ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images
ဓာတ်ပုံ ပုံစာ, မေ ၁၄ ရက် ထရမ့်နဲ့ ရှီတို့ ဘေဂျင်းမှာတွေ့ဆုံကြ တရုတ်သမ္မတရှီကျင်ဖျင့်နဲ့ အမေရိကန် သမ္မတထရမ့်တို့ ဒီကနေ့ တရုတ်နိုင်ငံ၊ဘေဂျင်းမြို့ တီယန်နန်မင်ရင်ပြင်က Great Hall of the People အဆောက်အဦကြီးမှာတွေ့ဆုံနေကြပါပြီ။
တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က သူရဲ့ အဖွင့်မိန့်ခွန်းမှာ “ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒီတွေ့ဆုံမှုကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။ အခုအချိန်မှာ ရာစုနှစ်တစ်ခုအတွင်း မမြင်ဖူးတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေ ကမ္ဘာတဝန်း အရှိန်မြင့်ပြောင်းလဲလာနေပြီး နိုင်ငံတကာအခြေအနေကလည်း မတည်ငြိမ်ဘဲ ရှုပ်ထွေးနေပါတယ်” လို့ စဖွင့်ပါတယ်။
ရှီက “ကမ္ဘာကြီးဟာ လမ်းဆုံတစ်ခုကို ရောက်ရှိလာပါပြီ။တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်တို့ဟာ ‘Thucydides Trap’ ကို ကျော်လွှားပြီး ဆက်ဆံရေးပုံစံသစ်တစ်ခု ဖန်တီးနိုင်မလား။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို အတူတကွ ရင်ဆိုင်ပြီး ကမ္ဘာကြီးအတွက် ပိုမိုတည်ငြိမ်မှု ပေးနိုင်မလား။ ကျွန်တော်တို့ နှစ်နိုင်ငံ၊ ပြည်သူနှစ်ရပ်နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်အနာဂတ်အတွက် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ အနာဂတ်တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်မလား” ဆိုတာအရေးကြီးတယ်လို့ မေးခွန်းထုတ်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
“ဒီမေးခွန်းတွေဟာ သမိုင်းအတွက်၊ ကမ္ဘာအတွက်၊ ပြည်သူတွေအတွက် အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ ကျွန်တော်နဲ့ သမ္မတကြီးတို့လို အင်အားကြီးနိုင်ငံခေါင်းဆောင်တွေ ဖြေကြားရမယ့် ယနေ့ခေတ်ရဲ့မေးခွန်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်” လို့လည်းသူကပြောပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ရှီက အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့်အထိမ်းအမှတ်အတွက် သမ္မတ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနဲ့ သမ္မတထရမ့်ကို ဂုဏ်ပြုစကားပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
“ကျွန်တော်အမြဲယုံကြည်တာက ကျွန်တော်တို့ နှစ်နိုင်ငံကြားမှာ ကွာခြားချက်တွေထက် တူညီတဲ့အကျိုးစီးပွားတွေ ပိုများပါတယ်။
တစ်နိုင်ငံရဲ့ အောင်မြင်မှုဟာ အခြားတစ်နိုင်ငံအတွက် အခွင့်အလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး တည်ငြိမ်တဲ့ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးဟာ ကမ္ဘာကြီးအတွက် ကောင်းမွန်ပါတယ်” လို့ ရှီက ဆက်ပြောပါတယ်။
“တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်တို့ရဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကနေ အကျိုးရနိုင်ပြီး ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုကတော့ ဆုံးရှုံးမှုသာ ဖြစ်စေပါလိမ့်မယ်” လို့လည်းသူကသတိပေးပြောပါတယ်။
ဒါတင်မက “ကျွန်တော်တို့ဟာ ပြိုင်ဘက်တွေမဟုတ်ဘဲ မိတ်ဖက်တွေဖြစ်သင့်ပါတယ်။ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် အောင်မြင်တိုးတက်အောင် ကူညီပေးသင့်ပြီး ခေတ်သစ်အတွင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေ အတူတကွ ဘယ်လိုနေထိုင်ဆက်ဆံသင့်တယ်ဆိုတဲ့ မှန်ကန်တဲ့လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေသင့်ပါတယ်” လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
ရှီက ထရမ့်နဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့ မျှော်လင့်ထားကြောင်းနဲ့ “တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးဆိုတဲ့ သင်္ဘောကြီးရဲ့ ဦးတည်ရာကို အတူတကွ သတ်မှတ်ပြီး လမ်းညွှန်မောင်းနှင်သွားနိုင်ဖို့၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲစေပြီး ဆက်ဆံရေးအခန်းသစ်တစ်ခု ဖွင့်လှစ်နိုင်ဖို့” အတူလက်တွဲဆောင်ရွက်လိုကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ ၉ နှစ်အကြာမှာ တရုတ်ကို သမ္မတထရမ့် ပြန်ရောက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
