Mae'n siwr eich bod chi wedi ymweld ag Oriel Academi'r Cambrian yng Nghonwy. Bu'r Cambrian yn gyrchfan ers dros ganrif i bawb sy'n ymddiddori mewn celf weledol. Yn ogystal a chynnig dosbarthiadau celf i blant ac oedolion, mae gofod arddangos hwylus yno. Ar hyn 0 bryd gellir gweld arddangosfeydd gan Gerald Dewsbury a Lesley Barker,
y ddau'n aelodau o'r Academi.
Ond pe byddai'r ddau am arddangos yno ganrif yn ôl, dim ond gwaith Gerald fyddai'n cael ei dderbyn gan na chawsai merched arddangos yn y Cambrian bryd hynny... dynion yn unig!
Roedd teimladau'n gryf a chyn hir sefydlwyd oriel arall ychydig filltiroedd i ffwrdd yn Llandudno, sef oriel Y Mostyn, fyddai'n caniatáu i ferched hefyd gael arddangos eu gwaith.
Ar yr 22ain o Fai eleni ail¬-agorodd oriel y Mostyn yn Llandudno ar ôl dros ddwy flynedd ynghau ar gyfer prosiect adnewyddu ac ehangu, a hynny'n bosib trwy £3m o arian Loteri Cyngor Celfyddydau Cymru a nifer o sefydliadau eraill.
Ar y nos lau mynychodd Gweinidog Treftadaeth Cymru, Alun Ffred Jones ddigwyddiad arbennig i ddathlu cwblhau'r adeilad lle bu Bardd Cenedlaethol Cymru, Gillian Clarke, yn traddodi cerdd ganddi a gomisiynwyd yn arbennig at yr achlysur.
Dywedodd Alun Ffred Jones: "Rwyf yn falch iawn i fod yn agor y Mostyn yn swyddogol. Mae'r cynllun ehangu enfawr wedi esgor ar oriel gelf newydd gynhyrfus fydd yn chwarae rhan hanfodol yn y celfyddydau yng ngogledd Cymru. Yn ogystal a rhoi mwynhad i'r gymuned mae'n esiampl arall o'r tirlun diwylliannol cyfoethog sydd gan Gymru i gynnig i dwristiaid."
Mae i'r Mostyn newydd lawer mwy o le bellach i arddangos celfyddyd cyfoes o Gymru a'r
byd mewn adeilad sy'n cyfuno'r hen a'r newydd yn hyderus.
Mae'r tu blaen gwreiddiol, sy'n
dyddio o 1901, wedi ei gadw ond
fe ehangwyd a thrawsnewidiwyd y tu mewn.
Lois Williams, cerflun¬ydd lleol, fu'n artist ymgynghorol i Benseiri Ellis Williams, dderbyniodd y briff 'i fod yn syml, yn ddyrchafadwy a soffis¬tigedig - gydag un neu ddau o ryfeddodau'.
Y canlyniad ydi gofod sy'n cynnig pedair prif oriel a dau ofod arddangos llai, yn ogystal a siop, caffe, cyfleusterau addysg a stafell gyfarfod y gellir ei llogi.
Bydd Y Mostyn yn gweithredu fel canolfan bwysig ar gyfer dangos y gorau o gelfyddyd gyfoes Cymru ynghyd a galluogi ymwelwyr i brofi gwaith newydd gan artistiaid rhyn¬gwladol.
Mae'r sioeau agoriadol yn brawf o hyn gydag ardd¬angosfa gynhwysfawr
o waith diweddar gan artistiaid o Gymru, 'Gennym Ni Mae'r Drychau, Gennym Ni Mae'r Cynlluniau'; 'Flooded Macdonald's' gwaith fideo gan Superflex, cydweithfa o artistiaid Daneg, Ar Hyd y Llinell' gan y ffotograffydd Darryl Lonsborough, ac artist phreswyl o Nigeria, Dilomprizulike, a adnabyddir fel y 'Junkman' o Affrica sy'n creu, Amgueddfa iard Jync o Bethau Lletchwith' dros gyfnod o dri mis.
Ymysg y llu digwyddiadau i ddathlu ail-agoriad y Mostyn bu
gorymdaith gan blant ysgol lleol o
Fferm Bodafon ar hyd y prom gan arddangos gweithiau celf ac offerynnau a wnaethpwyd ganddynt mewn gweithdai addysg gydag adran addysg y Mostyn tra fu'r oriel ar gau, a pherfformiad o 'Y Term Cymraeg am Road Trip' gan 'Showroom,' grŵp perfformio cyfunol o Aberystwyth.
O ran orielau preifat, mae'r Galeri ym Metws y Coed bellach yn adnabyddus fel oriel ddiddorol a chwaethus lle ceir croeso cynnes bob amser, a chyfle i fwynhau arddangosfeydd cyson o luniau gan nifer o artistiaid lleol a Chymreig.
Ar hyn o bryd mae arddangosfa tirluniau lleol gan David Lloyd Griffith RCA yn dirwyn i ben.
O Fae colwyn yn wreiddiol, mae David yn byw yn Nyffryn Conwy.
Ar gyrion tref Llanrwst ger y rhan newydd o'r A470 mae hen gartref nyrsio Bryn Derwen yn y borses o gael ei drawsnewid gan Roland Powell a Ralph Sanders i fod yn westy saith llofft safonol ac Oriel Gelf.
Mae lleoliad Ffin y Parc a'r golygfeydd o'i amgylch yn arbennig, ac mae'r gwaith ar y safle yn dangos ymroddiad y ddau i ail greu harddwch y tŷ gwreiddiol a'r gerddi.
Clirwyd mieri ac eiddew o'r hen ardd Fictoraidd ac ail blannwyd y berllan.
Agorwyd yr oriel ym mis Mai, gyda sioe gymysg gan artistiaid o Gymru, ac ar hyn o bryd mae arddangosfa o waith yr artist ifanc Lisa Carter o Lanefydd i'w weld yno
Mae'r perchnogion yn awyddus i hybu talent ifanc Cymreig, ac maent yn croesawu ymwelwyr.