Küresel ticaretin önündeki engellerin kaldırılmasını amaçlayan anlaşma, gelişmiş ülkelerin, çiftçilere sağladığı destekte indirime gitmesini, bunun karşılığında kalkınmakta olan ülkelerin de pazarlarını Batı'nın sanayi mamüllerine açmasını öngörüyor.

Almanya'dan Die Tageszeitung, varılan uzlaşmanın muğlak olduğunu düşünenlerden. Anlaşmadan sanayileşmiş ükelerin daha çok karlı çıkacağını söyleyen gazete şöyle devam ediyor.

"Fakir ülkeler şantaj, mesela gıda yardımının kesilmesi karşısında savunmasız. Bu nedenle, pazarlarını batının sanayi ürünlerine açmayı kabul etmek zorunda kaldılar. Karşılığında ise bağlayıcılığı olmayan, takvime bağlanmamış sözler aldılar."

Avusturya'dan Die Presse gazetesi ise iyimser.

"12 yıl aradan sonra ilk kez, küresel ticaretin önündeki engellerin kaldırılması için bir uzlaşı doğdu. Böylece tüm taraflar daha fazla kazanacak" diyen gazete, hükümetlerinden aldıkları desteğin bir kısmından mahrum kalacak Avrupalı çiftçilere sesleniyor.

"Tarım sektörü saneyileşmiş ülkeler için önemini giderek yitiriyor. Acı olsa da gerçek bu."

"Ancak Avrupalı çiftçiler kendilerini ihanete uğramış hissetmemeli. Zira Dünya Ticaret Örgütü'nün vardığı uzlaşı Avrupa Birliği'nin tarım reformlarıyla da uyumlu."

Konu İngiliz gazetelerinde de geniş yer bulmuş. Financial Times'ın haberinde, sanayileşmiş ülkelerin çiftçilerine sağladıkları desteği azaltmalarının belli bir takvime bağlanmadığı hatırlatılıyor.

Anlaşmanın diğer unsurlarının da muğlak bırakıldığını, bunların hayata geçebilmesi için yıllar süren müzakereler gerekeceğini vurgulayan gazete, başyazısında ise, yine de önemli bir adım atıldığını şu sözlerle teslim ediyor.

"Küresel ticaretin önündeki engellerin kaldırılması için uzun süredir verilen mücadelede, mütevazı ancak önemli bir adım."

"Böylece, hem Dünya Ticaret Örgütü'nün uluslararası platformdaki saygınlığı teyit edilmiş oldu, hem de küresel ekonominin belli kurallara dayandırılması kabul gördü."

"Bu kuralları hayata geçirmek tabii ki uzun ve sancılı olacak. Ancak en azından hükümetler bu kurallara duyulan ihtiyacı kavramış oldular."

Independent ise sözü uzmanlara bırakmış. Gıda hakları konusunda çalışan bir sivil toplum kuruluşundan Aftab Alam Khan, Dünya Ticaret Örgütü'nün asıl önemli soruna çözüm bulamadığı inancında ve şöyle devam ediyor.

"Afrikalı çiftçiler dünyanın en iyi pamuğunu üretiyor. Amerika'da bir kilo pamuk için harcanan paraya onlar üç kilo pamuk üretiyor."

"Ancak Amerika Birleşik Devletleri, 30 bin pamuk üreticisine verdiği destek ile hem fiyatları manüple ediyor, hem de Batı Afrika ülkelerine zarar veriyor."

"Bu anlaşma asıl soruna, pamuk üreticisine yönelik tüm desteklerin kaldırılmasına çare bulmuyor."

Guardian da tartışmaya, "Göreve gelir gelmez çiftçilere yönelik desteği artıran Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George Bush'un bu anlaşmayı hayata geçirmesi pek olası değil" diyerek katılıyor.

Gazetenin Demokrat Parti'nin başkan adayı John Kerry'nin demeçlerinden çıkardığı sonuç ise, bu konuda onun da Bush'tan pek farklı davranmayacağı.

Bush ve Kerry'den söz açılmışken, geçelim ikilinin arasında günden güne kızışan yarışa. Times gazetesi, Bush'un bu ay yeni bir atak başlatacağını yazıyor.

"Bush seçim kampanyasında Ağustos ayını, Kerry'nin Senatör olarak görev yaptığı süre içindeki performansına yüklenmeye ayırdı. Amaç, dikkatleri Kerry'nin Vietnam'da savaşmış olmasından uzaklaştırmak."

"Newsweek dergisinin anketi, Kerry'nin, geçtiğimiz haftaki Demokrat Parti kongresindeki performansıyla, Bush'un 4 puan önüne geçtiğini gösteriyor."

"Başkanlık seçimleri kampanyasında Ağustos ayı genelde sakin geçer. Ancak bu sene, birçok Amerikalı yurtdışında tatilde ya da Atina'daki olimpiyat oyunlarına odaklanmış olmasına rağmen, iki aday da hız kesmemeye kararlı."

"Blair'in kazanması için Bush'un kaybetmesi lazım". Daily Telegraph'ta yazan Rachel Sylvester, Amerika'daki başkanlık yarışına, İngiltere Başbakanı'nın siyasi geleceği penceresinden bakmış.

Bu seçimin, İngiliz siyaseti açısından hiç olmadağı kadar önemli ve etkili olacağını söyleyen yazar şöyle devam etmiş.

"Normalda İngiltere İşçi Partisi'nin, Amerika'daki seçimleri Demokratların kazanmasını istemesi beklenir. Ancak Irak savaşı işleri biraz karıştırdı."

"Bazı İşçi Partililer Bush'un kaybetmesi durumunda, Blair'in de yeniden seçilme şansının zayıflayacağını düşünüyor. Ancak bunun tersini düşünenler daha çok."

"Tony, İngiliz halkının Bush'tan ne kadar nefret ettiğinin farkında değil. Bunu Amerikan aleyhtarlığı gibi görüyor diyorlar."

"Bu isimlere göre, eğer Kerry başkan olursa, Tony Blair İngiliz seçmenini, transatlantik ittfikanın önemine daha kolay ikna eder."

Sırada İngiltere Başbakanı Tony Blair'in başını ağrıtabilecek bir başka konu var. Dış istihbarat örgütü MI6'in yeni başkanı John Scarlett yeni görevine bugün başlıyor. Ancak, Scarlett'in bir fırtınanın içine adım attığını söylüyor Times.

Bir önceki görevi olan Ortak İstihbarat Komisyonu başkanlığı sırasında, hükümetin Irak savaşına gerekçe gösterdiği kitle imha silahları dosyası nedeniyle bir çok suçlamanın odağında yer alan John Scarlett ile ilgili yeni iddialara yer vermiş gazete.

"Scarlett'in yeni görevindeki ilk işi kendini savunmak olacak. Zira, yine, Tony Blair'e yardıcı olma adına istihabaratı çarpıtmak ile suçlanıyor."

"Bu kez Saddam Hüseyin'in silah programını araştırmak ile görevli olan Irak Araştırma Grubu'nun raporuna müdahale etmekle suçlanıyor."

"200 sayfalık detaylı raporun 20 sayfaya indirilmesinde rolü olduğu, ayrıca Irak'ın kitle imha silahlarına sahip olduğu yönündeki inancı canlı tutacak ifadeler kullanılmasını sağladığı iddia ediliyor. Scarlett'i yakından tanıyan eski bir istihbarat yetkilisi şöyle diyor.

"John istihbarat servisine 30 yıl boyunca büyük hizmetler vermiştir ve MI6'e büayük önem verir. Bu nedenle meslektaşlarını ve servisin imajını düşünerek derhal istifa etmesi ve MI6'in üzerinden bu gölgeyi kaldırması gerekir."