiwedd mis Awst eleni, gyda'r disgyblion yn cael eu trosglwyddo i Ysgol Bro Preseli yng Nghrymych, sydd yn ysgol cyfrwng Cymraeg arall.

Ysgol Clydau yn Nhegryn
Disgrifiad o’r llun,

O un bleidlais yn unig y gwnaeth cynghorwyr gymeradwyo argymhelliad i gau Ysgol Clydau yn Nhegryn ddiwedd Awst

Ar ôl siarad yn y siambr o blaid cadw'r ysgol ar agor, dywedodd y Cynghorydd Iwan Ward y byddai'r penderfyniad yn "ergyd fawr i'r Gymraeg" yn y gymuned wledig.

"Rwy'n siomedig bod ni wedi colli," meddai.

Y Cynghorydd Iwan Ward
Disgrifiad o’r llun,

Mae'r penderfyniad yn ergyd i'r gymuned leol, medd y Cynghorydd Iwan Ward

"Ni wedi batlo yn galed. Siomedig i golli o un.

"Mae'r iaith Gymraeg yn mynd i gael ei effeithio yn fawr iawn.

"Y gwir yw fydd y gymuned yn syffro. Fe fydd y pentre' yn dod lan i fod yn bentre' i bobl ymddeol."

'Un o'r diwrnodau anoddaf'

Mae rhyw 20 o blant ar ôl yn Ysgol Clydau. Clywodd y cyfarfod bod y gost o addysgu plant mewn ysgolion bach gwledig yn gynyddol ddrud, a llefydd gwag ar gynnydd.

Dywedodd yr aelod cabinet dros addysg, Guy Woodham wrth Newyddion S4C, mai dyma oedd "un o'r diwrnodau anoddaf" iddo ers iddo gael ei ethol yn gynghorydd 14 mlynedd yn ôl.

"Ni yma oherwydd y llefydd gwag. Nid problem yn Sir Benfro yw hon. Roedd rhaid i Sir Gaerfyrddin wneud penderfyniad tebyg ddoe. Mae hon yn broblem ar draws Cymru."

Penderfynodd y cynghorwyr hefyd i gau Ysgol Manorbŷr, er bod yna addewid dair blynedd yn ôl i'w hailadeiladu yn dilyn tân wnaeth ddinistrio'r adeilad.

Mae'r plant wedi cael eu haddysgu mewn neuadd ym mhentref Jameston ers hynny.

Fe wnaeth y cynghorydd lleol, Phil Kidney, apêl daer i'r cynghorwyr wrthod yr argymhelliad i gau.

Ond fe bleidleisiodd 29 o blaid cau'r ysgol, gydag 20 yn erbyn.

Fe fydd disgwyl i'r 25 o blant sydd yno symud i Ysgol St Florence ar ôl yr haf.

Swyddogion tân yn ymateb wedi'r dinistr i Ysgol Manorbŷr
Disgrifiad o’r llun,

Fe gafodd Ysgol Manorbŷr ei dinistrio wedi tân dair blynedd yn ôl

Penderfynodd y cynghorwyr hefyd i gynnal ymgynghoriad ar gynnig i gau ysgolion Stepaside a Saundersfoot, gyda'r bwriad o greu un ysgol ar safle presennol Saundersfoot.

Fe godwyd pryderon y gallai hynny amharu ar addysg plant o'r gymuned sipsiwn a theithwyr, gyda rhyw 30% o'r deuluoedd o'r gymuned honno yn Ysgol Stepaside.

Fe fydd yr ymgynghoriad yn mynd yn ei flaen serch hynny.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.