|
Муносабат | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ЯНГИ САЙЛОВЛАР ЯНГИ ЎЗГАРИШЛАР ДАЛОЛАТИМИ?
Учинчи суҳбат Мен Баҳодир Файзи, 36 ёшдаман, Америкада яшайман, у ердаги банклардан бирида ишлайман: Баҳодир Файзи: Агарда Ватанда бўлиб, сайловларда иштирок этиш имконимиз бўлганда эди, бир ватандош сифатида албатта иштирок этган бўлардик. Бу ҳам ватандошлик ва ҳам виждоний бурчимиз бўларди. Бугун Ислом Каримов қаршисида ким туришидан қатъий-назар, унинг қаршисидаги муқобил бир номзодга овоз берган бўлардим, гарчи Ислом Каримовнинг сайланишини билиб турсам ҳам... Би-би-си: Нима учун Ислом Каримовга эмас, унга муқобил бошқа бир номзодга овоз бериш қароридасиз? Баҳодир Файзи: Бутун Ўзбекистон халқи, бутун дунё жамоатчилиги мана, кўриб турибдики, Ўзбекистонда 18 йилдан бери иқтисодий маънода, сиёсий маънода бир яхши тарафга ривожланиш бўлгани йўқ. Ислом Каримовдан норозилигимизни билдириш мақсадида унинг қаршисида ким бўлишидан қатъий-назар, энг мақбул номзодга овоз бериш керак деб ўйлардим. Би-би-си: Сиз, сайловларда президент Каримовга қарши ўз номзодини қўяётган номзодларнинг номухолиф, ҳукуматпараст ва халқ орасида танилмаган, деган фикрларга қанчалик қўшиласиз? Баҳодир Файзи: Бошқа давлатларда сайлов олди кампанияси бир йил олдин, икки йил олдин бошланади. Номзодлар ўз номзодини бир-икки йил олдин қўйиб, танитиб, ўзининг партияси ичида рақобат қилиб, сўнгра битта одамни танлаб чиқаришлари лозим кўрилади. Лекин Ўзбекистонда, мана, сайловга бир ой қолганда янги-янги номзодлар чиққандан кейин, албатта, халқ танимайди. Албатта, бизнинг ниятимиз, истагимиз мухолиф номзоднинг бўлишини тилардик, мана, бугунги "Эрк", "Бирлик" каби мухолиф партияларнинг бўлишини...Афсуски, бу режимда, бу сиёсатда бунақа нарсани кўриш қийин. Абдулло Тожибой ўғлига ўхшаган мустақил номзодларнинг сайловларда иштирок этмоқчи бўлганликлари ва уларнинг рад этилганлиги бунинг "театр"лигини кўрсатиб турибди. Чунки ҳукуматнинг ўзи тасдиқламаган номзодидан бошқа одам бу сайловларда иштирок эта олмайди. Иштирок этиши ҳам мумкин эмас. Агар мухолиф номзодга рухсат берилганда эди, мен учун "сюрприз" бўларди. Чунки ундай ҳолатда нафақат мен, бошқа одамлар ҳам мана, Ўзбекистонда демократияга қадам қўйилаётган экан-да, деб ўйланиши мумкин эди. Лекин бу-бизлар учун "сюрприз" бўларди. Би-би-си: Сизнинг назарингизда, янги президент ким бўлишидан қатъий назар, Каримов бўладими ёки бошқа, у ҳал қилиши, амалга ошириши керак бўлган, энг долзарб ислоҳотлар нималардан иборат ва қайси соҳаларда амалга оширилиши керак? Баҳодир Файзи: Ўзбекистонда биринчи навбатда қилинадиган иш сиёсий ислоҳотлардир. Ўша Ўзбекистондаги матбуот эркинлиги....Матбуот эркинлиги бўлмаган жойда бутун қилинган қонунбузарликлар ёпиғлигича қолиб кетаверади. Масалан, сиёсий маҳбуслар....Ўзбекистон бугун дунёнинг энг катта сиёсий қамоқхонасига айланиб қолди. Сиёсий маҳбусларнинг зудлик билан озод қилиниши ва сиёсий истиқрорлик, яъни авторитар режимни сақлаб қолиш эмас, эркинлик бериш...Эркинлик бўлган жойда иқтисодий ривожланиш ҳам бўлади, эркинлик бўлган жойда ташқи дунёдаги бутун сармоядорлар ҳам ўзларининг сармояларини олиб киришга ҳаракат қилишади, "риск" камаяди....Агар ҳукумат бугун авторитар режим билан ушлаб туриладиган бўлса, коррупция ҳам кучаяди, уни ойдинлаштира олмайсан ва хорижий сармоядорларнинг Ўзбекистонга киришлари ҳам қийинлашади. Ва Ўзбекистоннинг бугун ислоҳотга муҳтож иқтисодий аҳволи кундан кунга оғирлашиб бораверади ҳамда Ўзбекистоннинг аҳолиси ҳозир кўриб турганимиздек, бутун дунёга тарқалиб, мардикорчилик қилиб юради яна... Эътиборингизга ҳавола этилаётган мавзу юзасидан ўз фикру мулоҳазаларингизни билдирмоқчи бўлсангиз, бизнинг электрон манзилимиз: [email protected] га мактуб жўнатишингиз ёки саҳифанинг ўнг томонидаги махсус формадан фойдаланишингиз мумкин. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||