BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Trefi

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Orllewin

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Tywydd / Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Cerddoriaeth

Oriel yr Enwogion

Trefi a Phentrefi

Awyr Agored

Hanes

Lluniau

Gwefannau lleol

Eich Llais Chi

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Dolgellau
Tyddyn Carreg, gan Gareth Wyn JonesTaith y Crynwyr
Dyma Catherine James i'n tywys ar daith y Crynwyr o amgylch Dolgellau a'r cyffiniau.

Pob tair blynedd, mae criw ifanc o Grynwyr o ogledd Cymru yn mynd draw i le o'r enw Gwyned ym Mhennsylvania, ac mae criw o'r America yn dod yn ôl yma hefyd. Byddant yn dilyn taith y Crynwyr - eu cyndadau - o amgylch yr ardal. Mae taflan yn y Ganolfan Groeso i'ch tywys o amgylch llefydd sydd â'r golygfeydd mwyaf bendigedig.

Rydych yn cychwyn yn y Ganolfan Groeso, gan ymweld ag amgueddfa'r Crynwyr sydd uwch ben. Yna, ewch i fyny am Frynmawr, hen gartref Rowland Elis a heibio Dewisbren Uchaf lle'r oedd Dotti Owen yn byw yn y 18fed ganrif. Cerddodd hi i Lundain o leiaf ddwywaith am gyfarfod blynyddol y Crynwyr a hi hefyd ddaru drefnu'r cwrdd yn yr adeilad sydd bellach yn Gapel Tabor.

Yna, draw heibio Tyddyn y Garreg, hen le cyfarfod blynyddol i Grynwyr Cymru gyfan, a'r fynwent ger llaw. Nid oedd y Crynwyr yn cael eu claddu ym mynwent yr Eglwys. Yna i lawr am Ddolgun Uchaf, hen neuadd ganoloesol, ac ymlaen i'r ffwrnais gafodd ei adeiladu gan Abraham Darby ar gyfer y diwydiant haearn. Yna yn ôl i Ddolgellau ac ymlaen i Lwyngwril ger y môr.

Mae'r Americanwyr yn falch iawn o weld y llefydd lle'r oedd eu teuluoedd yn byw ac yn addoli; y llefydd bendigedig roeddent wedi ymadael â nhw er mwyn gallu addoli yn eu ffordd eu hunain ac yn eu hiaith eu hunain. Mae yna nifer wedi ail-ddysgu'r Gymraeg hefyd, ac yn falch i glywed ei bod yn dal yn cael ei defnyddio yma yng Nghymru.

  • Nôl i hanes Crynwyr Dolgellau gan Catherine James.

  • Cyfrannwch

    Rhodri Owen, CAERNARFON
    A oes unrhywun wedi dod ar draws hanes Pentr Tai'n y Cwm,Cefnddwysarn y Bala yn nghydestun y Crynwyr ? Roedd ar fuarth y fferm hon nifer o fythynnod a chredaf yn ol HANES teulu ei fod yn fangre i grynwyr lleol a oedd yn cael eu taflu oddiar ffermydd ar ystad y Rhiwlas y Bala wrth iddynt gael eu herlid am fod yn Grynwyr?


    Nid ydym yn derbyn sylwadau ar gyfer y dudalen hon bellach.


    Lleol i Mi
    Radio Cymru
    Theatr


    About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy