|
13 Ağustos 2004 Basın Özeti | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
İngiliz gazetelerinde öne çıkan konu Irak'taki çatışmalar...
Çatışmaların başlamasından bu yana Necef'te olan Times muhabiri, 'İmam Ali türbesinde, Mehdi Ordusu'nun ölüme hazırlanmasını izledim' diyor. Haber şu satırlarla başlıyor: 'dün gece Mehdi Ordusu Necef'in tarihi sokak aralarında, Kalaşnikof'larını yastık yapmış, ölüme hazırlanıyordu'. Muhabir, Mehdi Ordusu milislerinin çatışmaların enkazı arasında sessizlik içinde beklediklerini, sessizliği ara sokaklarda zaman zaman çınlayan, Kuran surelerinin bozduğunu, yazıyor. Times muhabiri Amerikan tank ve zırhlı araçlarının kentin milislerin kontrolünde olan kesimlerini kordon altına aldığını ve helikopterlerden milis mevzilerine ateş açıldığını anlatıyor. Muhabir bir milisin şu sözlerini aktarıyor: 'tankların İmam Ali türbesine girmek için önce bizim üzerimizden geçmesi lazım; son müdafaa hattı biziz; Amerikalıları bekliyoruz; onlarla karşılaşmaya hazırız'... Guardian'ın Necef'teki muhabiri de, dün gün boyunca giderek artan sayıda gencin İmam Ali türbesine yaralı halde taşındığını, yazıyor. Halkın kentin tarihi kesimini boşalttığını belirten muhabir, sokakların Mehdi Ordusu'nun kontrolünde olduğunu kaydediyor. Guardian muhabiri, savaşı yöneten Şii dinadamlarının özel sohbetlerde kaygılarını ifade ettiklerini, diğerlerinin ise giderek artan baskıya omuz silktiklerini anlatıyor. Muhabir, milis gücünün en üst düzey komutanlarından Şeyh Ahmet Şeybani'nin şu sözlerini aktarıyor: 'ya çok büyük çaplı bir saldırı yapacaklar, ya da geri çekilecekler; biz ikincisinin olmasını bekliyoruz çünkü Bağdat'ta büyük bir siyasi baskı var'... Daily Telegraph ise Amerikan askerlerinin Necef'in içlerine girdiklerini ve binlerce milisi İmam Ali türbesine sığınmaya zorladıklarını bildiriyor. Gazeteye göre, taraflar arasında nihai çarpışmaya anbean yaklaşılırken, İyar Allavi hükümetine başkaldırının ülkenin güneyindeki şehirler ve Bağdat'ın dış mahallelerine yayılmasından kaygı duyuluyor. Gazete, güneydeki Basra'da,yolda gördüğü şüpheli bir şeyi incelemek için zırhlı aracından çıkan bir İngiliz askerinin, patlama sonucu öldüğünü de kaydediyor. İngiliz gazetelerinden Independent da Amerikan askerlerinin, Mehdi Ordusu'nun lideri Hüccetülislam Muktada es Sadr'ın Necef'teki evine baskın düzenlediklerini bildiriyor. Sadr'ın kentin başka kesiminde saklandığının düşünüldüğünü belirten gazete, Amerikan ordusunun çatışmalarda yüzlerce milisi öldürdüklerini söylediğini de aktarıyor. Gazete, sağlık sorunları nedeniyle şu anda Londra'da bulunan, Irak'ın en yüksek düzeyli dinadamı, Büyük Ayetullah Ali Sistani'nin ateşkes çağrısı yaptığını da kaydediyor. Necef'teki çatışmalar diğer Avrupa gazetelerinde de öne çıkıyor... Alman Frankfurter Rundschau, Necef'te bir 'kısır döngü'ye girildiği kanısında. Gazeteye göre, ne Amerikan güçleri ne de Bağdat'taki geçici hükümet, Muktada es Sadr ve taraftarlarına yönelik etkin bir strateji geliştirmeyi başarabildi. 'Bir kez daha şiddete şiddetle karşılık vermekten başka yol bulamadılar' diyen gazete, 'Necef'e karşı öylesine şiddet kullanıyorlar ki, Sadr keyifle ellerini ovuşturuyor' yorumunu yapıyor. Avusturya gazetesi Der Standard da Amerikan operasyonunun risklerine dikkat çekiyor. Gazete, Amerikalılar için 'en iyi senaryo' olan askeri zafer halinde bile, Şii sempatizanları sonunda siyasi sürece dahil etmek durumunda kalınacağını yazıyor. Gazeteye göre, 'en kötü senaryo' ise Amerikan ateşiyle İmam Ali türbesinin tahrip olması ve bunun şu ana dek bekle-gör tavrı sergileyen dindar Şiileri harekete geçirmesi olur. İspanyol El Pais gazetesi de, Necef'e yönelik saldırının sadece son bir kaç ayın en önemli askeri operasyonu olmakla kalmayıp, siyasi arenada da önemli bir tırmanışın işareti olduğu, yorumunu yapıyor. Gazete, 'siyasi, dini görüşleri, toplumdaki yerleri ne olursa olsun, Necef'teki kaçınılmaz katliam bir ulusal felaket olacak' diyor. Gazete, Amerika başkanı Bush'un savaş öncesindeki Irak'ı demokratikleştirme planlarından çok uzaklaştığı görüşünde. Diğer bir İspanyol gazetesi El Mundo 'Necef bir çıkmaz sokak ve Amerika önderliğindeki güçlerin başarısızlığının bir sembolü' diyor. Gazeteye göre, Amerika önderliğindeki güç bir çıkmazda çünkü İmam Ali türbesine saldırırlarsa, isyancı milislere yenilere katılacak, saldırmazlarsa bu bir zaaf olarak görülüp, yeni isyanları cesaretlendirecek. Barselona'da yayınlanan El Periodico ise Şii milislere yönelik operasyonun dolaylı biçimde komşu İran'daki teokratik rejime yönelik olduğu yorumunu yapıyor. Gazeteye göre, Sadr'ın milislerine yönelik kanlı Amerikan saldırısı, askeri bir zaferden çok, siyasi bir yenilgiye benziyor. Fransız Liberation da, Başbakan Allavi ve Amerikalı danışmanları nihai saldırının maliyetini çok iyi hesaplamalı, diyor. Gazeteye göre, Şii milislere yönelik saldırı hem bir gövde gösterisi hem de otorite gösterisi olacak. Gazeteye göre, güce başvurmak otorite için otomatik bir zafer anlamına gelmeyebilir ama şu anki süregiden ataletin de otoriteye yararı yok... Gazetelerde Türkiye konulu iki haber de var... İngiliz Financial Times 'Türkiye Boğazlardan petrol taşımacılığına son vermek istiyor' diyor. Gazete, Boğazlardan petrol taşımacılığının potansiyel tehlikeleri nedeniyle, boru hattı taşımacılığına ağırlık verilmesini istediklerini yazıyor. Gazete bir Türk yetkilinin şu sözlerini aktarıyor: 'bir felaket kaçınılmaz; bir çok önlem aldık ama sıfır-risk söz konusu değil; bir kaza olduğunda bu hem İstanbul için insani bir felaket, hem de petrol şirketleri için mali bir felaket olacak'... İsveç'ten Aftonbladet de hükümetlerinin, Estonya'nın, ülkede yasadışı şekilde bulunmaktan hapse atılan, Hemo Amedsson isimli bir Kürdü Türkiye'ye iade etme kararına karşı, sert bir açıklamasını istiyor. Söz konusu kişi hem Türkiye hem de İsveç vataşdaşı; gazete de İsveç hükümetine vatandaşının haklarını gözetme çağrısı yapıyor. Hemo Amedsson 1980'lerin başında, Türk ordusuyla girilen bir çatışmada yaralanmış ve ardından İsveç'e sığınmış. İsveç, Türkiye'nin iade taleplerini reddediyor... |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||