Cofnodion

Cynnwys y wers hon

• Un fideo yn esbonio beth yw pwrpas cofnodion
• Un cyflwyniad yn egluro sut i ysgrifennu cofnodion
• Dau weithgaredd yn canolbwyntio ar ferfau amhersonol
• Un gweithgaredd i ymarfer ysgrifennu cofnodion cyfarfod dychmygol

Lesson content

• One video explaining the purpose of writing minutes
• One introduction setting out how to write minutes
• Two activities focusing on impersonal verbs
• One activity to practise writing minutes for an imaginary meeting

Fideo / Video

Gwylia'r fideo i ddeall beth yw pwrpas cofnodion.

Iaith ac arddull cofnodion

Wrth ysgrifennu cofnodion, cofia wneud y canlynol:

• defnyddio iaith ffurfiol, uniongyrchol
• nodi prif benderfyniadau’r cyfarfod
• ysgrifennu yn y gorffennol
• defnyddio berfau amhersonol
• nodi’r ffeithiau yn unig - does dim angen mynegi barn
• ateb y cwestiynau canlynol:
  • pwy?
  • pryd?
  • ble?
  • sawl?
  • pam?
• rhifo pob ffaith

Berfau amhersonol

Mae berfau amhersonol yn cael eu defnyddio mewn sefyllfa ffurfiol pan nad ydym yn siŵr pwy sy’n gweithredu’r ferf.

Dyma’r terfyniadau amhersonol:

• -ir​ (presennol) - darllenir, cofnodir, cytunir
• -wyd​ (gorffennol​​​) - darllenwyd, cofnodwyd, cytunwyd
• -er​ (gorchmynnol) - sylwer, gweler, pryner
• -id​ (amherffaith a’r amhenodol)​ - edrychid, prynid, clywid

Gan amlaf, defnyddiwn ferfau amhersonol y gorffennol a’r presennol mewn cofnodion.

Dyma ferf amhersonol y presennol:

• Darllenir y ddogfen - hynny yw, mae rhywun yn darllen y ddogfen ond nid ydym yn gwybod pwy.

Dyma ferf amhersonol y gorffennol.

• Darllenwyd y ddogfen - hynny yw, roedd rhywun wedi darllen y ddogfen.

Mae’r enw’r gweithredwr yn cael ei nodi gan ddefnyddio gan, ee:

• Darllenir y ddogfen gan y cadeirydd.
• Cynigwyd cais cynllunio newydd gan Mr Jones.

Gweithgaredd 1 / Activity 1

Rho dro ar newid y berfenwau canlynol yn ferfau gorffennol amhersonol.

• rhannu
• cytuno
• darllen
• adrodd
• pleidleisio

Clicia neu bwysa yma i weld beth yw ffurfiau gorffennol amhersonol y berfenwau uchod

Gweithgaredd / Activity 2

Dyma enghraifft o gofnodion cyfarfod.

Chwilia am enghreifftiau o ffurfiau amhersonol y ferf.

1.1 Ethol swyddogion newydd

Etholwyd Guto Jones yn Gadeirydd. Cynigwyd ei enw gan Kevin Hughes. Diolchodd Guto am yr anrhydedd a nododd ei fod yn addo rhoi o’i orau yn ystod y flwyddyn.

Yn yr un modd, ailetholwyd Iona Parry yn ysgrifenyddes. Derbyniodd y swydd gan ddiolch i bawb am eu cymorth yn ystod y flwyddyn.

1.2 Capten

Diolchwyd i Martin Smith am ei holl waith, ac etholwyd Dorian Pugh yn gapten am y flwyddyn nesaf. Derbyniodd y swydd.

Ni dderbyniwyd enwau eraill ar gyfer y swyddi uchod.

Clicia neu bwysa yma i weld ble mae'r ffurfiau amhersonol

Gweithgaredd 3 / Activity 3

Dychmyga dy fod yn gweithio i gadeirydd clwb pêl-droed. Dy waith di yw ysgrifennu cofnodion y cyfarfod sy'n trafod pwy fydd yn cael eu prynu a’u gwerthu yn y ‘ffenest drosglwyddo’ (transfer window) nesaf.

NEU

Dychmyga dy fod ar y pwyllgor sy’n trefnu parti diwedd tymor yr ysgol. Dy waith di yw ysgrifennu cofnodion y cyfarfod olaf cyn y parti.

Geirfa ddefnyddiol:

• cyfarfod/cyfarfodydd
• cynhadledd/cynadleddau
• aelod/aelodau
• cyfrinachol
• cynnig (berf)
• gwrthwynebu
• cynnig/cynigion
• penderfyniad/penderfyniadau
• consensws
• mater/materion
• dyddiad cau
• cytuno
• anghytuno

Nodiadau i rieni

Ar ôl gorffen y wers, bydd disgyblion yn gallu:

• adnabod a deall yn hyderus beth yw cofnodion cyfarfod a beth yw pwrpas cofnodion
• gwybod sut i fynd ati i ysgrifennu cofnodion, gan ddefnyddio iaith ffurfiol - yn bennaf berfau amhersonol

Notes for parents

After completing the lesson, students will be able to:

• confidently recognise and understand what minutes taken in meetings are and what purpose they serve
• write minutes using formal language - in particular impersonal verbs