Mülakatta Suriye Devlet Başkanı'na sorulan sorular, Orta Doğu barış süreci, İsrail'le ilişkiler ve kitle imha silahı konuları üzerinde odaklanmış. Komşu Türkiye ile ilişkilere girilmiyor.

Gazeteye göre dün gece Şam'da verdiği mülakatta Beşar Esad ilk kez ülkesinin kitle imha silahlarına sahip olduğu itirafına bu kadar yakın durdu.

Esad, Amerika'nın uzun süredir Şam'a yönelttiği bu iddiayı doğrudan kabul etmiyor. Fakat öte yandan, 'İsrail'in tehditlerine cevaben Suriye de kimyasal ve biyolojik silahlar üreterek kendini caydırıcı unsurlarla savunma hakkına sahiptir' diyor.

Daily Telegraph'a göre, Şam hükümetinin söyleminde kayda değer bir değişimin işareti bu. Peki Beşar Esad ne öneriyor? Gazetenin manşetinde iri puntolarla yer alan yanıt şöyle:

'Şayet İsrail kendi silahlarından vazgeçmezse, biz de vazgeçmeyiz'

Daily Telegraph, Amerika ile İngiltere'nin geçenlerde Libya lideri Kaddafi'yle vardığı anlaşmayı hatırlatıyor. Kaddafi, kitle imha silhalarından arınma sözü vererek nükleer tesislerini denetime açacağını söylemişti.

Libya'nın bu kararından beri Suriye üzerinde artan baskıya işaret eden Daily Telegraph, 'Ancak Beşar Esad, Londra ve Washington'un çağrılarını gazetemize verdiği mülakatta reddetti' diye yazıyor.

Gazetenin görüşünü aktardığı Batılı bir diplomata göre, 'Esad'dan böyle köklü bir taviz beklemek de boşuna; çünkü bu, zaten zayıf olan iktidarını daha da zor duruma sokacaktır'.

Peki ya diğer konular? Amerika'nın terörist olarak nitelediği Filistinli örgütlere Suriye'nin destek verdiği ve intihar eylemcilerine arka çıktığı suçlamasına, Esad'ın yanıtı ne?

Esad, aşırı uçta Filistinli örgütlerin bürolarının kapatıldığını ve faaliyetlerinin kısıtlandığını söyledikten sonra, 'intihar eylemcileri ise artık kontrol dışı bir gerçek; bunun sorumlusu ise İsrail'in işgali ve neden olduğu şiddettir' diyor.

Gazeteye göre bu yanıtın ilk ayağı uzlaşıcı bir tonda olsa da, suçu doğrudan İsrail'e atışı Amerika'nın hoşuna gitmeyecektir. Keza Daily Telegraph'ın da hoşuna gitmemiş.

Gazetenin başyazısında, Esad'la yapılan mülakat hakkındaki yorum şu:

'Suriye lideri kendisi dışında herkesi suçlamaya devam ediyor'.

Suriye'yi, İsrail ile Arap komşuları arasında barışın anahtarı diye niteleyen Daily Telegraph, sadece İsrail'i suçlamanın bir işe yaramadığını ve İsrail'in tümden yokedilmesini savunan Filistinli örgütlere karşı Şam hükümetinin harekete geçmesi gerektiğini yazıyor.

Guardian gazetesi, kendi ifadesiyle, Orta Doğu'da imzalanan 'olağanüstü' bir anlaşmayı, İsrail ve Türkiye arasında varılan, 'su karşılığında silah' anlaşmasını bildiriyor.

Guardian'a göre Türkiye Enerji Bakanı Zeki Çakan'ın dün Kudüs'te İsrail Başbakanı Ariel Şaron'la vardığı anlaşma, uzun vadede stratejik önemini bütün Orta Doğu'da hissettirecek.

Guardian, Türkiye'den alacağı Manavgat suyu karşılığında İsrail'in de Türkiye'ye sayısı belirsiz tank ve uçak teknolojisi satacağını yazıyor.

Gazeteye göre ihraç edilecek Türk suyu İsrail'in halihazırdaki ihtiyacının ancak yüzde 3'ünü karşılasa da, bu anlaşmanın iki ülke arasında gelişen bağları daha da güçleştirmesi bekleniyor. Ayrıca İsrail bu sayede kritik önemdeki su konusunda geleceğini garanti altına alan temeller atıyor.

Guardian'ın ifadesiyle, 'bölgenin büyük su rezervlerine sahip olan tek ülkesi Türkiye, su satışıyla Orta Doğu'daki konumunu sağlamlaştırarak, yüzlerce milyon dolar döviz girdisi elde edebilir'.

Guardian gazetesindeki bir başka habere göre ise Irak'ın siyasî geleceğine ilişkin, ABD ile Kürt gruplar arasında haftasonu varılan anlaşmanın, bölgede huzursuzluğa yol açabileceği görüşünde.

ABD önderliğindeki koalisyon güçleri, Irak'ta egemenlik haklarını Temmuz ayından önce Iraklılar'a devretmeyi planlıyor ve Guardian'a göre, hafta sonu Kürt liderlerle Erbil'de buluşan Amerikalı ve İngiliz yetkililerin, 'bölgesel özerkliğiniz Temmuz'dan sonra da devam edecek' vaadi, Türkmenler dahil diğer Iraklı grupları ve komşu ülkeleri rahatsız etti.

Gazete, Kuzey Irak'ta statükonun devamına karar veren işgal kuvvetlerinin, Iraklı gruplar arasındaki anayasa pazarlıklarında Kürtler'in elini şimdiden güçlendirmiş olabileceği kanısında.

KDP'li bir yetkili, 'yarı-özerk bir yönetim sözü aldık, ama sınırlar henüz belli değil' diyor.

Peki Kerkük bu sınırlar içinde yer alacak mı? Guardian, bu sorunun öncelikle Irak'ın kuzey doğusunda yaşayan yaklaşık 2 milyon Türkmeni endişelendirdiğini bildiriyor. Gazeteye göre, Irak'taki etnik bölünmüşlük, Türkiye'yi de içine çekecek bir iç savaşa dönüşebilir.

Irak Yönetim Konseyi'nin Türkmen üyesi, Guardian'ın aktardığına göre, 'şayet Kürtler'in talepleri kabul edilirse, biz de Irak Türkmenistan'ını kurduğumuzu ilan ederiz' diyor.

Gazete, böyle bir adımın Kuzey Irak'ta iç savaşın başlangıcı olacağı inancında. Türkiye'nin de Türkmenlerle olan kültürel bağları ve Kürtler'den duyduğu kaygılar nedeniyle bu savaşa müdahale etmesini olası görüyor.

İran'da on binlerin ölümüne yol açan Bem depremi ardından, Tahran hükümetinin üzerinde düşündüğü 'radikal önlemler' birkaç gazetede birden yer alan haberler arasında.

İranlı yetkililerin fay hattı üzerinde bulunan Tahran yerine kendilerine daha güvenli bir yerde yeni bir başkent kurup kurmamayı görüştüklerini yazan Financial Times, jeologların kaygı verici uyarılarını aktarıyor.

Eğer Tahran, Bem'deki deprem şiddetinde sarsılırsa, bunun 1 milyona yakın kişinin ölümüne yol açabileceği ve yönetim merkezinin yerle bir olacağı söyleniyor. Yeni başkent için bir öneri, İsfahan kenti.

Fakat Financial Times, Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Hasan Ruhani'nin önayak olduğu öneriye çok sayıda İranlı'nın sıcak bakmadığını yazıyor.