Анжуман расмий Тошкент ўз танқидчиларини ҳам эшитаётганини кўрсатиши керак эди

Дунёдаги тўрт нуфузли ташкилот Тошкентдаги матбуот эркинлигига бағишланиши эълон қилинган анжуманни "майнавозчилик" деб атаган.

Хьюман Райтс Вотч, Халқаро инқироз гуруҳи, Очиқ жамият институти ва Чегара билмас мухбирлар ташкилоти бугун Тошкентда бошланган анжуманнинг "тарғибот томошаси" эканини айтишмоқда.

Якшанба куни эълон қилинган қўшма баёнотда айтилишича, Ўзбекистондаги матбуот эркинлиги билан боғлиқ аянчли аҳвол ва инсон ҳуқуқларининг абгор холатини танқид қилиб келганларнинг бу анжуманда қатнашишига йўл берилмаган.

Баёнот муаллифларига кўра, Тошкентдаги йиғин Оврўпо Иттифоқи таклиф этган анжуманнинг "бўм-бўш сояси", холос.

Ташкилотчи ким?

Айни пайтда анжуманнинг Оврўпо Иттифоқи билан биргаликда режаланган анжуманми, йўқлиги борасида саволлар ўртага чиққан.

Оврўпо Иттифоқи анжумандан бир ҳафта аввал техник сабабларни рўкач қилиб, уни ўтказа олмаслигини айтган эди.

Аммо ўзбек томони Тошкентдаги йиғинни Оврўпо Иттифоқи иштирокидаги халқаро йиғин сифатида тақдим қилмоқда.

Анжуманга Оврўпо Иттифоқи таклиф этган рўйхатда Хьюман Райтс Вотч ва Чегара билмас мухбирлар сингари халқаро инсон ҳуқуқлари ва матбуот ташкилотларининг вакиллари бўлган.

Тошкентдаги анжуманда эса, уларнинг биронтаси ҳам йўқ.

Аммо анжуманда Оврўпода Хавфсизлик ва Ҳамкорлик ташкилотининг матбуот бўйича вакили Миклош Хараштининг иштирок этаётгани вазиятни янада чалкаштирган.

Иттифоқнинг ўзи эса, ҳозирга қадар бу борада аниқ-таниқ баёнот билан чиққани йўқ.

Жазо чораларининг қурбони?

Аввалига май ойида ўтиши эълон қилинган анжуман Оврўпо Иттифоқи Андижон воқеаларидан сўнг Ўзбекистонга нисбатан жорий этган жазо чоралари билан боғлиқ қарорнинг муҳим бир қисми, сифатида кўрилган.

Оврўпо Иттифоқи ташқи ишлар вазирлари Андижон воқеалари учун масъул, деб кўрилган ҳукумат мулозимларига нисбатан виза чекловини яна олти ойга тўхтатишаркан, расмий Тошкентнинг айнан ана шу анжуманга рухсат берганини таъкидлашган эди.

Аммо Оврўпо Иттифоқининг қароридан кўп ўтмай, ўзбек томони анжуманни номаълум муддатга қолдиргани хабар қилинди.

Май ойи охирида эса, анжуманининг 9-10 июн кунларига белгилангани хабар қилинди.

Халқаро инқироз гуруҳидан Андрью Стролейннинг Би-би-си билан суҳбатда айтишича, ўзбек томони анжуманга тайёрланиш учун бор-йўғи икки ҳафта вақт қолдирган ва ўзбек ҳукумати танқидчиларини бу анжуманга таклиф этмаган.

Унинг айтишича, ушбу анжуман, Ўзбекистон ҳукумати назарида расмий Тошкент ўз танқидчиларини ҳам эшитаётганини кўрсатиши керак эди.

Халқаро инсон ҳуқуқлари ва матбуот ташкилотлари эълон қилган баёнотда айтилишича, Ўзбекистонда журналистларни таъқиб қилиш давом этмоқда.

"Матбуотни чекловчи қонунлар ҳукумат томонидан Ўзбекистонга нисбатан душманона, деб кўрилган ҳар қандай танқидий ахборотни тарқатган журналистни таъқиб этиш имконини беради, "- дейилади баёнотда.

Унда сўз эркинлигидан фойдалангани ёки инсон ҳуқуқлари билан шуғуллангани учун қамоққа ташланган 17 кишининг номлари келтирилган.

Баёнот муаллифларига кўра, қамоққа ташланмаган кўпгина мустақил журналистлар мамлакатни тарк этишга мажбур бўлганлар.

Инсон ҳуқуқлари гуруҳлари Оврўпо Иттифоқининг Ўзбекистонга нисбатан жазо чораларини борган сайин юмшатиб бораётганини танқид қилишади.

Уларга кўра, Ўзбекистондаги матбуот эркинлиги ва инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ вазият ёмонлигича қолмоқда.