Cố Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu

Đài BBC đã phỏng vấn ông Nguyễn Kỳ Phong, một nhà nghiên cứu về đề tài Chiến tranh Việt Nam, hiện đang sống tại Virgina Hoa Kỳ.

Ông Phong nói trong buổi phát thanh 0600 giờ Việt Nam, ngày 21 tháng Tư (2300GMT) của đài BBC rằng có ba lý do khiến Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức.

Đó là chính từ phía Mỹ, mặc dù không ép nhưng nhắn nhủ muốn ông Thiệu từ chức từ tháng Hai năm 1972.

Phía đối lập và ngay cả chính những người thân cận với ông Thiệu nghĩ rằng nếu ông từ chức thì tình hình chính trị quân sự sẽ khá hơn.

Và yếu tố sau cùng chính là việc Ban Mê Thuột thất thủ vào đầu tháng Ba năm 1974.

Còn trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi với đài BBC trong thời gian trước Hiệp Định Paris năm 1973 thì ông Thiệu nói rằng ''không một ai có đủ tin tưởng vào lòng thành khẩn của cộng sản muốn tôn trọng lệnh ngưng bắn''.

Ông nói tiếp với BBC về cam kết của Tổng thống Nixon của Hoa Kỳ.

Nguyễn Văn Thiệu: Tôi nghĩ rằng chúng tôi được Hoa Kỳ bảo đảm rằng Hoa Kỳ sẽ phản ứng mãnh liệt khi cộng sản thực sự vi phạm lệnh ngưng bắn.

BBC: Thưa ông, những điều kiện gì phải được hội đủ trước khi có tổng tuyển cử tự do tại miền nam Việt Nam?

Nguyễn Văn Thiệu: Tôi nghĩ rằng khi dân chúng tại miền nam Việt Nam có thể tự do phát biểu một cách dân chủ mà không sợ bị cộng sản cắt cổ chặt đầu, thì tôi có thể bảo đảm với ông rằng toàn thể dân chúng ở miền nam Việt Nam đều chọn tự do.

BBC: Có phải ông muốn nói rằng tất cả binh sĩ Bắc Việt phải rời khỏi miền Nam trước khi có tổng tuyển cử tự do mặc dù thỏa ước không có nói đến chuyện này phải không ?

Tôi nghĩ rằng khi dân chúng tại miền nam Việt Nam có thể tự do phát biểu một cách dân chủ mà không sợ bị cộng sản cắt cổ chặt đầu, thì tôi có thể bảo đảm với ông rằng toàn thể dân chúng ở miền nam Việt Nam đều chọn tự do.

Nguyễn Văn Thiệu: Vâng, nguyên tắc là chúng tôi vẫn đòi hỏi lính Bắc Việt phải rời khỏi miền Nam trước khi bất kỳ một cuộc bầu cử nào được tổ chức trong tự do và dân chủ, nhưng trong các cuộc đàm phán với phía bên kia, chúng tôi vẫn chờ họ hợp tác với chúng tôi ở mức độ nào để giải quyết vấn đề. Và vấn đề quan trọng nhất là liệu Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam có chịu tham gia một cuộc bầu cử càng nhanh càng tốt, càng sớm càng tốt hay không.

Một trong những hình ảnh trong đợt kỷ niệm ngày 30 tháng Tư hồi năm 2000

Chúng tôi không muốn tình trạng nửa chiến nửa hòa bình cứ kéo dài mãi được. Cho tới nay, tôi rất nghi ngờ thiện chí của Mặt Trận muốn có một cuộc bầu cử sớm bởi vì họ cần có thời giờ, họ câu giờ để thứ nhất củng cố lực lượng của họ và thứ nhì là để tiếp tục thực hiện các vụ xăm nhập mà vốn làm cho mọi người nghi ngờ thiện chí hòa bình và thành tâm muốn có bầu cử càng nhanh càng tốt của họ.

BBC: Nhưng ông có công nhận quyền chính trị và tính chất chính thống của Mặt Trận này tại miền Nam Việt Nam hay không ?

Nguyễn Văn Thiệu: Chúng tôi không có công nhận Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam như là một chính phủ hợp pháp, nhưng chúng tôi công nhận họ như là một phần của dân chúng ở miền nam

BBC: Như là một đảng phái chính trị hợp pháp có phải không ?

Nguyễn Văn Thiệu: Như một đảng phái chính trị, thì tất cả còn tùy thuộc họ đòi hỏi những gì cho hiện tại và tương lai trước và sau cuộc bầu cử mà hiện nay, chúng tôi không biết họ muốn gì và bàn thảo những gì với chúng tôi.

BBC: Nhưng nếu có bầu cử, thì ít nhất ông phải công nhận tính chính thống của phe bên kia chứ ?

Nguyễn Văn Thiệu: Tôi nghĩ rằng chúng tôi sẳn sàng chấp nhận những gì có thể chấp nhận được trong khuôn khổ một cuộc bầu cử tự do và dân chủ. Trong lúc này , tôi không di vào chi tiết vì chúng tôi không nhận được từ phía họ. Có thể là một hay hai tháng nữa khi chúng tôi ngồi vào bàn đàm phán với họ.

Không một ai thích chiến tranh. Bản thân tôi cũng không thích chiến tranh. Có người nói với tôi rằng họ chống chiến tranh, và tôi cũng nói họ rằng tôi cũng chống chiến tranh.

BBC: Thưa ông giá tỷ như ông thắng cuộc bầu cử này, mà tôi tin chắc là thế nào ông cũng cho rằng ông thắng lớn, thì ông có nghĩ rằng ông nhận được đầy đủ sự ủy nhiệm của dân chúng để dẹp bằng võ lực tất cả các lực lượng cộng sản ra khỏi Miền Nam Viet Nam hay không ?

Nguyễn Văn Thiệu: Tôi không biết là sẽ có bầu cử theo kiểu nào tại miền Nam Việt Nam, nhưng có bầu cử theo kiểu gì đi chăng nữa, thì tôi tin chắc rằng dân chúng ở miền nam sẽ vẫn tôn trọng luật lệ xuất phát từ ý nguyện của dân chúng. Nếu như cộng sản thắng, thì chúng tôi chấp nhận sống dưới sự cai trị của họ ngược lại nếu chúng tôi thắng, thì họ cũng phải chấp nhận sống dưới một thể chế dân chủ. Dân chúng quyết định tương lai.

BBC: Thưa ông, sau một phần tư thế kỷ chinh chiến và hàng triệu người bỏ mạng, thì ông nghĩ rằng đã đạt được những gì ?

Nguyễn Văn Thiệu: Tôi nghĩ rằng tự do và một cuộc sống tốt đẹp hơn của 17 triệu rưởi dân chúng ở miền nam Việt Nam không những cho thế hệ này mà còn cho thế hệ mai sau. Tôi nghĩ rằng đó là cái giá mà dân chúng miền nam việtnam đã trả. Không một ai thích chiến tranh. Bản thân tôi cũng không thích chiến tranh. Có người nói với tôi rằng họ chống chiến tranh, và tôi cũng nói họ rằng tôi cũng chống chiến tranh.