Aznar'a sandıklarda tatsız sürpriz

Madrid'deki saldırılardan sonra İspanyol seçmenlerin sandıklarda Başbakan Aznar'a verdiği tepki, manşetlerdeki ortak konu. Saldırıların sorumlusu olarak derhal Eta'yı suçlayan muhafazakar Başbakan Jose Maria Aznar'ın Halk Partisi, seçimlerde beklenmedik bir hezimete uğradı.

İpuçları güçlü biçimde El Kaide'ye işaret edince, Financial Times, 'sürpriz seçim zaferi Sosyalistlerin oldu' diyor.

Times, iri puntolarla, 'El Kaide bandının gölgesindeki seçimler' diye yazıyor.

Ve ekliyor: 'İktidar partisi emin adımlarla zafere doğru ilerliyordu ki; ortaya bir video bant ve bir cep telefonu çıktı.'

Financial Times, Perşembe günkü trajik saldırıların, sandık başına normalde gitmeyecek çok sayıda sol kanat seçmeni oy vermeye ittiğini yazıyor.

Aznar hükümeti, Eta'nın iddiaları reddetmesine karşın, ayrılıkçı Bask militanları suçlamakta vakit geçirmemişti. Oysa şimdi, radikal İslamcılardan gelen video bant ve soruşturma kapsamında göz altına alınanlar ardından, şüpheliler listesinde El Kaide'nin baş sırada olduğunu kabul ediyorlar.

Guardian, kimi seçim merkezlerinde esen havayı, 'gerçeği öğrenmek isteyen İspanyolların öfke ve şaşkınlığı' diye aktarıyor.

Daily Telegraph, İspanya'da muhalefeti galip çıkartan hissiyatı aktarmak için, Barselona sokaklarından protestocu bir kadının fotoğrafına başvurmuş.

Başbakan Aznar, Irak savaşına güçlü destek vermişti. Daily Telegraph'ın baş sayfasındaki İspanyol kadın, elinde Aznar'ı Amerikalı ve İngiliz liderlerle bir arada gösteren bir fotoğraf taşıyor; üstünde, 'bu ittifak 200 ölüye mi mal oldu' diye yazılı.

Daily Telegraph'a göre, İspanyol kamuoyunun Başbakan Aznar'a sırtını dönmesi, Başkan Bush'un teröre karşı ilan ettiği mücadeleye de ciddi bir darbe demek.

Irak koalisyonuna 'darbe'

Gazete, birinci parti olarak çıkan Sosyalistlerin Irak'ta konuşlanmış 1300 dolayında İspanyol askerini geri çekme vaadinde bulunduğunu ve şayet bu gerçekleşirse, Irak'taki koalisyonun derin bir yara alacağını bildiriyor.

Daily Telegraph, İspanyolların Aznar hükümetine gösterdiği tepkiden rahatsız. Başyazısında, uluslararası tehditlere karşı birlik ve bütünlüğün elzem olduğunu; ancak İspanya'da kamuoyunun Madrid saldırıları ardından Aznar'ı bu ittifak nedeniyle sandıkta cezalandırdığını yazıyor.

Daily Telegraph'ın ifadesiyle, 'terörün bir başarısı bu'. Gazete, Avrupa çapında diğer ülkelerin de 'aman bize dokunmasın' iç güdüsüyle kendi içine kapanan bir tutum benimsemesinden kaygılarını aktarıyor, çünkü Daily Telegraph'a göre uluslararası terörün istediği de zaten bunun ta kendisi.

Fakat Independent, İspanyol lider Jose Maria Aznar için bu kadar insaflı değil. 'Terör, iç siyasete alet edilmeyecek kadar tehlikeli bir konudur' diye yazıyor Independent.

Eta'yı suçlamak ne kadar doğruydu?

Gazetenin ifadesiyle, 'Eta'nın siyasi kanadını kapatan ve Bask bölgesinde bağımsızlık için referandum önerisini reddeden Aznar, şayet Madrid saldırıları bu örgütten kaynaklanıyor olsaydı, büyük siyasi avantaj sağlayacaktı.'

Independent, ortada çok az delil varken hükümetin derhal Eta'ya yüklendiğini; ve hatta, Dışişleri Bakanı Ana Palacio'nun, bütün İspanyol elçilerine acil bir not yollayarak, 'her fırsatta Eta'yı suçlayın' diye uyardığının ortaya çıktığını bildiriyor.

Gazete, 'Aznar'ın ne yapmaya çalıştığını kestirmek için usta bir komplo teorisyeni olmak gerekmiyor' diye yazmış.

Financial Times, soruşturmanın Eta'dan El Kaide'ye doğru yönelmesinin İspanya'da yaşayan Kuzey Afrikalı toplumu diken üstünde tuttuğunu aktarıyor.

Perşembe günkü saldırılarla ilişkili oldukları düşünülen 2 Hint uyruklu ve 3 Faslı göz altına alınmıştı. Financial Times, İspanya'daki en büyük göçmen toplum olan 300 bini aşkın Faslının şimdi kendilerine yönelik şiddet eylemlerine geçilmesinden kaygı duyduğunu ve dün çoğunun evlerinden dışarı çıkmamayı tercih ettiğini belirtiyor.

Rusya'da bir 'çarın' yükselişi

Dünyanın gözleri İspanya seçimlerine çevriliyken, Rusya'da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ise Vladimir Putin Kremlin'deki koltuğunu bir dönem daha sorunsuz garantiledi.

Times, devlet televizyonlarının sabahtan akşama destek yayını yaptığı Putin'in seçim zaferinin zaten günler öncesinden aşikar olduğunu yazıyıor.

Ancak gazete, bu ezici zaferin ardında 'Rus çarlarının hayaletlerini' görüyor. Times'a göre Putin, giderek daha sert ve baskıcı bir rejimin işaretlerini veriyor.

Gazetenin deyişiyle, 'dün Putin'in tek derdi katılım oranının seçimleri geçerli kılacak yüzde 50 barajını geçmesiydi'. Times, birçok yerde Kremlin'den direktif alan yetkililerin Rus seçmenleri sandık başına götürmek için dil döktüğünü; ya da rüşvet verdiğini; ve hatta kimi durumlarda, zor kullandığını iddia ediyor.

Times'ın aktardığı gibi bir CIA değerlendirmesine göre, iktidarını pekiştiren Putin hem yurtiçinde hem de dış politikada -özellikle Gürcistan ve Ukrayna'da- sesini çok daha gür çıkartabilecek. Gürcistan açısından bunun anlamı, ayrılıkçı Acarlara verdiği destek demek.

Gürcistan'da 'iç savaşın ayak sesleri'

Gürcistan'ın özerk bölgesi Acaristan, Türkiye'nin hemen yanıbaşında, Batum ve çevresini kapsıyor. Times, Gürcistan'dan ayrılmayı savunan Acar lider Aslan Abaşidze'nin, yeni Gürcü Cumhurbaşkanı Mikhail Saakaşvili'yi Acaristan topraklarına sokmadığını ve bunun üzerine Gürcistan ordusunun alarma geçirildiğini bildiriyor.

Times, ayrılıkçı lidere Moskova'nın desteğini verdiğini yazarken, Guardian, aynı konuyla ilgili habere karamsar bir başlık atmış: 'Gürcistan'da giderek derinleşen iç savaş tehdidi'.

Guardian'a göre Washington-Moskova hattındaki soğuk savaş gerginliği, Gürcistan'da yeniden hayat buldu. Gazete, Amerika'dan askeri ve mali destek alan Gürcistan lideri Saakaşvili'nin karşısında, Kremlin'in ayrılıkçı liderleri destekleyerek karşılık verdiğini düşünüyor.

Guardian'ın alıntıladığı Gürcü dışişleri bakanı, 'merkezi hükümetin otoritesini Acaristan'da yeniden kurmaya kararlıyız' diyerek, bölgenin hava sahasını uçuşa yasakladıklarını söylüyor. Acaristan'da, Rusya'ya ait bir askeri üs mevcut.

Guardian'a göre, Gürcü Cumhurbaşkanı Saakaşvili Rusların burada tuttuğu ağır silahları ayrılıkçı Acar güçlerine önerdiğini iddia ederek, Moskova'yı uluslararası kamuoyuna şikayet etti.

Gene Guardian, Moskova'nın bu iddayı reddettiğini hatırlatıyor.

Irak kargaşası Suriye'ye mi sıçradı?

Times'a göre Suriye'nin Türkiye sınırı yakınlarındaki Kamışlı kasabasında bir futbol maçı kavgasıyla başlayan Kürt-Arap çatışmasının sokaklarda iki gün süren ve 15 kişinin ölümüyle sonuçlanan şiddet olaylarına dönüşmesi, kimi gözlemciler tarafından, 'Irak'taki karışıklığın bir komşu ülkeye sıçraması' olarak yorumlanıyor.

Times, Kuzey Irak'taki Kürtlerin bir anlamda kendi özerk mini devletlerine kavuşması ardından, birçoğu aynı hakların hayalini kurduğu sanılan Suriyeli 1 buçuk milyon Kürt nüfus arasında huzursuzluğun arttığını ve Şam hükümetinin, Kamışlı'daki şiddet olaylarının bunun bir uzantısı olmasından endişe duyduğunu bildiriyor.

Times, benzer korkuları Ankara yönetiminin de Türkiye'deki Kürt nüfus açısından paylaştığını yazıyor.