ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ဩဂုတ်လဆန်းပိုင်းကစတင်ပြီး မြို့နယ်အများစုမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေပူးပေါင်းပါဝင်တဲ့အဖွဲ့ဟာ လမ်းသွား လမ်းလာတွေကို စစ်ဆေးတာ၊ ဧည့်စာရင်းစစ်ဆေးတာတွေကို ပြုလုပ်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။
အခုလိုစစ်ဆေးတာတွေက လူထုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး စစ်ဆေးရာကတဆင့် သံသယနဲ့ဖမ်းဆီးခံရမှာကို စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်အလယ်ပိုင်းက အမ်းမြို့နယ်အတွင်းမှာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းတဲ့နောက်ပိုင်းကစလို့ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက အခုလိုစစ်ဆေးမှုတွေရှိနေတာဖြစ်ပြီး သြဂုတ် ၁၃ ရက်နေ့ကစတင်ပြီးတော့ စစ်ဆေးမှုတွေတင်းကျပ်လာကာ မြို့ပေါ်ရက်ကွက်တွေအပြင် ကျေးရွာတချို့တို့မှာလည်း ဧည့်စာရင်းစစ်ဆေးတာတွေ၊ ဆိုင်ကယ်နဲ့ကားတွေကို စစ်ဆေးတာတွေပြုလုပ်လာတာဖြစ်တယ်လို့ အမ်းဒေသခံ ကိုမျိုးလွင်က ပြောပါတယ်။
ယခင်တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့အချိန်တွေမှာလည်း စစ်တပ်က အခုလိုစစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့ပြီး မသင်္ကာသူတွေကို သံသယနဲ့ဖမ်းဆီးတရားစွဲဆိုခဲ့တာတွေရှိခဲ့တာကြောင့် ဒေသခံတွေဘက်ကတော့ စိုးရိမ်မှုတွေရှိနေကြတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
ဒါ့အပြင် တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့တွေက သူတို့ရောက်ရှိနေတဲ့နေရာတွေမှာ စစ်ဆေးတာတွေအပြင် ကင်းပုန်းဝပ်တာတွေ၊ စစ်ကြောင်းထွက်တာတွေလည်းရှိနေတာကြောင့် ဒေသခံတွေအနေနဲ့ သွားရေးလာရေးတွေမှာလည်း စိုးရိမ်နေကြရတယ်လို့ဆိုပါတယ်။
"စစ်ဆေးတာက မြို့ပေါ်တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။ စစ်ကြောင်းတွေကသွားနေတယ်။ သူတို့ရောက်တဲ့နေရာတွေမှာ လူတွေကိုစစ်ဆေးတယ်။ ဆိုင်ကယ်တွေကို တူးဘောက်တွေဖွင့်စစ်တယ်။ ရွာတွေမှာ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေခေါ်ပြီး ဧည့်စာရင်းစစ်တယ်။ တစ်အိမ်တက်တစ်အိမ်ဆင်းစစ်တာတော့မဟုတ်ဘူး။ အရင်ကလည်း ဒီလိုမျိုးစစ်ဆေးပြီး သံသယနဲ့ဖမ်းဆီးခံနေကြရသူတွေရှိနေတော့ လူတွေကကြောက်ကြတာပေါ့" လို့ ကိုမျိုးလွင်က ပြောပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မင်းဘူးတို့ တောင်ကုတ်တို့ဘက်ကနေ အမ်းမြို့နယ်အတွင်းကို စစ်ကားတွေ ဆင်းလာတာ တွေ့နေရပြီး တပ်မတော်စစ်ရဟတ်ယာဉ်တွေ ပျံသန်းတဲ့လှုပ်ရှားမှုတွေကိုလည်း အခုလအတွင်းပြန်လည်တွေ့မြင်လာရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း မြို့နယ် ရပ်ကွက် ကျေးရွာအုပ်စုတွေအလိုက် ဧည့်စာရင်းတိုင်ကြားစေတာ၊ ဧည့်စာရင်းစစ်ဆေးတာတွေကို ရဲတပ်ဖွဲ့၊ လဝက၊ နယ်မြေခံတပ်ရင်း၊ ဌာနဆိုင်ရာတွေနဲ့ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတို့ပါဝင်တဲ့ ပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့က စစ်ဆေးသွားမယ်လို့ ရခိုင်ပြည်နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ဩဂုတ်လ ၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ကြေညာထားပါတယ်။
အခုလို ကိုဗစ် ၁၉ ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း လူတွေစိုးရိမ်တကြီးနဲ့နေထိုင်သွားလာနေကြရတဲ့အချိန်မှာ တပ်မတော်အနေနဲ့ လုံခြုံရေးအရစစ်ဆေးမှုတွေကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေတာနဲ့ပတ်သက်လို့ ရခိုင်ပြည်နယ် လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်သူရကို ဘီဘီစီက ဖုန်းနဲ့ ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့် အဆက်အသွယ်မရရှိခဲ့ပါဘူး။
"ကျွန်တော်တို့ဘက်မှာတော့ စစ်ဆေးတာတွေတော့ရှိတယ်။ ဆိုင်ကယ်တွေကိုဖွင့်ပြရတယ်။ ကားတွေဆိုလည်း နောက်ခန်းတွေကိုဖွင့်ပေးရတယ်။ ကျောက်တော်မဟာမုနိဘုရားဘက်မှာစစ်တယ်။ မြို့ပေါ်မှာလည်းတချို့လူစည်တဲ့နေရာတွေမှာစစ်တယ်။ ဧည့်စာရင်းတော့မစစ်ဘူး။ ဖမ်းဆီးတာတွေလည်းမရှိသေးဘူး" လို့ မြောက်ဦးမြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း ဦးထွန်းသာစိန်က ပြောပါတယ်။
အဲ့ဒီကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ပြီးရက်ပိုင်းအတွင်း စစ်တွေမြို့အပါအဝင် မြို့နယ်အများစုတို့မှာ အခုလိုစစ်ဆေးမှုတွေကိုပြုလုပ်လာနေတဲ့အတွက် လူတွေကိုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သိမ်ငယ်မှုတွေဖြစ်ပွားစေတဲ့အတွက် မလုပ်ဆောင်ကြဖို့ ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ ANP ကနေ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့က တောင်းဆိုချက်ငါးချက်ပါဝင်တဲ့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။
လက်ရှိအချိန်ထိ မြို့နယ်အများစုတို့မှာ အခုလိုစစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်နေသလို တစ်ဖက်မှာလည်း စစ်တပ်အင်အားနဲ့ ရိက္ခာလက်နက်ဖြည့်တင်းမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။
ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့နောက်ပိုင်းကစလို့ အေအေနဲ့ စစ်တပ်ကြား နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲတွေရပ်စဲနေပြီး ဒေသတည်ငြိမ်နေတဲ့အချိန်တွေမှာ စစ်ကောင်စီဘက်က အခုလိုစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေပြုလုပ်လာနေတဲ့အတွက် တိုက်ပွဲတွေပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာမှာကိုလည်း ဒေသခံတွေအကြားစိုးရိမ်မှုတွေရှိနေကြတာဖြစ်ပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာလည်း အေအေက ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေး အိမ်တွင်းနေရေးအမိန့်တွေထုတ်ပြန်တာ၊ တရားရေးဌာနဖွင့်လှစ်ပြီး ရခိုင်လူထုအနေနဲ့ အမှုအခင်းတွေကိုတိုင်ကြားနိုင်ကြောင်း ထုတ်ပြန်တာတွေ လုပ်ဆောင်လာတာကြောင့် စစ်တပ်ဘက်က အခုလို လှုပ်ရှားတာလည်းဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သုံးသပ်မှုတွေရှိထားပါတယ်။
