Ҳисобот минтақага доир икки муҳим воқеага тўхталган

Америка Қўшма Штатлари Давлат департаменти жаҳон мамлакатлари бўйича инсон ҳуқуқларининг 2005 йилдаги аҳволига бағишланган янги ҳисоботини чоп этди.

Давлат департаментининг инсон ҳуқуқлари бўйича чиқарган ҳисоботида дунёдаги барча мамлакатлар тилга олинади, фақат Америка Қўшма Штатлари эмас.

Айни ҳисобот Американинг ўзи инсон ҳуқуқлари юзасидан кескин танқидларга тутилаётган бир пайтда чиқди.

Ана шу танқидлар орасида маҳбусларни бошқа бир давлатлар, яъни қийноқ қўллашда шубҳаланган мамлакатларда сўроқ қилиш каби жиддий даъволар бор.

Марказий Осиёда рўй берган икки йирик драматик воқеа бу ҳисоботнинг минтақа давлатларига оид қисмидаги асосий воқеалар сифатида тилга олинган.

Булар - ўтган йил май ойидаги Андижон хунрезлиги ва ундан икки ойча аввал қўшни Қирғизистонда юз берган Акаев ҳукуматининг қулатилишидир.

Ҳисоботда Андижонда нималар рўй бергани анча батафсил берилади.

Андижонда номаълум шахслар қурол-яроғни қўлга киритишгани, қамоқҳонага ҳужум қилишгани ва маҳаллий ҳокимлик биносини босиб олишгани битиларкан, Ўзбекистон ҳукумати томонидан эса асосан қуролсиз намойишчиларга қарата қақшатқич ўт очилгани ва юзлаб одамлар ўлдирилгани урғуланади.

Ҳисоботга кўра, Андижон исёнига ишсизлик ва коррупция сабаб бўлган.

Андижон исёнидан кейин эса ҳукумат янги тазйиқлар тўлқинини бошлаб юборди, дейилади ҳужжатда.

Шундан сўнг ўттиздан ортиқ инсон ҳуқуқлари бузилишига доир мисоллар келтирилган, булар қаторида ордерсиз ҳибсга олишлар, мунтазам қийноқ қўлланиши кабилар бор.

Қирғизистонда эса, ҳисоботга кўра, ўтган йил март ойида Акаев тузуми қулатилганидан кейин инсон ҳуқуқлари борасидаги вазият анча ўнгланган.

Муаммолар қаторида эса қамоқхоналардаги ночор вазият ва шу вазият туфайли қамоқхоналардан бирида исён кўтарилиб, ҳукумат жиддий хавф билан рўпара келгани айтилади.

Гарчанд, алоҳида шахсларнинг хавфсизлик кучлари томонидан нолойиқ муносабатга дучор қилингани танқид остига олинаркан, ижобий бир ўзгаришлар қаторида - Ички ишлар вазирлигининг бир неча ходимига нисбатан чора кўрилгани айтиб ўтилган.

Ҳисоботга кўра, мамлакатда жамият очиқроқ, тинч намойишлар чекланмаяпти.

Қирғизистонда матбуотга қарши зуғумлар камайгани тилга олинади АҚШ Давлат департаменти ҳисоботида.

Инсон ҳуқуқлари аҳволига доир ҳисоботга муносабатингиз қандай?

Ҳисобот эълон қилиниши Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари вазияти яхшиланишига туртки беради, деб ўйлайсизми?

[email protected] га мактуб йўлланг ёки саҳифанинг ўнг томонидаги махсус форма орқали фикр билдиринг!

Мактублар

Ozod Yunusov, Samarkand

Chet el davlatrining Uzbekistonning ichki siyosatiga aralashishi tugrisida uz fikrimni bildirmokchi edim. Malumingiz borkim keyingi paytlarda Amerika va ewropa davlatlari ommaviy ahborot agentliklari, davlat arboblari hamda nodavlat tashkilotlari Uzbekistonning ichki ishlariga haddan ziyot aralashib ketmayaptimikan deb savol bermadingizmi? Ular bizlar uchun kim? Yakinda Amerika departamentini majlisida Uzbekistonda besokolbozlarga yul ochib berish tugrisida mavzu kutargan ekanlar. Urtoklar bu nimasi? besokolbozlarga yul ochib berish, ularga sharoit kursatish, buni jinoyat demasdan tugri deyish, buni jinoyat deyish, inson hukuklariga zid deb bilayotgan departament ishchilari nimani uylayaptilar? Nima Uzbikistonniyam uziga uhshatib besokolbozlarni kupaytirmokchimi?
HECH KAYSI BIR DINGA , TARBIYAGA TUGRI KELMAYDIGAN ISHLARKU AHIR. HEY DUSTLAR KANI USHA SIZ HIMOYA KILAYOTGAN KORI AKALARINGIZ KANI USHA DEMOKRATLARINGIZ, KECHA ERK, BIRLIK PARTIYADAGILAR RUSIY ZABON INSONLARNI UZBEKISTONDAN KUVDILAR, BUGUN ESA EWROPA HAMJAMIYATI VA AMERIKA ULARGA BOSHPANA BERMOKDA. KIMNI HIMOYA KILYAPSIZLAR ? HEY UZINI ENG DEMOKRATIK DAVLAT SIYSATCHISIMAN DEGANLAR! UYAT SIZLARGA!!!
KIM INSON HUKUKLARINI POYMOL KILYAPTI!!! KECHA BEN LADENNNI YARATIB, ENDI AFSUSDA SIZLARKU! AFGANISTANDAGI BOMBA TASHLAGANLARINGIZDA KANCHA BEAYB , BU URUSHGA ALOKASI YUK INSONLAR BU OLAMDAN KUZ YUMDILARKU!!! KANI DEMOKRATIYA ERKDA KANCHA INSON BU URUSHDAN KUZ YUMDI!!! KANI RIVOJLANISH UKRAINADA, GRUZIYADA, KIRGIZTONDA!!! AFGANISTANDA KANI???
URTOK SIYOSATCHILAR KANI !!!!???? SLOBADAN MILOSHIVICHNI ULDIRDINGLAR GAAGA SUDI EMISH SUF SIZLARGA!!! AMERIKA VA EWROPA HAVSIZLIK KUCHLARI BOSHLADIKU BU URUSHNI!!! KEYIN ESA MILOSHIVICHGA AHTARDILAR!!! TEZROK KIM ULDIRGANINI BILIB USHANI KAMANGLAR DEMOKRATLAR!!! BIZLARGA BESOKOLBOZLARNI HIMOYA KILADIGANLAR VA MILLATLAR ARO URUSH KUTARADIGANLAR, UZ HALKINI UZ VATANIGA KARSHI KILADIGAN DEMOKRATIYA KERAK EMAS!!!!!!!!!!!! UZNGIZGA BUYURSIN!!!
ANDIJONDA HAM SIZ AMERIKALIK SIYOSATCHILAR DEB BULDI BIZNI SIYOSATGA ARALASHMANGLAR!!!! ILTIMOS HALKIMIZNI TINCH KUYINGLAR!!! JONIMIZGA TEGMANGLAR!!! RIVOJLANISHIMIZNI HOHLASANGLAR ZAVOD - FABRIKA KURINGLAR, BOKCHA KURINGLAR, MAKTAB KURINGLAR, ODAMLARNI INSONIY HUKUKLARINI BU TARZDA UYLAMAYSIZ - A!!!! UZBEKISTON!!!! MUSTAKIL DAVLAT!!! UZ KONSTITUSIYASIGA EGA!!! UZ BAYROGIGA EGA!!! BIZNI SIYOSATIMIZGA ARALASHGANDAN KURA UZLARINGIZNI BILINLAR!!!!

Solih banda, G'arbiy Evropa

Ma'lumki Hozirgi kunda dunyo afgor ommasini ancha jumboqlarga olib kelgan va bir qator qarshi fikrlariga sabab bo'layotgan inson huquqlari muammosi BMT Oliy Kengashining kun tartibidagi eng dolzarb masalaga aylanib ulgurgan. Yaqinda, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Oliy Assambleyasi BMTning Inson Huquqlari bo'yicha yangi organini tashkil etganidan hammani habari bo'lsa kerak?. Unga ko'ra Oldingi Inson Huquqlari bo'yicha Geneva Komissiyasi bundan keyin Inson Huquqlari Kengashi nomi ostida bir qator kenroq vakolatlarga ega bo'lgan organ sifatida faoliyat olib boradi deb qatta umidlar qilinmoqda. Bu yangi organ, eskisidan farqli o'laroq, dunyoning ba'zi "inson huquqlarini toptovchi" mamlakatlarini ham o'z ichiga oladi degan habar ham bor. Masalaning qiziqarli tarafi shundaki bu fikr AQSH hukumatining noroziligiga uchradi. AQSHning BMTdagi elchisi John Bolton janoblari: "bu taklifda ancha kamchiliklar bor va Dunyoda inson huquqlarini targ'ib etish va himoya qilishda eng! muhim manba bo'lib hizmat qila olmaydi"- deb ta'kidlaydi. Yozilmagan ma'lumotlarga ko'ra, Assambleya presidenti Jan Eliason bilan hurmatli AQSH elchisi o'rtasida bo'lib o'tgan suhbatda Eliason AQSHning hozirgi kundagi harakatlari dunyoning ko'pchilik davlatlarida norozilikka sabab bo'layotganini aytgan va ayrim mamlakatlar ochiqdan ochiq AQSHni "inson huquqlarini toptovchi" davlat deb bilganlar. AQSH bilan BMT o'rtasidagi murosasiz bahslarga qaramay BMT Oliy Kengashi bu yangi organni tashkil qildi. Mening nazarimda, huddi shu masalalar AQSHning yuqorida qayd etilgan hisobotni tadbiq etishiga asosiy vajlardan bo'lgan.Mening nazarimda bu harakat BMTning diqatga molik bo'lgan yirik qat'iy qadamlaridan biridir. BMTning keljagi va taraqqiyotida AQSHning salbiy ta'siri bo'lishi mumkin degan ayrim yozilmagan habarlar ham yoq emas. Hulosa shuki, AQSH o'zining tashqi siyosat faoliyatida to'sqin bo'lajak har qanday devorni qulatish ilinjida yonadi!

Hoqon

Men bir narsani tushundimki, Dunyoda inson huquqlarini eng kup buzayotgan mamlakat, Uzini Demokratiya kurashchisi deb atayotgan AQSHning uzidir. Iroqda, Afgonistonda, Guantonamoda qullanilayotgan qiynoq usullari, Aqsh jamiyatida tanqidga urin berilmayotgani bunga misol bulmoqda. Shundan kelib chiqib, AQSHning bunaqangi hisobat chiqarishga manaviy haqqi yuq deb hisoblayman. Demokratiyani eng beobru qilgan shahs bu Jorj Bushdir.

Дилшод, Тошкент

Ҳисоботлар эълон қилиниши Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари борасидаги вазиятга мутлақо таъсир қилмайди. Ўзбекистонда оммавий ахборот эркинлиги чегараланган, бундан ташқари 99 фоиз аҳоли мутлақо сиёсат нима эканлигини тушунмайди. Бугунги кунда ўзбеклар учун бир ташвиш, у ҳам бўлса қорин ташвиши бор, холос. Бошқа ҳеч нарса билан қизиқишга йўл йўқ.

Музаффар

АҚШ бизнинг ишга аралашмасдан, ўзини орқасини ёпса яхши бўларди. Шахсий муаммосини ечиш учун Ироқда атом бор, деди. Шу билан отасини ўчи Саддамдан олинди. Ҳозир ҳамма билади АҚШ алдаганини. Бизлар оми эмасмиз-ку. Майли эди бизнинг ички ишларга бошқа бирор ҳалолроқ давлат аралашса. Одамга алам қилмас эди. АҚШга бутун дунёни эгаллаши учун қадам қўйишга жой керак. Грузия, Украина, Қирғизистон, Ироқ, Афғонистонни ҳам бервордик. Бизни ололмади. Энди Белоруссияга бошлабди...

Jams Bond

AQSH davlat departamenti chiqargan hisobotga men qo'shilmayman. O'zbekistondi 1-inchi o'ringa qo'yish kerak. Dunyodagi eng repressiv davlat bu O'zbekiston.

Сардор, Тошкент

Тўғрисини айтсам, ҳисобот бир пул. Нима керак ҳисобот қилиб? Қандай қилиб ҳисобот билан бунга эришиш мумкин? Манимча, Американи ўзи хоҳламаяпти бизда яхши ҳаёт бўлишини. Агар хоҳлаганида босим ўтказарди. Масалан, Афғонистон ёки Ироқни олайлик. Ўзига керак экан индамай босди. Биз кимга керакмиз? Агар қўлидан келса Каримовга ултиматум қўйсин Саддамга қўйганидай. Лекин бундай қилмаяпти. Фақат шундай кичик талқинлар билан кифояланаяпти. Мани фикрим, Каримов бор экан, ривожланиш, эркинлик бўлмайди.