Chuyện cuối năm: Thụy Điển đóng cửa sứ quán
|2010-12-30, 5:36
Tin Thụy Điển sẽ đóng cửa Đại sứ quán tại Hà Nội làm cho nhiều người sững sờ.
Trong đó có tôi.
Tôi luôn khâm phục các quan chức ngoại giao từ quốc gia nhỏ bé ở Bắc Âu về độ thân thiện với báo chí.
Từng có cơ hội giao tiếp (qua điện thoại và email) với bốn đời đại sứ Thụy Điển tại Hà Nội, mỗi lần phỏng vấn đại sứ là một lần để lại ấn tượng.
Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Staffan Herrstrom
Họ luôn biết báo chí cần gì khi nói chuyện, khi trả lời phỏng vấn. Ít khi họ tránh né khi đưa ra nhận xét về Việt Nam.
Nhà ngoại giao Thụy Điển khá thân thiện, mềm mỏng và hiểu biết. Tiếng Anh nói rất tốt.
Sau phỏng vấn họ còn gửi ảnh đại sứ và các thông tin nền để phóng viên viết bài.
Và hầu như ông đại sứ nào cũng đưa ra một thông điệp ngắn gọn: Một nền báo chí tự do là công cụ hữu hiệu để chống tham nhũng.
Nếu tòa nhà số 2 Núi Trúc khóa cửa, tắt đèn, tôi e rằng từ nay sẽ thiếu hẳn lời động viên chí tình, hay ngọn hải đăng rọi sáng cho nhiều nhà báo trong nước, vốn "phân vân" tìm lề trái, lề phải khi viết bài chống tham nhũng.
Quyết định của chính phủ Thụy Điển cắt giảm ngân sách của Bộ Ngoại giao cho thấy khủng hoảng kinh tế tại Âu châu là cái gì đó trầm trọng và sâu rộng hơn mọi người suy tưởng.
Và sức ép của nền chính trị đa nguyên trong nước.
Chính phủ trung hữu của Thủ tướng Fredrik Reinfeldt, tái đắc cử tháng 9/2010, thiếu hai ghế để nắm đa số. Quyết định cắt giảm chi tiêu của chính phủ được thông qua với tỷ lệ sít sao, đa số chỉ là một phiếu.
Ai cũng nghĩ Thụy Điển là quốc gia ít bị ảnh hưởng nhất của suy thoái kinh tế toàn cầu.
Có thể chúng ta đã lầm.
Toàn châu Âu nay đang sống trong kỷ nguyên tiết kiệm và thắt lưng buộc bụng. Từ Athens (Hy Lạp) sang đến Luân Đôn (Anh Quốc). Từ hòn đảo Ireland sang Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha (vùng Iberia). Và nay đang lan tỏa đến bán đảo Scandinavia.
Khi chính phủ cần giảm ngân sách, cần tiết kiệm chi tiêu công, các bộ, ngành đều chịu sức ép như nhau.
Trong đó có Bộ Ngoại giao.
Tôi cho rằng một trong những lý do Thụy Điển đóng cửa đại sứ quán tại Việt Nam là do quan hệ hai nước quá tập trung vào viện trợ phát triển. Và hội chứng, "Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình."
Trong khi hoạt động thương mại, đầu tư, du lịch, trao đổi văn hóa chỉ ở mức bình thường.
Cạnh đó còn là vai trò ngày càng mở rộng của ĐSQ Thụy Điển tại Bangkok, Thái Lan.
Trong tương lai rất có thể ĐSQ Thụy Điển ở Bangkok sẽ lo phần lớn công việc của ĐSQ ở Hà nội.
Chuyện chuyển bớt việc từ Hà Nội sang Bangkok đã được thực hiện tại ĐSQ Anh thời gian gần đây. Người Việt Nam xin visa vào Anh bây giờ phải sang gửi hồ sơ sang Bangkok.
Khi Việt Nam đạt thu nhập bình quân trên 1000 USD đầu người, viện trợ phát triển của Thụy Điển sẽ dần được chuyển sang các nước khác, được xếp vào diện nghèo đói hơn.
Và khi lượng ODA dành cho Việt Nam giảm, có lẽ người ta cho rằng không cần cả một phái bộ ngoại giao đồ sộ như vậy để "trông coi" các dự án đang ngày càng ít đi.
Viện trợ ODA của Thụy Điển dành cho VN năm 2009 là 16,3 triệu euro. Ngân khoản dành cho các dự án chống tham nhũng là 839.000 euro.
Tân đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam, Staffan Herrstrom từng phát biểu với BBC Việt Ngữ rằng với vị thế "thu nhập trung bình" của Việt Nam, thời gian tới quan hệ hai nước sẽ thay đổi.
Từ viện trợ đơn phương chuyển sang các dự án hợp tác đầu tư, kinh doanh. Trong các lĩnh vực giảm nhẹ thay đổi khí hậu, giải quyết ô nhiễm môi trường. Và hợp tác trong các lĩnh vực phổ quát hơn, như dân chủ, nhân quyền, chống tham nhũng, bình đẳng giới, y tế, vân vân...
Chuyện ĐSQ Thụy Điển đóng cửa như nhắc chúng ta câu nói cửa miệng trong thế giới đầy biến động: Không có điều gì là chắc cả. Mọi việc đều có thể xảy ra.
Bạn nghĩ sao?
Đi vào văn hóa dân gian: hình Thủ tướng Đức, Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Ý và ông Julian Assange bằng sứ bày bán tại Naples mùa Giáng Sinh.
