BBC Azərbaycanca Xronikası: "Əsrin Müqaviləsi"
Şəklin mənbəyi, Getty
Sentyabrın 20-də Azərbaycan və 6 müxtəlif ölkəni təmsil edən 11 neft şirkəti arasında tarixə "Əsrin müqaviləsi" adı ilə düşmüş sənədin imzalanmasından 20 il keçir. Beləliklə sizə 20 senytabr 1994-dən sonra Bakı-Tbilisi-Ceyhanla bağlı baş verən mühüm hadisələrin xronikasını təqdim edirik.
1994
20 sentyabr
Əsrin Müqaviləsi imzalandı.
12 dekabr
Azərbaycan Parlamenti Hasilatın pay Bölgüsü haqqında Sazişi ratifikasiya etdi və Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti təsis olundu.
1995
24 avqust
Prezident Heydər Əliyev modernləşdirilmiş Dədə Qorqud yarımdalma qazma qurğusu ƏBƏŞ-in Villa Petrolea II adlı ofisinin açılışını etdi.
9 oktyabr
Üçüncü rəhbər Komitə İlkin Neft Layihəsini eləcə də Rusiyadan keçən Şimal və Gürcüstandan keçən Qərb varianlarını təsdiq etdi.
1996
18 Yanvar
Azərbaycan və Rusiya hökümətləri Azərbaycan neftinin Bakı Novorosiysk boru kəməri ilə tranziti üzrə Hökümətlərarası sazişi imzaladılar.
8 mart
Azərbaycan və Gürcüstan hökümətləri Azərbaycan neftinin Bakı Supsa kəməri ilə tranziti üzrə hökümətlərarası sazişi imzaladılar.
1997
7 noyabr
Çıraq-1 platformasından Birinci Neft hasil edildi.
12 noyabr
Çıraqdan birinci neftin hasil edilməsi Prezident Heydər Əliyevin Fərmanı ilə ümumxalq bayramı kimi qeyd edildi. Sanqaçal terminalının təntənəli açılışı oldu.
1998
12 Yanvar
İlkin ABƏŞ neftinin birinci barelləri Şimal Marşrutu boru kəməri sisteminə vuruldu.
24 mart
Səhmdarlar birinci neft tankerini Novorosiyskdən yola saldı(Rusiya)
8 aprel
Səəhmdarlar birinci neft tankerini Supsadan yola saldılar.
Şəklin mənbəyi, AFP
17 aprel
Azərbaycan Gürcüstan və ukrayna prezidentləri Qərb İxrac Boru Kəməri Marşrutu və Qara dənizin Gürcüstan sahilindəki Supsa Terminalının açılışını etdilər.
20 sentyabr
Əsrin müqaviləsinin 5 illiyi təntənəli şəkildə qeyd edildi.
10 dekabr
İlkin ABƏŞ neftinin birinci barelləri Qərb Marşrutunun boru kəməri sisteminə vuruldu.
2001
30 avqust
Azəri-Çıraq-Dərinsulu Günəşli Faza 1 layihəsinə sanksiya verildi.
2002
12 senybabr
Azəri-Çıraqlı-Günəşli Faza 2 və Bakı-Tbilisi-Ceyhan layihələrinə start verildi.
2004
3 fevral
Bakı-Tbilisi-Ceyhan layihəsinin maliyyə sazişləri imzalandı.
20 sentyabr
Azəri Çıraq yataqlarının və Günəşli yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında saziş imzalandı
2005
14 fevral
Azəri-Çıraq-Günəşli yatağındakı Mərkəzi Azəridə hasilata başlandı.
25 may
Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə prezidentləri tərəfindən BTC neft ixrac boru kəmərinin Azərbaycan hissəsinin rəsmi açılışı baş tutdu.
12 oktyabr
Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft ixrac boru kəmərinin Gürcüstan hissəsinin rəsmi açılışını etdilər.
Şəklin mənbəyi, AFP
2006
5 yanvar
ACG yatağındakı qərbi Azəridə hasilata başlanıldı.
26 may
Mərkəzi Azəriyə Birinci qaz vuruldu. 4 iyun
BTC boru kəməri Ceyhan terminalından ilk neftii yola saldı
13 iyul
BTC tam şəkildə istismara verilməsi qeyd edildi. BTC neft ixrac boru kəmərinin Türkiyə hissəsinin açılışı oldu.
12 oktyabr
Azəri Çıraq Günəşli yatağındakı Şərqi Azəridə hasilata başlandı
2008
22 aprel
AÇG yatağında Dərinsulu Günəşlidə hasilata başlandı.
2010
9 mart
Çıraq neft layihəsinin işlənməsi üçün 6 milyard dollar sərmayə qoyulmasına sanksiya verildi.
13 sentyabr
BTC boru kəməri vasitəsilə Dünya bazarlarına xam neftin bir milyardıncı bareli nəql edildi.
2012
23 oktyabr
Qərbi Çıraq platforması üçün dayaq blokunun Bakı Dərin Özüllər Zavodunda tikintisi başa çatdı.
2013
Aprel
Qərbi Çıraq platformasının dayaq bloku Bakı Dərin Özüllər Zavodunun tikinti-quraçdırma sahəsindən yola salındı və öz daimi yerində əvvəlcədən quraşdırılmış dayaq lavasının üzərində təhlükəsiz şəkildə quraşdırıldı.
2014
29 Yanvar
Qərbi Çıraqdan hasilat başladı.
22 aprel
Ceyhan terminalında BTC kəməri ilə nəql edilmiş neftin yüklənildiyi 2500-cü tanker yola salındı.
16 sentyabr
Qərbi Çıraq platformasının üst modulları Azəri Çıraq Günəşli yatağında dayaq blokunun üzərinə təhlükəsiz şəkildə quraşdırıldı.
