|
3 Eylül 2004 Basın Özeti | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rusya'nın Kuzey Osetya bölgesindeki bir okulda, çoğunluğu çocuk yüzlerce sivilin, silahlı kişilerce iki gündür rehin tutulması, bugün de Avrupa basınının manşetlerinde.
Rus Rossisyskaya gazetesi, ülkenin Kafkaslar'daki düşmanının değiştiğini söylüyor. "Düşman yakın zamana kadar Çeçen ayrılıkçılardı. Ancak son zamanlarda güç kaybettikleri anlaşılıyor. Bunun yerini, yeni bir siyasi-askeri gücün aldığı görülüyor. "Bu gücün mali kaynakları daha güçlü olduğu gibi, hem militan, hem de teknik altyapı itibarıyla Çeçenler'den üstün görünüyorlar. Ayrıca uluslararası İslamcı terörle bağlantıları da dikkat çekiyor." İspanyol El Pais'e göre, önce iki Rus yolcu uçağını, daha sonra Moskova metrosunu ve nihayet Kuzey Osetya'daki bir okulu hedef alan saldırılar, Çeçenistan'daki savaşın hem boyutları, hem de şiddet dozu açısından genişlediğine işaret ediyor. "Öyle ki, yıllardır, bölgedeki sorunların iç meselesi olduğunu savunan Rusya, Birleşmiş Milletler'in kapısını çalmak zorunda kaldı." Çeçen ayrılıkçı hareketinin tüm Kafkaslar'a yayılma eğilimine girdiğine dikkat çeken Financial Times bu coğrafyanın karmaşık dinamiklerini incelemiş. Gazete şöyle devam ediyor. "Çeçen liderler bölgenin karmaşık siyasi ve etnik yapısını çok iyi biliyor ve mücadelelerini Çeçenistan dışına yayarak, bu durumdan faydalanmak istiyorlar. "Haziran ayında, komşu İnguş Cumhuriyeti'nin İçişleri Bakanlığı basılmış, eylemde 90 kişi hayatını kaybetmişti. Okul baskınını gerçekleştirenler, bu eylem sonrası yakalanan 30 militanın salıverilmesini talep ediyor. "Bunların arasında, Çeçenlere çok yakın duran, ancak şimdiye kadar ayrılıkçı hareketin dışında kalmış İnguşlar da yer alıyor. Şimdi okul baskınını gerçekleştirenler arasında da İnguşların bulunduğu anlaşılırsa, bu bir işbirliğinin işareti olabilir. "Burada akılda tutulması gereken, Çeçen nüfusunun üçte ikisinin, Çeçenistan dışında, komşu cumhuriyetlerde yaşıyor olduğu. Bu da Çeçenlerin gücünü arttırıyor." Peki Financial Times'ın bu saptamasının sonuçları ne olabilir? Cevabı Guardian başyazısında vermiş. Gazeteye göre bölge son derece tehlikeli gelişmelere gebe. "Kuzey Osetya'daki okulda rehin tutulan çocukların aileleri son derece öfkeli ve bu insanların tepeden tırnağa silahlı olduklarını da unutmamak lazım. "Kuzey Osetya nüfusunu Ortodoks Hristiyanlar oluşturuyor. Rusya'nın bölgedeki en büyük askeri üssüne de ev sahipliği yapan bu bölgenin insanları, Moskova'ya çok yakın duruyor. "Bu insanlar savaş kavramına hiç de yabancı değil. 13 yıl önce, Müslüman komşuları İnguşlarla savaştılar. İnguşların son zamanlarda Çeçen ayrılıkçı hareketine ne kadar yakınlaştığı düşünülürse, Kuzey Osetya halkının, bu müslüman komşusuna yönelik bir misillemeye girişmesi ihtimali hiç de az değil." Guardian'da yayımlanan başka bir yorumda, Kuzey Osetya halkının öfkesinin Rusya'ya yönelme ihtimalinin de bulunduğu vurgulanıyor. Gazete bu görüşünü, Çeçenlerin iki yıl önceki tiyatro baskını ve 1995'deki hastane baskınında, Rusların düzenlediği kurtarma operasyonlarına atıfta bulunarak destekliyor. "Her iki operasyonda ölen yüzlerce kişi Rus vatandaşıydı. Dolayısıyla Moskova, içeride çok da büyük bir öfke ile karşılaşmadı. Rus halkı, içinde yaşadıkları terör ortamına nisbeten alışmıştı. "Ancak Kuzey Osetya'da durum farklı. Kanlı bir baskın düzenlenmesi durumunda, halkın öfkesi hem Çeçenlere, hem de Ruslara yönelecektir. "Burada Putin'in tek bir çaresi kalıyor. O da, eylemcilerin 20 kadar arkadaşlarının salıverilmesi isteğine uymak." İngiliz gazetelerinde, Amerikan başkanlık seçimlerinin kaderi açısından büyük önem taşıyan ve Başkan Bush'un konuşmasıyla sona eren Cumhuriyetçi Parti Kongresi de geniş yer bulmuş. Financial Times, başabaş giden yarışta Cumhuriyetçilerin Yahudi kökenli seçmenin oyuna göz diktiğini söylüyor. "Bu çaba, kongrenin ilk gününden itibaren dikkat çekti. Mantık basit. Yahudiler 4 yıl önce, oylarının tamamına yakını Demokrat Parti adayı Al Gore'a giden tek kesimdi. "Cumhuriyetçiler şimdi bu oy potansiyelini partilerine çekmeye çalışıyor. Daha da önemlisi, Yahudilerin oyları, yarışın en çok kızıştığı iki eyalette; Ohio ve Florida'da çok önemli. "Ulusal Demokratik Yahudi Konseyi'nin başı Ira Forman ise, geçen ay yayınlanan bir kamuoyu yoklamasına dayanarak, Cumhuriyetçilerin şansının fazla olmadığına dikkat çekiyor. "Buna göre, Yahudilerin yüzde 75'i Kerry'e oy vereceklerini söylerken, Bush'a oy vereceklerin oranı yüzde 22'de kalıyor. Forman'a göre bunun nedeni basit. "Yahudi seçmen Kerry'nin İsrail ile ilgili politikasını benimsemiş durumda. Bush'a karşı çıkış nedenleri ise daha çok iç politikaya yönelik. Başkan'ın sosyal ve ekonomik politikalarını beğenmiyorlar." Financial Times, Cumhuriyetçi Parti Kongresi ile ilgili başka bir haberde, 4 gün boyunca Irak ve 11 Eylül başlıklarının tartışıldığını, ancak bugünden itibaren gündemin ekonomiye kayacağına dikkat çekiyor. Nedeni bugün, Amerikan ekonomisi ile ilgili istihdam verilerinin açıklanacak olması. "Veriler, Başkan Bush'un konuşmasından sadece bir kaç saat sonra açıklanacak. Başkan'ın kongreden güçlenerek mi zayıflayarak mı çıktığına da, istihdam verileri karar verecek. Bu verileri daha da önemli hala getiren ise, seçmenin hala kararsız olduğu Ohio, Iowa ve Michigan eyaletlerinde, istihdamdaki gerilemenin birinci gündem maddesi olması. " Independent, Londra'daki Kraliyet Sanat Akademisi'nin Türk kültürüne ilişkin büyük bir sergiye hazırlandığını duyuruyor. Gazete sergi ile ilgili şu bilgileri vermiş. "Türkler; bin yıllık yolculuk adlı sergi, 600 - 1600 yılları arasını kapsıyor. El yazmaları, seramik, kaligrafi ve ağaç işçiliği en önemli örnekler olacak. "Türk sanatının çeşitliliğini yansıtmayı amaçlayan sergide, çoğu daha önce Türkiye dışına hiç çıkmamış 350 sanat eseri yer alacak. Eserlerin çoğunluğu, Topkapı Sarayı ve Türk İslam Eserleri Müzesi'nden getirilecek. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||