BBCTurkish.com
NEWS
SPORT
WEATHER
Son güncelleme: 20 Temmuz, 2004 - TSİ 07:57
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
20 Temmuz 2004 Basın Özeti
İngiltere'de bugün Başbakan Tony Blair, Irak ile ilgili istihbaratı inceleyen ve kasıtlı olmasa da istihbarat hataları yapıldığı sonucuna varan Butler Raporu'nun yayınlanmasından bu yana ilk kez, Avam Kamarası önüne çıkacak ve soruları yanıtlayacak.

İngiltere'de yayımlanan gazeteler

Independent gazetesinde Steve Richards, bunu, parlamentonun ve özellikle de İşçi Partili milletvekilerinin kendilerini ve güvenilirliklerini kanıtlama fırsatı olarak görüyor.

"Blair'e savaş için yeşil ışık veren Avam Kamarası'ydı. Bugün milletvekillerinin savaşa gidilen süreçte gerçekten ne olduğunu keşfetmek için bir fırsatları var. Eğer bunu kullanmazlarsa seçmenler İngiltere'nin seçimle gelen parlamento kanadının, önemini kaybettiğini düşünmekte haklı olacaklar."

Guardian, İşçi Partisi liderliğinde 10. yıldönümünü yaşayan Blair'in karnesini son kamuoyu yoklamalarıyla gözden geçiriyor, "seçmenlerin çoğunun hakkındaki görüşü olumsuz olsa da Blair hala yetkin ve deneyimli bir lider olarak görülüyor " hükmünü veriyor.

"Halkın yüzde 55'i Blair'in Irak hakkında yalan söylediğini düşünüyor.

Sadece yüzde 36'sı performansından memnun. Ama seçmenler henüz görevden ayrılmasını istemiyor. Muhafazakarlar ortada yok, liderleri Michael Howard'ın popülaritesi de düşüyor."

İngiliz gazetelerinin hemen hepsinde, geçen yıl İzmir'in Foça ilçesinde bir kavga sırasında ateşlenen tabancadan çıkan kurşunlarla ölen Alistair Grimason'un davasının sonuçlanması da geniş yer alıyor.

Daily Telegraph, iki yaşındaki Grimason'ın Türkiye'de silah karşıtı kampanyanın simgesi olduğunu belitiyor. Gazete sanık Daimi Akyüz'ün cinayet için Türk yasalarına göre mümkün olan an ağır cezayı aldığına dikkat çekiyor.

Fransa - İsrail arasında Yahudi cemaati gerginliği

İsrail Başbakanı Ariel Şaron'un Fransa'daki Yahudileri güvende olmadıkları gerekçesiyle ülkeyi terketmeye çağırması yankı bulmaya devam ediyor.

Guardian'a göre 'Yahudiler iki ülke arasında söz düellosunun ortasında kaldı'.

Avusturya'dan Die Presse İsrail ve Fransa arasında yaşanan gerginliği "rahatsızlıkları açıkça tartışmamaya" bağlıyor.

Gazeteye göre bu olayın yaşanmasında nedenlerden biri, Fransa Dışişleri Bakanı Michel Barnier'nin Filistin lideri Yaser Arafat ile görüşmesi nedeniyle Şaron hükümetinin "çok kızgın olması".

Die Presse bu çağrıyla, Şaron'un Yahudi karşıtlığını kullanarak siyasi bir oyun başlatmaya çalıştığını savunuyor.

İngiltere'de Independent, Fransa'da Yahudi karşıtlığının bir sorun olarak büyüdüğünü kabul ediyor.

Fransa kentlerinin varoşlarında yokslul Müslüman çocukların, ki gazete bunlar arasında Arap, Türk, Afrikalı ve Doğu Avrupalıları sayıyor, Yahudilere taş atan Filistinli akranlarını örnek alıp kendilerini onlarla özdeşleştirdiklerine dikkat çekiyor.

Independent, "daha da beteri şimdi yanlarına neo-Nazi propagnadasının savlarını da kattılar" diyor.

Bununla birlikte gazete, Yahudi sosyolog Edgar Morin'in şu görüşünü alıntılıyor.

"İsrail karşıtı görüşler Yahudi diasporasıyla İsrail arasındaki dayanışmayı güçlendirir. İsrail diaspora Yahudilerine, Avrupa'daki eski Yahudi karşıtlığını hala yaygın olduğunu kanıtlamaya çalışıyor, böylece İsrail'in Yahudiler için tek uygun ülke olduğu düşünülecek. Bu yüzden de İsrail korkuları körüklüyor. "

Fransız Le Monde, Şaron'un söz konusu açıklamayı gündem getirme şeklini manidar buluyor.

"Ariel Şaron'un Fransa'yı sardığını öne sürdüğü Yahudi karşıtlığına dair açıklamasını Amerikalı Yahudi örgütleri önünde yapması, tamamen bir tesadüf sonucu değil. Bu örgütlerin daha militanca eğilimleri olanları, zaten 11 Eylül'den bu yana Fransa'yı 'Yahudilerin kendilerini güvende hissdemeyeceği bir ülke' olarak tasvir etmeye çalışıyorlardı. "

Le Monde 'Şaron ne elde etmeye çalışıyor' sorusuna ise şöyle yanıt veriyor:

"Fransa'yı devre dışı bırakarak Şaron Avrupa'yı Orta Doğu'da süregelen siyasi oyunun dışında tutmuş oluyor. İsrail'in gözünde Fransa Avrupa'nın Arap yanlısı siyasetinin başını çeken ülke. Verilen mesaj, "İsrail - Filistin sorununa çözümün İsrail ve ABD tarafından getirileceği. Avrupa ise Arap yanlısı olarak görülen tavrıyla banker rolüne mahkum."

Erdoğan'ın Fransa ziyareti

Bir diğer Fransız gazetesi Le Figaro ise Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ziyaretini işliyor. İlk sayfadaki haberin manşeti: "Türkiye Fransa'dan destek arayışında"

"Erdoğan'ın Paris ziyareti Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyeliğini kolaylaştırma çabalarında klit bir aşamayı oluşturuyor. Fransa'nın Ankara'nın üyeliği konusundaki çekincelerini gidermek için, Türk başbakan, ülkesini Avrupa sınıfında Brüksel'in getirdiği kirterlere saygılı bir 'örnek öğrenci' olarak sunuyor"

Kamuoyu yoklamalarına göre Fransızların çoğunun Türkiye'nin birliğe katılmasına karşı olduğunu belirten gazete Türkiye'nin işinin zor olduğu görüşünü şu ifadeyle pekiştiriyor.

"Fransa son Avrupa seçimlerinde iktidar partisi Türkiye'nin üyeliği aleyhinde kampanya yürüten tek ülkeydi."

Gazze'deki güvenlik krizi

İngiltere'de Daily Telegraph, Arafat'ın, kuzenini Gazze Şeridi'nin güvenlik şefi olarak atama kararından geri adım atmasını, daha sonra yeniden açılması kaçınılmaz olan yaralara yüzeysel bir çözüm olarak yorumluyor.

Slovakya'da Pravda gazetesi Musa Arafat'ın atanmasını, "sadık ve pragmatik" diye tanımladığı Başbakan Ahmed Kurey için bile 'yutulamayacak kadar acı bir lokmaydı' diye niteliyor.

Gazete Arafat'ın hatasını farketmiş olmasına rağmen, koşulların değiştiğini yazıyor.

"Arafat ya şimdi yönetimde reform başlatacak ya da sokakta çığ gibi büyüyen devrimin altında kalacak."

Independent, Musa Arafat'ın atanmasını "utanmazca" bir karar diye niteliyor.

"Arafat bile, tüm dikkafalılığına rağmen, Filistin çıkarları için Filistin yönetiminin yaşlanan bir otokratın oyuncağı değil, bir devletin öncüsü olduğunu göstermek gerektiğinin farkına varmalı."

Times 'sayısı azalan ve umutsuzluğa kapılan Filistinli ılımlılar kendilerini Filsitin yönetimi ile kimsenin kazançlı çıkmadığı bir ittifak içinde görüyorlar' diyor, Ahmed Kurey'in kendisinden önceki başbakan Mahmud Abbas gibi bir açmaz içinde olduğunu belirtiyor, ancak çözümü yine Kurey'de görüyor:

"Kurey görevden ayrılmamalı ve Filstinlileri uçurumun kenarından döndürmeye çalışmalı"

Irak'ta Sünni hegemonyası savaşı mı yaşanıyor?

Irak son günlerde manşetlerden düştü... Times'ın dış haberler editörü Bronwen Maddox da aynı noktaya parmak basıyor.

Maddox, Irak'la ilgili kötü haberlerin Amerikan gazetelerinin ön sayfalarından düştüğünü belirtiyor, Amerikalıların iktidar devrinden bu yana Irak'ta ortada görünmediğine dikkat çekiyor.

"Tüm bunlar Başkan Bush'un Bağdat sokaklarındaki kanın etkilerinden korunduğu anlamına gelmiyor. Eğer Irak başbakanı Allavi başarısız olur ya da öldürülürse bu Bush'a zarar verir. Ancak yine de Amerikalı seçmene sorarsanız, üç hafta öncesine göre Bağdat'ta yaşananlar 'daha az' Bush'un savaşı."

Independent'ın birinci sayfasında Robert Fisk, Irak'ı bir başka Afganistan diye niteliyor. Irak hükümetinin başkent dışında bir gücü olmadığını kendi izlenimlerine dayanarak anlatıyor.

Guardian'da yazan İngiltere'nin eski Libya büyükelçisi ve diplomatların Blair'e eleştiri mektubunun ortganizatörlerinden Oliver Miles, "Irak'ta durum iyiye gitmyor, tam bir felaket" diyor.

"Şu anda koyabileceğimiz tek makul hedef, düzenli bir şekilde buradaki bağlarımızı kesmek ve bunu hemen yapmak. Ükeden derhal çıkmak için telaşa düşmeyelim ama artık asker göndermeyelim ve Irak'ın itibarlı bir yönetime kavuşması için her fırsatı kullanalım."

Financial Times'ta yazan Kudüs'teki İbrani Üniversitesi'nden, siyaset bilimi öğretim görevlisi Şlomo Avineri, Irak'taki kaosun altında bir mantık yattığını savunuyor.

Avineri'ye göre "Irak'taki saldırıların amacı net: Tutarlı bir hükümet yapısı olursa bu farklı dini ve etnik gruplar arasında iktidar paylaşımı demek. Bu da tarihi Sünni Arap hegemonyasının sonu demek"

"Irak'taki Sünni Arap ayaklanmasının Orta Doğu'ya da büyük etkisi olabilir. Lübnan hariç bölge ülkelerinin hepsi Sünnilerce yönetiliyor.

Çoğunda Sünniler nüfusça ağırlıkta. Azınlık oldukları yerlerde ise hegemonya kurmuş durumdalar.

Sünniler Irak'ta iktidar tekelini yitirirse hatta Kürtlerin hakları korunur da iki uluslu bir devlet olurlarsa, bu Arap dünyasında bir ilk olacak.

Bu da Irak'taki Sünni Arapların neden dışarıdaki köktenci gruplardan destek aldığını açıklayabilir.

Arap dünyasında tarihi Sünni hegemonyası tehlike altında.

Batılılara mezhep çatışması gibi görünse de, olayı 17. yüzyılda İngiltere'ye ya da Avrupa'ya taşırsanız sorunu anlamak kolaylaşabilir. Katolik ve Protestan gruplar arasındaki kavga dini bir çekişme değil, iktidar kavgasıydı, aynı şey Irak'ta da yaşanıyor."

Frankenstein otomobilin doğuşu

Romanya'daki Renault fabrikalarında üretilmeye başlayan yeni bir araç Financial Times sayfalarında Frankenstein otomobil olarak tanıtılıyor.

Bunun nedeni Renault'nun daha önce ürettiği yedi farklı modelden "derleme" olarak üretilmesi.

"Bükreş yakınlarındaki Dacia fabrikasında yeni Logan'ın ya da yaygın adıyla '5 bin Euroluk otomobil'in üretimi başladı.

Otomobil Eylülde önce Romanya piyasasına ardından Türkiye ve Orta Avrupa ülkelerine sunulacak.

Amaç yoksul ülkelerdeeki tüketicilerin cebine uygun, geniş iç hacimli ve sağlam bir otomobli yapmak. Bu Renault'nun en girişken maliyet düşürme projesi.

Şaft bir modelden koltuklar bir modelden direksiyon bir modelden alınıyor, böylece tasarım maliyeti düşüyor. Ancak uzmanlara göre 2010'a kadar 700 bin satması hedeflenen araç tutsa da, düşük maliyetleri nedeniyle fazla bir getirisi olmayacak."

'Kötü adam' geni bulundu

İngliz Daily Telegraph bilimadamlarının 'kötü davranış' genini bulduğunu duyuruyor.

"Araştırmacılar bazı kişilerin saldırgan ve şiddet içeren davranışlara daha yatkın olmasına yol açan bir gen taşıdığına dair kanıt buldu.

Ancak kötü davranış geni sadece, bu kişiler çocukken ihmal edilir ya da kötü muameleye uğrarsa etkin hale geçiyor.

Bu bulgular da 'genetik yapı mı, çevre etkisi mi' tartışmalarının sanılandan da karmaşık olduğunu gösteriyor.

Gen aktif hale geçtiğinde, insanı mutlu eden seratonin maddesinin düzeyini düşürüyor. Ancak kötü muamele ya da ilgisizliğin neden bu geni tetiklediği gizemini koruyor."

BAŞLICA HABERLER
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Programlarımız|Frekanslarımız|Türkçe Bölümü hakkında|İşbirliği|Bize ulaşın
BBC Copyright Logo^^ Başa dön
Haberler | Basın Özeti | Dünyaya Açılan Pencere | Özel Dosyalar | Haberlerle İngilizce
BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
Yardım|Görüşleriniz|Gizlilik