BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Llais Llên

BBC Homepage
BBC Cymru
News imageCymru'r Byd
News image
News imageLlais Llên
News imageAdolygiadau
News imageLlyfrau newydd
News imageAdnabod awdur
News imageGwerthu'n dda
News imageSôn amdanyntNews imagePwy di pwy?
News image
News imageY Talwrn
News image
News imageNewyddion
News imageChwaraeon
News imageY Tywydd
News image

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

adolygiadau a straeonadolygiadau a straeon
Pennod 1
Gwenhwyfar a'r dynion eira
gan Angharad Tomos

Cerddodd Gwenhwyfar i lawr Ilwybr yr ardd. Dotiodd at y planhigion.
'Rydych yn nes at Dduw mewn gardd nag yn unman arall dan yr haul', atgoffodd ei hun.

Gresyn nad oedd ganddi hi ardd, neu lain o dir, neu damaid o ddaear j'w hawlio iddi ei hun. Byddai wrth ei bodd yn cael y cyfle i arddio unwaith eto.

Angharad TomosPan yn blentyn, cawsai rwydd hynt i dramwyo Ilwybrau gerddi ei chartref. Byddai'n gwmni cyson i Edwart y garddwr. Yn wir, fo a ddysgodd bopeth a wyddai am flodau a phlanhigion. Gallai ddwyn ei lais yn ôl y funud honno.

"Gwenni fach, drychwch sut yr ydwi'n gosod y gwreiddiau yn ddigon dwfn fel bod ganddynt ddigon o Ie i ymestyn. Dydych chi damaid gwell o'u plannu yn rhy agos at yr wyneb."

Rhoddodd gyfle iddi ddefnyddio fforch a rhaw a chornel fechan i blannu ei blodau ei hun. Pe gwyddai ei Mam ei bod yn treulio cymaint o'i hamser yn chwarae gyda phridd byddai'n wallgof. Nid dyna sut oedd magu ledi.

Mor bell yr ymddangosai'r oes honno yn awr! Cymaint oedd wedi digwydd. Ac roedd y ledi hon wedi landio mewn fflat unig ar y seithfed Ilawr, heb unrhyw gysylltiad â blodau ar wahân i focs bach wrth y ffenest.

Cai wefr anhygoel o weld tyfiant gwyrdd cynta'r flwyddyn yn tyfu rhyw fymryn bob dydd, yn raddol ymddatod i droi yn lili wen fach. Roedd ganddi ryw esgus o hyd i chwarae gyda phridd.Beth ddeuai o'r ardd hon, tybed? Deuai yma mor aml fel y gwyddai am bob cornel ohoni. Carai ddod yma ym mhob tywydd. A hithau yn ganol Chwefror, roedd cawod drom o eira wedi gorchuddio popeth. Hi oedd yr unig ymwelydd yn yr ardd. Wrth y gerddi pellaf, roedd rhes o ddynion eira.

"Helo Gwenhwyfar, chwarae teg i chi ddod heibio i'n gweld," meddai'r dyn eira cyntaf. Roedd ysgub yn ei law. Adwaenodd lais Tomi Glasgoed yn syth. Ef oedd un o'r garddwyr hynaf.

"Beth sydd wedi digwydd i chi, Tomi?" gofynnodd yn bryderus.

"Hwn ydi'r syniad diweddaraf i ddenu ymwelwyr," atebodd Tomi. "Welsoch chi olygfa dristach yn eich byw?"

Cododd y dyn eira agosaf ato ei het.
"William Jones ydi o," eglurodd Tomi, "ac Idwal wrth ei ymyl...mae'r rhai hynaf ohonom yn cadw efo'n gilydd. Mae rhyw stynt fel hyn yn iawn i'r Ilanciau ifanc, ond i'n cenhedlaeth ni, mae o'n sarhad. Garddwyr ydan ni, nid clowns." "Mi all fod yn ddigon am eich bywydau," meddai Gwenhwyfar gan estyn ei chrafat i'w roi am ei wddf. "Dyna ddeudais inna wrth Rhodri'r Bos, ond 'run ateb ag arfer oedd ganddo, Aberth bychan iawn ydyw i gadw'r lle ar agor."

Ochneidiodd Gwenhwyfar. Oedd, unwaith eto'r wythnos hon, roeddynt yn bygwth cau giatiau yr Ardd Fotaneg Genedlaethol - am byth y tro hwn, am byth bythoedd.

Awdur y bennod nesaf yw Lyn Lewis Dafis.

Pennod 2

Prif ddalen y nofel gadwyn


Llyfrau - gwefan newydd
Ewchi'n gwefan lyfrau newydd
Teulu Lòrd Bach
Epig deuluol o'r Blaernau
Petrograd
Rheswm arall dros ddathlu'r nofel Gymraeg
Lôn Goed
Pryfed a mwd - cof plentyn am lôn Williams Parry
Silff y llyfrau diweddar
Adolygu rhai o lyfrau'r gaeaf
Hanner Amser
Edrych ymlaen at yr ail hanner!
Deryn Glân i Ganu
Cariad, cyffuriau, blacmel a dial
llyfrau newydd
Awduron Cymru
Bywgraffiadau awduron a llenorion o Gymru
adnabod awdur
Roger Boore
Cyhoeddwr ac awdur
gwerthu'n dda
Nadolig a Rhagfyr 2008
Cofiannau yn mynd a bryd y Cymry
son amdanynt
Sôn amdanynt
Rhestr o'r holl lyfrau sydd wedi cael sylw ar BBC Cymru'r Byd.
pwy di pwy?
Dolennau defnyddiol
Cyfeiriadau a chysylltiadau buddiol ym myd llyfrau
dyfyniadau
dyfyniadau Gair am air:
Detholiad o ddyfyniadau - ydych chi'n gwybod pwy yw'r awdur?


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy