Nợ càng lớn nhà càng phải cao?
Thế giới bước vào năm 2010 với pháo hoa tưng bừng ở một nơi lẽ ra không khí phải rất buồn bã.
Dubai, thương cảng lừng danh tại vùng Vịnh đứng bên bờ phá sản nhưng tòa tháp Burj cao nhất thế giới vẫn được khai trương ồn ào.
Tưởng được thiên hạ vỗ tay hoan nghênh nhưng hóa ra không phải.
Chưa bao giờ tôi thấy việc xây các cao ốc vươn lên cả tầng mây lại bị chê dữ dội đến như vậy.
Đầu tiên là dân trong nghề.
Tòa tháp 828 mét bị các kiến trúc sư Đức gọi là ví dụ xấu, tạo tiền lệ không tốt cho ngành xây dựng, và là công trình "ca ngợi tiền bạc".
Trên tờ Daily Finance gần đây, Bruce Watson đặt câu hỏi:
"Tòa tháp cao nhất thế giới là một tượng đài hay bia mộ cho Dubai?"
Các báo Anh còn nói việc xây cao ốc "vung tay quá trán" nhiều khi là chỉ dấu cho một thời khánh tận.
Chẳng hạn như Malaysia khánh thành xong tòa tháp đôi Petronas thì vùng Đông Nam Á bước vào khủng hoảng tài chính 1997.
Xa hơn, tòa Great Empire Building ở Mỹ cũng ra mắt lúc Phương Tây rơi vào cuộc Khủng hoảng thập niên 1930 dẫn tới Thế chiến.
Với khoản nợ trên 18 tỉ USD, nhiều hơn một nửa GDP, các lãnh đạo Dubai đã ít có lý do để lạc quan dù nay ngọn tháp của họ được tiếng là cao nhất hoàn cầu.
Thỏa mãn tham vọng
Thực ra, việc các quốc gia hay các tập đoàn xây cao ốc cũng giống như người bình thường chúng ta thích xây nhà tầng mà thôi.
Ai chẳng muốn nhà mình cao hơn nhà hàng xóm, vừa thoáng mát hơn, vừa thỏa niềm kiêu hãnh âm ỉ bên trong.
Nhưng với các quốc gia thì đó còn là tham vọng chứng tỏ một ưu thế chính trị, chứ không chỉ là thông điệp kinh tế.
Chỉ có điều nhà cao mà nội dung không có gì thì thật đáng tiếc.
Ngoài chuyện bị chê là "trọc phú", xây nhà cao, thừa phòng ốc cũng là một sự lãng phí tàn sản và không gian.
Các phòng trên những cao ốc thường bị bỏ trống vì thực ra độ cao quá không phải là môi trường tốt cho con người.
Với tòa tháp Burj thì bệnh "leo cao" quả là quá mức.
Ban đầu, nhà đầu tư chỉ định xây cao hơn tháp Taiwan 101 để phá kỷ lục thế giới nhưng càng xây nó lại càng cao, vượt dự kiến hàng trăm mét, tính cả ngọn tháp.
Tôi đã có dịp lên ngọn tháp ở thủ đô Đài Bắc.
Cảnh nhìn thật kỳ vĩ nhưng cũng khá chóng mặt.
Sau khi lượn ở sảnh ngắm cảnh, chụp ảnh, tôi trả thêm ít đô-la Đài để leo thang bộ để lên tận tầng cao trên nữa.
Ở đó gió thổi ù ù và có chấn song sắt rất cao vây quanh một cái sân thượng tối mò.
Người ta cũng gài cả camera an ninh.
Hỏi thì được giải thích đó là các biện pháp để ngăn những kẻ muốn tự sát một cách "hoành tráng" trèo ra ngoài tháp để phi thân xuống.
Thì ra ngoài vai trò làm biểu tượng, các ngọn tháp cao còn có "chức năng" phục vụ người ta nhảy tự do.
Nghĩ cho cùng, leo cao cũng là sự bắt đầu của việc tụt xuống, hoặc bay xuống tùy sở thích.
Ngọn tháp ở Dubai đã mất ngay tên cũ vì được đặt tên lại là Sheikh Khalifa, theo tên chủ nhân của Abu Dhabi, vương quốc chủ chốt của liên minh vừa vào cuộc cứu nợ và gần như là mua lại Dubai.
Wall Street Journal viết: "Tòa tháp mới, được đổi tên thành Burj Khalifa là biểu tượng cho việc Dubai mất độc lập."
Bài học này chắc sẽ không được nhiều nước lắng nghe.
Vì mốt xây cao ốc vẫn rất thịnh tại nhiều nơi, nhất là châu Á.

Bình luậnĐể lại lời bình
Tôi có cảm giác anh Giang hay mượn ý của báo nước ngoài. Có cái công tổng hợp báo nước ngoài thì đúng hơn. Và sau đó viết bài đăng tên mình là tác giả ý tưởng. Thực ra nó không sai. Nhưng nó không đúng với đạo của người cầm bút. Vì có thể xem là hình thức đạo văn.
Đọc bài này tôi nhớ lại vụ mở rộng Hà Nội thành một trong những thủ đô lớn nhất Thế Giới. Không biết mục đích của việc mở rộng là gì, có phù hợp với điều kiện kinh tế của VN hiện tại hay không? Thường thì những việc làm của các nhà nước độc tài chỉ dựa vào ý kiến chủ quan (hay lợi ích) của một nhóm nhỏ có quyền lực (như BCT) chứ không theo những phân tích khoa học.
Bạn Huy đánh giá bài viết này có vẻ nặng nề với tác giả quá. Riêng tôi nhờ vậy mới thấy được nhiều ý kiến phê bình trên thế giới về tòa tháp Burj Khalifa.
Qua bài viết này làm tôi liên tưởng đến việc VN ta cũng đã và đang cố gắng xây một tòa tháp "đỉnh cao nhân loại" cao hơn, lộng lẫy hơn. Dẫu sao thì tòa tháp Burj Khalifa cũng đã hoàn thành còn "tòa tháp XHCN" của VN sau mấy chục năm xây dựng phần móng vẫn chưa xong thậm chí còn bị "biến thái" so với thiết kế ban đầu, tốn kém thời gian, sức người sức của không sao tính được. "Nó" đang là gánh nặng cho bước đường phát triển của cả dân tộc VN. Bạn có đồng ý với tôi không?
Tòa tháp này chỉ là sự chơi ngông của những kẻ may mắn khi trúng số.Lúc tiền đã cạn kẻ trúng số mới giật mình ân hận.Mọi thứ xem ra đã trễ vì dịp may sẽ không đến với ai hai lần.
Nếu nói kinh doanh hay hạch toán kinh tế thì xây dựng các công trình hiện đại và tốn kém lên đến hàng mấy chục tỷ USD như ở Dubai là không nên làm vì không kinh tế. Nhưng để bù lại dù là lỗ. Dubai có tòa tháp cao nhất thế giới là biểu tượng cho Quốc gia, có hệ thống nhà hàng thật thơ mộng dưới lòng biển, có những dãy phố giống hình cây dừa trên các hòn đảo nhân tạo mà trên thế giới chưa ai có, và còn rất nhiều các công trình vĩ đại khác … nếu so sánh với nước CHXHCNVN thì họ hơn hẳn VN rất nhiều, nhiều lắm.
Trong khi đó, ở VN đâu đâu cũng thấy áp phích, bích chương, khẩu hiệu hô hào xây dựng XHCN giầu đẹp thì thấy toàn là mỗi Tĩnh, mỗi Huyện, mỗi Xã đều xây trụ sở, văn phòng rất hoành tráng là nổi bật nhất, ngoài ra chẳng có công trình gì ý nghĩa cho Quốc gia, địa phương mình.
Đây có lẽ là đặc trưng cho tính quyền lực của nền chuyên chính vô sản của chế độ XHCN chăng?