Qızılın qiyməti yenidən rekord qırdı: 2026 üçün proqnozlar nə deyir?

BBC News Azərbaycanca Xidmətinin hazırladığı xəbərləri, təhlilləri və videoları birbaşa WhatsApp Kanalımızda izləyin. Qoşulmaq üçün linkə klikləyin.

Qızılın unsiya qiyməti yenidən rekord qıraraq 24 dekabrdan etibarən 4 min 500 dollar həddini keçib.

Spot qızıl səhər saatlarında 4552 dollar səviyyəsinə qədər yüksəlib. Hazırda isə qızılın unsiya qiyməti 4491 dollara qədər geriləyib.

Spot gümüş də 72,70 dollar səviyyəsini görərək tarixi maksimumuna çatıb.

Platin isə unsiya başına 2380 dollar səviyyəsinə çataraq rekord qırıb, hazırda isə 2348 dollardan alıcı tapır.

ABŞ Mərkəzi Bankının (Fed) ötən həftə həyata keçirdiyi faiz endirimindən sonra əlavə faiz endirimlərinə dair gözləntilər qızıl və gümüşün dəyər qazanmasında mühüm rol oynayıb.

Mütəxəssislər, həmçinin ABŞ-la Venesuela arasında gərginliyin artmasının da investorları "təhlükəsiz liman" kimi qəbul edilən qiymətli metallara yönəltdiyini bildirirlər.

Qızıl qiymətləri 2025-ci il boyunca ciddi artım göstərib. 18 avqustda unsiyası 3 333 dollar olan qızıl, cəmi iki ay ərzində 4 381 dollara yüksələrək rekord qırıb və investoruna qısa müddətdə təxminən 30% qazanc təmin edib.

Qızılda bu miqyasda artım sonuncu dəfə 1979-cu ildə qeydə alınmışdı.

Oktyabrın sonu və noyabrın əvvəlində sürətli enişlə 4 min dolların altına düşən qızıl qiymətləri noyabrın sonunda yenidən yüksəlişə keçib.

İqtisadçılar bu artımda, ABŞ Mərkəzi Bankı Fed-in faiz endirimi edəcəyinə dair gözləntilərin güclənməsinin mühüm rol oynadığını bildirirlər.

Faiz dərəcələri aşağı salındıqda, nağd pul real dəyərini itirir və bu da qızıl kimi qiymətli metalları daha cəlbedici investisiya alətinə çevirir.

Reuters-in əmtəə mövzuları üzrə köşə yazarı Clyde Russell əlavə edir ki, dünya üzrə mərkəzi bankların qızıl alışları və fərdi investorların qızıl əsaslı investisiya fondlarına yönəlməsi də bu prosesdə iki mühüm amildir.

Mütəxəssislərin fikrincə, oktyabr ayındakı rekorddan sonra qızıl qiymətlərinin dalğalı seyr etməsinin bir neçə səbəbi var idi. Bunlardan biri investorların mənfəət götürmək üçün satışa yönəlməsi oldu.

Yeni rekorddan dərhal sonra baş verən bu enişdə, əvvəlki günlərdə bazarda həddindən artıq alışların aparılması da təsirli rol oynadı.

Reuters-ə danışan ABŞ mərkəzli investisiya məsləhət şirkəti StoneX-in analitiki Rhona O'Konnell bildirib:

"Belə bir düzəliş zəruri idi, lakin qlobal qeyri-müəyyənliklərin bu qədər yüksək olduğu dövrlərdə bu cür enişlər böyük ehtimalla yeni alış fürsəti kimi dəyərləndirilir".

Qızılın qiyməti yenə də arta bilərmi?

Digər bir səbəb isə ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çinlə gömrük müharibəsində uzlaşma yolunu seçməsi olub.

Lakin mütəxəssislərə görə, qlobal iqtisadi və siyasi mənzərədəki qeyri-müəyyənliklər dəyişmədikcə yeni rekordların görülməsi mümkündür.

KCM Trade şirkətinin baş bazar analitiki Tim Waterer bildirir: "Fed-in faiz endirimi istiqaməti dəyişmədikcə, bu cür geriçəkilmələr alış fürsəti kimi dəyərləndiriləcək".

Oktyabrın ortalarında Reuters-ə danışan CPM Group şirkətinin rəhbəri Jeffrey Christian demişdi:

"Qarşıdakı həftələr və aylar üçün artım gözləyirik. Qısa müddətdə qızılın unsiya qiymətinin 4 500 dollar olması bizi təəccübləndirməz".

Christian 2026-cı ildə qızılın 5 min dollar səviyyəsini görməsinin də sürpriz olmayacağını vurğulayaraq əlavə edib:

"Bu ssenari qlobal siyasi problemlərin artmasından asılıdır, lakin mövcud gedişat da məhz bunu göstərir".

Bankların 2026 üçün proqnozları necədir?

2025-ci il ərzində baş verən artımda geosiyasi və iqtisadi qeyri-müəyyənliklər, mərkəzi bankların qızıl alışları, fərdi və institusional investorların üstünlükləri, eləcə də ABŞ Mərkəzi Bankı Fed-in faiz endirimləri həlledici rol oynayıb.

Mədənçilik sənayesi tərəfindən maliyyələşdirilən bir ticarət birliyi olan Dünya Qızıl Şurasının (World Gold Council) baş bazar analitiki Louise Street deyir: "Bu cür şərait qızıl üçün mükəmməl fırtına kimi qiymətləndirilə bilər".

BBC News Türkçenin suallarını cavablandıran Kembric Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsindən dosent doktor Özge Öner isə bildirir:

"Qızıl min illərdir ki, böhran dövrlərində təhlükəsiz liman funksiyası daşıyan klassik dəyər qoruma vasitəsidir".

Standard Chartered Bank-ın rəhbərlərindən Suki Kuper də qeyd edir:

"2026-cı ildə qızılın unsiya üzrə orta qiymətinin 4 488 dollar olacağını proqnozlaşdırırıq və bu rəqəmi daha da yuxarı çəkə biləcək risklər mövcuddur".

HSBC isə 2025-ci il üçün orta qiymət proqnozunu 100 dollar artırarkən, 2026-cı ildə qızılın 5 min dollar səviyyəsini görə biləcəyi qənaətindədir.