Senedd Fyw

A dyna ni o'r Siambr am heddiw - bydd Senedd Fyw yn ôl brynhawn Mawrth nesaf am 1.30pm.

Hwyl fawr am y tro.

Yn y ddadl fer mae David Melding (Canol De Cymru) , dolen allanolyn nodi yr angen am gronfa diogelwch tân yng Nghymru i gynnig cymorth i lesddeiliaid.

Mae'n dweud wrth weinidogion bod "hi'n broblem fawr heb ei datrys, ac nid ydych wedi gwneud unrhyw ymdrech i efelychu system Lloegr".

Mae Julie James, y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol, yn pwysleisio bod yn rhaid i "berchnogion adeiladau a datblygwyr gywiro unrhyw namau," ac mae'n ychwanegu "rwyf wedi ymrwymo i ganfod y ffordd ymlaen".

Mae cynnig Plaid Brexit ar Fesur Marchnad Fewnol y DU yn cael ei ddiwygio'n llwyr gan Lywodraeth Cymru, ac yna'n cael ei basio gan ASau.

Felly mae'r Senedd "yn credu bod Bil y Farchnad Fewnol, Llywodraeth y DU yn gyfystyr ag ymosodiad ar y setliad datganoli a fyddai, pe bai’n cael ei ddeddfu, yn tanseilio pwerau’r Senedd i ddiogelu a hyrwyddo buddiannau pobl Cymru".

Roedd 39 o blaid, 2 yn ymatal ac 13 yn erbyn.

Mae cynnig y Ceidwadwyr ar fesurau i atal COVID-19 wedi'i ddiwygio gan Lywodraeth Cymru ac yna'n cael ei basio gan ASau.

Llywodraeth Cymru

Mae Jeremy Miles yn cyflwyno cynnig Llywodraeth Cymru bod y Senedd yn "credu bod Mesur y Farchnad Fewnol, Llywodraeth y DU yn gyfystyr ag ymosodiad ar y setliad datganoli a fyddai, pe bai’n cael ei ddeddfu, yn tanseilio pwerau’r Senedd i ddiogelu a hyrwyddo buddiannau pobl Cymru".

Mae Gareth Bennett (Canol De Cymru) , dolen allanolyn credu "na ddylai'r pwerau a gaiff eu dychwelyd gan Fesur Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig gael eu datganoli i Gymru o ystyried sut y mae Llywodraeth Cymru a'r Senedd wedi methu mewn perthynas â'r pwerau datganoledig presennol sydd ganddynt".

Mae e hefyd yn galw am "refferendwm cyfrwymol ynghylch a ddylid cadw neu ddiddymu llywodraeth a senedd datganoledig Cymru, yn sgil amcanion arfaethedig Mesur Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig".

Plaid Cymru

Mae Dai Lloyd AS ar ran Plaid Cymru yn cynnig bod y Senedd yn cytuno bod Mesur Marchnad Fewnol Llywodraeth y DU "yn ymosodiad uniongyrchol ar genedligrwydd a democratiaeth yng Nghymru".

Maent hefyd yn galw ar Lywodraeth Cymru "i archwilio annibyniaeth er mwyn diogelu democratiaeth yng Nghymru yn sgil Mesur Marchnad Fewnol Llywodraeth y DU".

UKIP Cymru

Mae Neil Hamilton (Canolbarth a Gorllewin Cymru) , dolen allanolo Blaid Ukip yn croesawu "rhai rhannau o Fesur Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig sy'n dychwelyd, yn briodol, bwerau pwysig o'r UE i'r DU".

Mae e hefyd yn

• "gresynu at y rhannau hynny o Fesur Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig sy'n cynnig datganoli pwerau ymhellach i'r Senedd a Llywodraeth Cymru oherwydd, ar sail tystiolaeth yr 20 mlynedd diwethaf, mae Llywodraeth Cymru yn debygol o'u defnyddio i gynyddu rheoleiddio, cyfyngu ar ryddid a thanseilio cystadleurwydd economi Cymru";

• "yn credu y dylid dileu'r Senedd, fel rhan o gynllun ehangach i unioni canlyniadau anfoddhaol datganoli drwy, yn benodol, ddemocrateiddio'r GIG a chreu mwy o ymreolaeth leol mewn addysg, ac wrth gadw elfennau Mesur Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig sy'n helpu i ddychwelyd pwerau, yn briodol, o'r UE i'r DU".

Plaid Brexit

Y pwnc sydd wedi ei ddewis gan Blaid Brexit yw Mesur Marchnad Fewnol y Deyrnas Unedig.

Maent yn cynnig bod y Senedd yn croesawu'r mesur.

Pasiodd y mesur ei ddarlleniad cyntaf yn San Steffan echnos (nos Lun, Medi 14) o 340 o bleidleisiau i 263 – mwyafrif o 77 i'r Ceidwadwyr.

Mae'r mesur yn rhoi hawl i lywodraeth Boris Johnson i ddiystyru rhannau o gytundeb Brexit gyda'r UE.

"Mae San Steffan yn ymladd yn ôl, rhaid i ni groesawu hynny," meddai Mark Reckless.

Llywodraeth Cymru

Mae Llywodraeth Lafur Cymru yn cynnig dau welliant sef dileu is-bwynt (a) - gan fod gwisgo mygydau wedi bod yn orfodol mewn siopau ac archfarchnadoedd ers ddydd Llun - a dileu is-bwynt (c) a rhoi yn ei le 'profi pobl sy’n dychwelyd i Gymru o wledydd nad ydynt wedi’u heithrio sydd â chyfraddau uwch o COVID-19 na Chymru, yn unol â’r cyngor cyfredol gan y Grŵp Cyngor Technegol'.

Ffynhonnell y llun, Getty Images

Mae Caroline Jones (Gorllewin De Cymru) , dolen allanolsy'n Aelod Annibynnol yn galw ar Lywodraeth Cymru i "sicrhau llety i alluogi teithwyr a'r rhai nad oes ganddynt y cyfleusterau i fod dan gwarantin ar eu pen eu hunain".

Plaid Cymru

Mae Rhun ap Iorwerth ar ran Plaid Cymru yn

• galw ar Lywodraeth Cymru i adolygu effeithiolrwydd mesurau i gynnwys lledaeniad COVID-19 mewn perthynas â theithio rhyngwladol hyd yma ac i weithredu unrhyw wersi a ddysgwyd;

• yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud gorchuddion wyneb yn orfodol mewn ardaloedd cymunedol mewn lleoliadau addysg penodol;

• yn galw ar Lywodraeth Cymru i gyflwyno cynllun COVID-19 newydd i Gymru i ddarparu dull cyfannol o ymdrin â'r pandemig yn ystod y cyfnod nesaf;

• yn galw ar Lywodraeth Cymru i fynd i'r afael ar frys â phroblemau yn y drefn brofi bresennol ac i weithio tuag at gyflwyno profion dyddiol torfol;

• yn galw ar Lywodraeth Cymru i archwilio'r syniad o ddefnyddio ‘cyfyngiadau symud clyfar' wrth ymateb i glystyrau lleol, gan ddefnyddio cyfyngiadau mewn ardaloedd mor lleol â phosibl.

Ceidwadwyr Cymreig

Y pwnc sydd wedi cael ei ddewis gan y Ceidwadwyr Cymreig yw 'Mesurau i Atal COVID'. Maen nhw'n cynnig bod y Senedd yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

a) ymestyn y defnydd gorfodol o orchuddion wyneb i gynnwys meysydd awyr, siopau, archfarchnadoedd, canolfannau siopa, ysbytai a lleoliadau gofal iechyd eraill;

b) ddefnyddio cyfyngiadau coronafeirws lleol mewn ymateb i gynnydd sylweddol mewn cyfraddau heintio Covid-19 mewn modd cymesur er mwyn osgoi gosod cyfyngiadau symud llawn ar Gymru gyfan;

c) ei gwneud yn ofynnol i bob teithiwr sy'n dod i mewn i Gymru o dramor gael prawf Covid-19 wrth gyrraedd Maes Awyr Caerdydd.

Ffynhonnell y llun, Getty Images

Llywodraeth Cymru

Mae Hannah Blythyn, y Dirprwy Weinidog Tai a Llywodraeth Leol yn amlinellu ymateb Llywodraeth Cymru i'r adroddiad.

Mae'n dweud bod "argyfwng pandemig COVID-19 yn dangos bod angen i’r system nawdd cymdeithasol fod yn ddigon cadarn a hyblyg i ymateb i’r heriau sy’n ein hwynebu, boed yn rhai mawr neu’n rhai bach.

"Bydd nifer o wersi i’w dysgu o’n hymateb i COVID-19. Mae’n anodd rhagweld y modd y bydd y newidiadau brys sylweddol i leihau effeithiau’r argyfwng – sydd wedi’u gwneud, ac o bosibl y bydd angen parhau i’w gwneud – i system nawdd cymdeithasol Llywodraeth y DU yn newid y rhwyd ddiogelwch hon yn barhaol yn ystod y cam adfer, a’r cyfnod ôl-adfer.

"Yng nghyd-destun y cyfnod ansicr hwn, nid nawr yw’r amser gorau, o ran yr adnoddau a’r dystiolaeth sydd ar gael, i ystyried newidiadau tymor hir i nawdd cymdeithasol."

Mae modd gweld ymateb Llywodraeth Cymru yn llawn yma, dolen allanol.

Cadeirydd y Pwyllgor John Griffiths (Dwyrain Casnewydd) , dolen allanolsy'n cyflwyno'r adroddiad ac mae'n cynnwys 17 o argymhellion.

Mae bron i hanner poblogaeth Cymru yn derbyn rhyw fath o fudd-dal.

Yr argymhelliad cyntaf yw bod Llywodraeth Cymru yn sefydlu “system fudd-daliadau Gymreig” gydlynol ac integredig ar gyfer yr holl fudd-daliadau sy’n seiliedig ar brawf modd y mae’n gyfrifol amdanynt".

Ym mis Mehefin eleni nodwyd bod nifer y bobl sy'n hawlio budd-daliadau yn ymwneud â diffyg gwaith yng Nghymru wedi dyblu o'i gymharu â'r un cyfnod y llynedd.

Mae John Griffiths yn dweud "ei fod yn siomedig fod Llywodraeth Cymru ddim wedi darparu yr ymateb manwl disgwyliedig".

Ffynhonnell y llun, bbc

Mae dadl gyntaf y cyfarfod ar adroddiad y Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau: Budd-daliadau yng Nghymru - opsiynau i'w cyflawni'n well.

Mae Aelodau yn cytuno ar y cynnig i benodi Lindsay Foyster yn Gadeirydd Swyddfa Archwilio Cymru o 17 Hydref 2020 tan 15 Mawrth 2023.

Ers 2016 mae hi wedi bod yn Ymgynghorydd Rheoli (hunangyflogedig). Mae modd darllen am ei gyrfa yma, dolen allanol.

Mae'r gwahaniaeth yn y rheolau cysylltiedig â thafarndai Rhondda Cynon Taf a Chaerffili wedi esgor ar gwestiynau gan lefarydd iechyd Andrew RT Davies.

Dywed Vaughan Gething bod tafarndai wedi cyfrannu at ledaenu'r haint yn RhCT ond nid yng Nghaerffili.

Dywed AS Rhondda Leanne Wood bod y "cyfnod clo yn siomedig ond nid yn syndod".

Dywed Mr Gething bod cynnydd "sydyn" wedi bod yn achosion Rhondda Cynon Taf gyda 82.1 ymhob 100,000 wedi'u heintio yn ystod yr wythnos ddiwethaf.

Dyma'r ail ardal yng Nghymru i wynebu cyfyngiadau lleol.

Ry'n ni'n symud ymlaen at ddatganiad y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol am y cyfyngiadau coronafeirws lleol ym Mwdeistref Caerffili a Rhondda Cynon Taf.

Mae Vaughan Gething yn dweud bod cynnydd sydyn wedi bod mewn achosion yn sir Rhondda Cynon Taf, gydag 82.1 achos i bob 100,000 o'r boblogaeth.

Y ffigwr cyfatebol ar gyfer Cymru gyfan yw 21.4 achos i bob 100,000.

Dywedodd bod dau glwstwr "arwyddocaol" yn y sir, un yn ymwneud â chlwb rygbi, ac un arall â grŵp o bobl aeth ar ddiwrnod allan i rasys Doncaster, gan stopio "mewn cyfres o dafarndai ar y ffordd".

O 18:00 nos Iau, ni fydd pobl yn cael mynd i mewn neu allan o'r sir heb reswm da fel teithio i'r gwaith neu am addysg. Ni fydd teuluoedd estynedig yn cael cyfarfod dan do chwaith.

Mae David Melding o'r Blaid Geidwadol yn gofyn: Pa asesiad y mae'r Gweinidog wedi'i wneud o'r effaith y mae cyfyngiadau Covid-19 yn debygol o'i chael ar dargedau adeiladu tai fforddiadwy?

Mae Julie James yn ymateb gan ddweud bod y "pandemig wedi cael ychydig o effaith ar godi tai" ond dywed ei bod yn "hyderus" y bydd Llywodraeth Cymru yn cwrdd â'r targed o adeiladu 20,000 o dai fforddiadwy yn ystod tymor presennol y Senedd - tymor sy'n dod i ben ym mis Mai 2021.

Ffynhonnell y llun, Thinkstock