|
9 Haziran 2004 Basın Özeti | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Birleşmiş Milletler'in Irak hakkında aldığı karar gazetelerin erken baskılarına yetişmedi.
Ancak Fransa ve Almanya'nın karara onay verecekleri sinyalleri ardından, Independent karar üzerinde uzlaşmaya varıldığını duyurmakta sakınca görmemiş. 'Yeniden-Birleşmiş Milletler' şeklinde manşet atan gazete, "16 ay süren diplomatik çekişmeler ardından, dünyanın en güçlü ülkeleri Irak'taki trajediyi çözümlemek için güçlerini birleştirdi." diyor. Bu habere 1546 sayılı karar metninin bir fotoğrafı eşlik ediyor. Guardian da 'mütevazı' diye nitelediği kararı başyazısında şöyle işliyor: "Birleşmiş Milletler'in New York'taki merkezinde bir mezarlık olsaydı, Irak kararları ile dolu olurdu. Bu kararlar ömürsüz. Uluslararası bir uzlaşma ortamı sağlayamamak bir yana, uygulamada iyice kısa ömürlü oluyorlar. BM'den yükselen müziğe kulak veriseniz, bu kararın öncekilerden daha fazla şansı var gibi görünüyor. Ancak her şey hala Amerikalı ve İngiliz komutanların olayları yerinde denetleyebilmesine ve geçici Irak hükümetinin ulusal otorite sağlayabilmesine bağlı. Daily Telegraph'ın diplomasi editörü Anton La Guardia da aynı görüşte: 'Şimdi her şey İyad Allavi'nin hükümetine bağlı' diyor. Bununla birlikte, Allavi hükümetinin icraatlarının, karardaki 'hükümet sınırlı geçici dönem ötesinde Irak'ın kaderini tayin edecek kararlardan kaçınmalı' ifadesiyle sınırlandığını belirtiyor. Guardian, radikal Şii din adamı Muktada Es Sadr'ın Irak'ta yapılacak ilk demokratik seçimlere katılmasını engelleyen karara dikkat çekerken 'bu karar Sadr'ın popülerliğini artırıp Irak hükümetinin güvenilirlik arayışını baltalayabilir' diyor. Financial Times da benzer bir kanıyı dile getiriyor. "Washington Yakın Doğu Siyaseti Enstitüsü bu haftaki bir raporunda bu karar ardından Es Sadr'ın bir siyasi unsur olarak güç kazanmasının mümkün olduğunu ve onunla gelecekte mücadele etmenin zorlaşabileceğini belirtti. Raporda aktarılan bir araştırmaya göre 2003 Aralık'ında Es Sadr'ı destekleyenlerin oranı yüzde bir iken geçen ay yüzde 68'di." Financial Times ayrıca, başlıca Kürt grupların kendilerine özerklik sağlayan geçici anayasadan tasarıda bahsedilmemsine duydukları tepkiye de geniş yer ayırmış. Gazeteye göre, 30 Haziran'daki iktidar devrinden sonra yeni hükümetin önündeki en zorlu konulardan biri Kerkük'ün statüsü olacak. Irak ile ilgili gelişmelerin yoğun biçimde tartışılacağı G-8 zirvesi de, bu sabahki gazetelerin ayrıntılı biçimde işlediği bir diğer konu. Zirvede tartışılacak konulardan biri, Washington yönetiminin Irak'ın 120 milyon doları bulan borçlarından kurtarılması isteği. Bunun yanı sıra, yoksul ülkelerin borç yükünün hafiletilmesine de çalışılacak. Ancak Financial Times bu öneriye Almanya ve Japonya'nın direnebileceğini belirtiyor. Zirvenin bir diğer ana gündem maddesi Orta Doğu reform planı. Nixon Merkezi adlı kuruluşun editörlerinden Nikolas Gvosdev, Financial Times'ın yorum sayfasında planı şu ifadelerle eleştiriyor. "Washington'un planının temel zaafı, bölgenin samimiyetle değişim istediği, ancak bunu nasıl yapacağını bilmediği varsayımnıdan yola çıkmasında yatıyor. Öneriler de bu nedenle eğitim, yatırım gibi teknik konulara dönük. Ancak bu öneride asıl soruna yönelik hiç bir şey yok: Bu da bölgedeki yöneticilerin ellerindeki güçten feragat etmekte isteksiz olmaları. Batı bu konuda siyasi ve ekonomik sermayesini kullanmaya gerçekten hazır olmadıkça, Büyük Orta Doğu Projesi, adı ne olursa olsun, hiç bir yere varamaz." Guardian'da ortaklaşa bir makale kaleme alan eski Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Madeleine Albright ile eski İngiltere Dışişleri bakanı Robin Cook ise bambaşka bir konuya dikkat çekiyorlar: Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi... "G-8 liderlerini nükleer silahların yayılmasını önleme konusunda somut adımlar atmayı ve daha fazla mali taahhüt altına girmeyi içeren, kapsamlı bir plan uygulamaya çağırıyoruz. Öncelikle G-8 ülkeleri kitle imha silah ve mazlemelerinin yayılmasını önleme fonuna 20 milyar dolar kaynak aktarımı sözünü tutmalı. G-8'in ayrıca bu süreci tamamlama yolunda kesin bir takvim ortaya koyması gerek. Silahların yayılmasını önlemek için teşvik ve yaptırımlar hayata geçirilmeli. Çifte standartla suçlanmamak için Başkan Bush da yeni nükleer silahlar geliştirmekten vazgeçmeli. Amerika ve Avrupa'nun bu silahların yayılmasının önüne geçmede büyük bir sorumluluğu var." Daily Telegraph, bir balayı cenneti olarak bilinen Sea İsland'da zirve için alınan olağanüstü güvenlik önlemlerine dikkat çekerken, bu minik adadaki ulaşıma dair bir not iletiyor. "Yapacakları görüşmelerde adada mekik dokuyacak liderlere elektrikle çalışan minik arabalar tahsis edildi. Muhtemelen her birinin üzerinde o ülkenin bayrağı olacak. Bush ile nadiren aynı fikirde olan, ancak Başkan'la bisiklete binme merakını paylaşan Avrupa Komisyonu Başkanı Romano Prodi ise, adadaki yolculukları için bir bisiklet talep etti. Seçimler için son 48 saat İngiltere'de yaklaşan mahalli idare ve Avrupa Parlamentosu seçimleri konusundaki tartışmalar da kızışıyor. Independent mahali seçimlerde, sonucu mahalli konuların belirlemeyeceği bulgusuna dikkat çekiyor. Times bugün de, postayla oy verme işleminde büyük usülsüzlükler yapıldığını manşete taşımış. Habere göre pek çok yerde özellikle azınlık gruplarından seçmenler, bazı gruplarca boş oy pusulalarını kendilerine teslim etmeye ya da belli yönde oy kullanmaya zorlanıyor. Gazete 'postayla oy kullanmak demokratiklikten iyice uzaklaşıyor' diyor. Seçimlere 24 saat kalmışken Daily Telegraph, eleştirilerle yüklü başyazısının başlığını 'Blair'in burnunu sürtmek için iyi gerekçeler' olarak belirlemiş. Blair'in bu kritik süreçte ülke dışında olacağının altını çizen gazete, ayrıca ana muhalefetteki Muhafazakar Parti lideri Michael Howard'ın bir yazısına yer vermiş. Howard, 'İşçi Partisi dilediği gibi davranabilse, İngiltere bir ulus devlet olmaktan çıkardı' diyor. "Avrupa düzgün işlemiyor. Bu çok net. Birlik çok fazla yasa ve kural çıkarıyor, fazla merkezi ve esneklik yoksunu. Yolsuzluk ve israfla yüklü bir sicili var. Bu nedenle Avrupa değişmeli. Bu nedenle, yetkilerin Brüksel'den İngiltere'ye döndürülmesini istiyorum. Howard, Avrupa'ya şüpheyle bakan kesimlerin, Avrupa Parlamentosu seçimleri için Avrupa Halk Partisi ile yapılan ittifakı eleştirmesine de, 'değişim mücadelesinin Avrupa içinden yürütülmesi gerektiğini düşünüyorum' diye yanıt veriyor. 'Türkiye Avrupa'nın aynası' Avrupa seçimleri için de geri sayım yapılırken, Financial Times'ın yorum sayfasında, Paris merkezli Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CERI) direktörlerinden Anne-Marie Le Gloannec'in Türkiye değerlendirmesi yer alıyor. Fransız araştırmacı, Türkiye'yi 'Avrupa'nın eksik yönlerini gösteren bir ayna' olarak niteliyor. "Yarınki Avrupa Parlamentosu seçimleri için yapılan kampanya, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyeliğine karşın çıkanların söylemlerini kızıştırmış görünüyor. Almanya'da Bavyera'daki Hıristiyan Sosyal Birlik Partisi, kozlarını Türk aleyhtarlığına oynarken, Türkiye'nin üyeliğini destekleyenlerin pek sesi çıkmıyor. Bu tartışmaların ilginç bir tabiatı var. Türkiye'nin hem destekçileri hem aleythtarları aslında aynı savları alıp, kendi görüşlerine göre şekillendirip kullanıyorlar. Bunun nedeni de tartışmanın konusunun 'Avrupa' olması. Türkiye, Avrupalılar için kendi geleceklerine tuttukları bir ayna." Le Gloannec, üye olursa, 2020'de 80 milyonluk nüfusu ile birlik kurumlarında en büyük paya sahip olacağını vurguladığı Türkiye'nin, birlğe katılımı lehinde ve aleyhinde sunulan gerekçeleri sıralıyor. Türkiye'nin batı demokrasisi olmadığı savlarına 'Japonya ve Hindistan da bu değerleri yerleştirebildi' diyerek yanıt veriyor. Almanya ve Fransa'nın bu konudaki tavırlarının farkını ise şöyle açıklıyor: "Bunun bir nedeni Fransa'nın Arap asıllı yabancıları toplumuna entegre etmekte, Almanya'nın Türkleri entegre etmesine göre daha başarısız olması. Fransa laik tabanı nedeniyle Müslüman bir tarafı aralarına almaya daha isteksiz. Türkiye hakkındaki karar kolay alınmayacak. Fransa Cumhurbaşkanı bu konuda bir erteleme talep edebilir. Herkes müzakerelerin açılmasında mutabık olsa da pek çok siyasetçi ve uzman, içten içe müzakerelerin başarısız olmasını dileyecektir. Türkiye AB'ye üye olursa tüm bu süreç, içinden 'hayır' derken dışarıya 'evet' diyen siyasetçilerin art niyetlerinin hakimiyetinde geçmiş olacak. Türkiye'nin üyeliğine karşı çıkma eğilimi ağır basarsa, tüm gözler yine bize dönecek. Çünkü her halükarda Avrupa'nın da kendisini derleyip toplaması gerek." Huzur arayan kent Times gazetesinde yer alan bir habere göre, 'Uyumayan kent New York, huzur arıyor'. Her gün gürültü şikayetleri konusunda bin başvuru alan New York Belediyesinin başkanı Michale Blomberg kentteki gürültü tüzüğünü değiştiriyor. Buna göre, gece beş, gündüz 10 dakikadan fazla süreyle aralıksız havlayan köpeklerin sahipleri 175 dolar ceza alacak. Araba alarmının üç, ev alarmının 15 dakikadan fazla çalması, sabah erken ya da akşam geç saatte çimlerin biçilmesi de yasak kapsamında. Yıllar yılı müzikli araçlarla sokakları gezen dondrumacılar da bu uygulamayı sürdürmeleri halinde 350 dolar ceza alacak. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||