 |
 | | 
1. Un tro, amser maith yn ôl roedd tywysoges hardd o'r enw Dwynwen. | | 
2. Roedd hi'n ferch i'r brenin Brychan Brycheiniog a oedd wedi trefnu iddi briodi tywysog pwysig. | | | 
3. Ond, roedd Dwynwen mewn cariad dros ei phen â'i chlustiau efo tywysog arall o'r enw Maelon Dafodrill. | | | | 
4. Felly, aeth at ei thad i ddweud wrtho nad oedd hi eisiau priodi'r tywysog roedd o wedi ei ddewis. | | 
5. "Does dim ots gen i," meddai ei thad, "mae'n rhaid iti briodi'r tywysog rydw i wedi ei ddewis!" | | | 
6. Rhedodd Dwynwen at Maelon yn crïo, a dywedodd: "Mae'n rhaid i mi briodi tywysog arall!" | | | | 
7. Pan glywodd Maelon hyn, gwylltiodd yn gacwn a dweud wrthi nad oedd byth eisiau ei gweld hi eto. | | 
8. Torrodd Dwynwen ei chalon yn llwyr. Roedd hi mor drist, aeth i fyw ar ei phen ei hun mewn coedwig. | | | 
9. Yn y goedwig, roedd hi'n unig ac yn ddigalon. Gweddïodd ar Dduw i'w gwella hi o'i chariad at Maelon | | | | 
10. Yna, un noson tra roedd hi'n cysgu, daeth angel at Dwynwen a rhoi diod arbennig iddi i'w gwella. | | 
11. Dechreuodd Dwynwen freuddwydio. Yn y freuddwyd, mi welodd hi'r angel yn rhoi diod i Maelon hefyd a chafodd ei droi yn dalp o rew. | | | 
12. Yna, cafodd Dwynwen dri dymuniad: dadmer Maelon, gwneud cariadon Cymru yn hapus a gwneud yn siŵr na fyddai hi byth eisiau priodi. | | | | 
13. Daeth y tri dymuniad yn wir a phenderfynodd Dwynwen gysegru ei bywyd i wasanaethu Duw ac edrych ar ôl cariadon Cymru. | | 
14. Sefydlodd eglwys ar ynys wrth ymyl Niwbwrch, sy'n cael ei galw heddiw yn Ynys Llanddwyn a daeth yn nawddsant cariadon. | | | 
15. Heddiw, mae cariadon yng Nghymru yn dathlu diwrnod Santes Dwynwen ar Ionawr 25, ac yn gyrru cardiau serch i'w gilydd. | | | |
| |
|
