A' chiad chaistealan ann an Alba

Part ofCuspairean SòisealtaCaistealan

Thug Rìgh Daibhidh I òrdan a' chiad chaistealan a thogail ann an Alba. Faigh a-mach carson agus ciamar a thog e na caistealan sin sa bhidio.

Caisteal Dhuthais
Caisteal Dhuthais ann an Eilginn
Image caption,
Tha Caisteal Dhuthais ann am Moireibh na eisimpleir de chaisteal motte agus bailey ann an Alba.

Dè th' ann an caisteal motte agus bailey?

B' e caistealan motte agus bailey a' chiad stoidhle caisteal a bh' ann.

Bhiodh an daingneach air a thogail le fiodh no clach air mullach tuim ris an cante am motte.

B’ e am bailey an t-àite san robh na daoine a bhiodh a' ruith an caisteal ag obair. Bha e air a chuairteachadh le feansa airson a dhìon.

Bhiodh am motte agus bailey uaireannan air an cuairteachadh le dìg airson dìon a bharrachd.

Caisteal Dhuthais
Caisteal Dhuthais ann an Eilginn
Image caption,
Tha Caisteal Dhuthais ann am Moireibh na eisimpleir de chaisteal motte agus bailey ann an Alba.

Cliog air an dealbh airson tuilleadh fhaighinn a-mach mu chaistealan motte agus bailey.

Loidhne-tìm
Image caption,
Rugadh Rìgh Daibhidh I na h-Alba o chionn còrr is 900 bliadhna agus bha e a' riaghladh ann an Alba faisg air 30 bliadhna.

Cò bh' ann an Rìgh Daibhidh I?

  • Rugadh e mu 1084 – o chionn còrr is 900 bliadhna!
  • B' e am mac a b' òige aig Rìgh Calum III agus Mairead (an Naomh Mairead).
  • Rìgh na h-Alba 1124 gu 1153.
  • Thug e an t-òrdan airson a' chiad chaistealan ann an Alba a thogail.
  • Thog e tòrr eaglaisean air feadh na dùthcha.
  • Rinn e a' chiad bhuinn rìoghail Albannach – buinn airgid le aodann fhèin orra.

Cò bh' anns na Nòrmanaich?

  • Frangaich a thug ionnsaigh air Sasainn ann an 1066.
  • Thog iad caistealan motte agus bailey ann an Sasainn airson na ridirean agus na saighdearan aca a chumail sàbhailte.
  • Bha Rìgh Daibhidh I a' fuireach ann an Sasainn nuair a bha na Nòrmanaich a' riaghladh.
  • Chòrd e ri Daibhidh mar a bha na Nòrmanaich a' riaghladh agus a' cur dhaoine ann an òdugh.
  • Nuair a thàinig Daibhidh gu bhith na Righ air Alba, dh'iarr e air na ridirean Nòrmanach tighinn a dh'Alba airson a dhìon agus chuir e air dòigh gun togadh iad caistealan sa h-uile h-àite.
Brat-grèise Bayeux
Image caption,
Brat-grèise Bayeux a' sealltainn nan turasan mìorbhaileach aig Uilleam Ceannsaiche agus na Ridirean Nòrmanach nuair a thug e ionnsaigh air Sasainn ann an 1066.