Cafodd Castell y Bere ei adeiladu gan Llywelyn ap Iorwerth yn tua 1220. Mae'n sefyll ar frig creigiog ger Cadair Idris mewn safle unig iawn.

Mae yna weddillion dau dŵr pob ochr i'r porth, a chyfres o dyrau llai ar hyd y wal allanol. Mae'r tŵr i'r gogledd yn gromfannol, sef siâp 'd', siap poblogaidd iawn ym mhlith y cestyll Cymreig. Peter Humphries