BBCTurkish.com
NEWS
SPORT
WEATHER
Son güncelleme: 20 Ocak, 2009 - TSİ 17:14
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Obama'nın 2009 öncelikleri
ABD'nin 44. başkanı Barack Obama, Beyaz Saray'a kapsamlı bir değişim gündemiyle giriyor.

İşte Obama'nın 2009'da öncelikle ele alması beklenen birkaç başlık:

EKONOMİ

Amerikan doları

Barack Obama, ABD ekonomisini canlandırmak için, Başkan Eisenhower'ın 1950'lerde yaptırdığı eyaletler arası otoyol sisteminden bu yana ülkede görülen en büyük altyapı yatırımını yapmak istiyor.

Ülke genelinde yol ve köprü inşaatı programlarının yanısıra, kamu binaları ve okulların tadilattan geçirilmesi, modernleştirilmesi ve daha az enerji tüketecek hale getirilmesi için ülke çapında kampanyalar söz konusu olacak.

Başlamış halde olan projelere yatırım yaparak, Obama sisteme hızla nakit enjekte etmeyi, iş imkanları oluşturmayı ve tüketici harcamalarını teşvik etmeyi umuyor.

İş hacmini genişletmek ve tüketici harcamalarını körüklemek için diğer teklifleri ise, iş imkânı yaratan firmalara tanınacak vergi kolaylıkları, işçilerin yüzde 95'ine getirilecek vergi kesintileri ve işsizlik haklarınını genişletilmesi.

Tüm bu paketin maliyetinin 700 milyar ile 1 trilyon dolar arasında olması bekleniyor.

SAĞLIK SİSTEMİ

Barack Obama, sigorta masraflarının azaltılacağı taahhüdünde bulunmuş ve sigortası olmayanların yararlanabileceği daha az maliyetli bir plan önermişti.

Yaptığı atamalarda da bu konudaki kararlılığını ortaya koydu.

Senatonun eski çoğunluk lideri Tom Daschle sağlık işlerinin bir numaralı ismi olacak.

Obama, sigorta şirketlerinin, ilaç firmalarının, doktorların ve Cumhuriyetçi senatörlerin desteğini kazanabilmek için çetin bir mücadele verecek.

Ancak şu an için rüzgâr kendisinden yana esiyor gibi görülüyor.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

Bir enerji santralinden yayılan dumanlar

Obama, ABD'nin elektriğinin 2012 yılına kadar yüzde 10'unun, 2025'e kadar da yüzde 25'inin yenilenebilir kaynaklardan teminini sağlayacağı vaadinde bulunmuştu.

Ayrıca 2050 yılına dek sera gazlarının salımında yüzde 80 oranında bir kesinti istiyor.

Önümüzdeki 10 yıl içinde alternatif yakıtlara 150 milyar dolar yatırım yapılmasını öneriyor.

IRAK'TAN AFGANİSTAN'A

Barack Obama, Irak'taki birliklerden her ay bir ya da iki savaşçı tugayı çekme teklifinde bulunuyor.

Bu, 2010 yazına gelindiğinde ABD'nin Irak'tan tamamen çekilmiş olması anlamına gelecek.

Bu, Obama'ya dış politikada öncelikli gördüğü diğer konu üzerinde odaklanma şansı verecek ve Afganistan'daki asker sayısını arttırabilecek.

Askerî yetkililer, 2009 yazına dek Afganistan'a 20.000-30.000 asker gönderilebileceğini söylüyor. Bu Afganistan'daki ABD askeri sayısının ikiye katlanması anlamına geliyor.

GUANTANAMO'YU KAPATMAK

Guantanamo Üssü'ndeki terör zanlılarının tutulduğu gözaltı merkezini kapatmak ve "ağırlaştırılmış sorgu tekniklerinin" kullanımına son vermek Obama'nın güvenlik konularındaki başlıca öncelikleri.

Guantanamo Üssü

Obama, Time dergisiyle yaptığı bir mülakatında, "iktidara gelmesinden sonraki iki yıl zarfında eğer Guantanamo'yu sorumlu bir şekilde kapatmadıysa, işkenceye açıkça son vermediyse ve güvenliğin talepleri ile anayasa arasındaki dengeyi tesis edemediyse" yönetiminin başarısız olacağını söyledi.

Obama Guantanamo Üssü'nü kapatırsa, orada tutulan tutsaklara ne olacağı hakkında bir karar verilmesi gerekecek. Çünkü birçoğunun işkence görebilecekleri endişesiyle ülkelerine gönderilmeleri mümkün değil.

ABD'nin yeni başkanının ayrıca askerî mahkemeler sistemine devam edilip edilmeyeceğine, zanlıların ABD'nin ağır ceza mahkemelerinde yargılanıp yargılanmayacağına, serbest bırakılıp bırakılmayacaklarına ya da başka bir seçenek geliştirilmesine karar vermesi gerekecek.

DÜNYAYLA İLİŞKİLER

Kamuoyu yoklamalarına göre, selefinin aksine Obama dünyanın birçok ülkesinde oldukça sevilen bir isim ve bunu kullanması bekleniyor.

2009'un başlarında, Müslüman dünyasında - muhtemelen Mısır'da ya da çocukluğunun bir bölümünü geçirdiği Endonezya'da - önemli bir konuşma yapacağını söylemişti.

Eğer dünya genelinde ABD'ye bakışı değiştirebilirse, ABD'nin müttefiklerinden daha fazla şey talep etmesi daha kolay olacak. NATO üyelerinden Afganistan'a daha çok asker ya da İsrail'den Orta Doğu barışı için daha fazla taviz isteyebilecek.

Obama, "İsrail-Filistin sorununda ilerleme sağlamayı, ilk günden itibaren başlıca diplomasi önceliklerinden biri haline getireceğini" söylemişti.

Seleflerinin başarısız olduğu bu alanda başarı kaydetmek istiyorsa, uluslararası destek kilit önemde olabilir.

İŞÇİ HAKLARI

Obama'nın görevdeki ilk yılında en büyük mücadelesi Irak ya da sağlık reformları değil, sendikalaşmanın kolaylaştırılması için hazırlanan bir yasa tasarısı üzerine olacak.

Tasarı, çalışanlarının çoğunluğunun oylarını bir sendikadan yana kullanması durumunda, o sendikanın iş veren tarafından tanınmasını öngörüyor.

Obama Detroit'te otomotiv çalışanları ile birlikte

İş verenler tasarıya karşı çıkıyor, sendikalaşmış iş gücünün maliyetleri arttıracağını savunuyor.

Obama tasarıyı destekliyor, ancak tasarının Kongre'de yoğun muhalefetle karşılaşması muhtemel.

Dolayısıyla sağlık reformu ve iklim değişikliği konularına odaklanmayı tercih etmesi beklenebilir.

Ancak sendikalar, Obama'yı desteklemeleri karşılığında tasarının geçmesini talep ederlerse, o zaman Obama'nın konuyu tekrar düşünmesi gerekebilir.

BIÇAK SIRTI

Barack Obama'nın destek verdiği, ancak gündeminin geri kalanını tehlikeye atabilecek bazı başlıklar da var. Sendikaların talep ettiği yasa bunlardan biri.

Bill Clinton örneğinde, eş cinsellerin ordu yasağını kaldırmaya çalışmak, sağlık reformu için elini zayıflatmıştı.

Dolayısıyla Obama'nın eş cinsel çiftlerin evliliğine izin veren yasalar, ya da Bill Clinton'ın ordudaki eş cinsellere dair bulduğu ara formül olan "Sorma, Söyleme" politikasının değiştirilmesi için atılacak adımlar konusunda temkinli davranması bekleniyor.

Bir diğer örnek ise göçmenlik reformu. George Bush gibi Obama da yasadışı göçmenleri vatandaşlığa götürecek yollar oluşturmak ve sınır güvenliğini arttırmak istiyor. Ancak Bush'un bu konuda başarısız olması, Obama'nın bunu gözden geçirmesine neden olabilir.

Barack ObamaObama Dönemi
ABD'nin 44. lideri Barack Obama'nın Beyaz Saray yolculuğu ve icraatları
Barack Obama'Herşey mümkün'
Obama, görevi devralmadan önce destekçilerine umut verdi
Barack ObamaEkonomi vizyonu
Barack Obama, ekonomik kriz için öngörülerini açıkladı
ABD BayrağıNeden Obama?
Obama'nın seçilmesi ABD siyasetindeki hangi etkenlere bağlıydı?
Obama ve eşi MichelleSiyah bir Başkan
ABD ayrımcılık hesaplaşmasını kapatıyor mu?
Barack ObamaObama'nın öyküsü
Endonezya ve Kenya bağlantılarından Beyaz Saray'a
Barack Obama ABD'de tarihi seçim
'Dünya Gündemi'nin ABD Başkanlık Seçimi özel programı
İlgili haberler
Obama dönemi için geri sayım
20 Ocak, 2009 | Haberler
Dünyada Obama iyimserliği
20 Ocak, 2009 | Haberler
Obama: ABD'de herşey mümkün
19 Ocak, 2009 | Haberler
Bush, icraatlarını savundu
16 Ocak, 2009 | Haberler
Guantanamo için beklenmeyecek
13 Ocak, 2009 | Haberler
Obama'dan yeni İran yaklaşımı
12 Ocak, 2009 | Haberler
Obama yeni bakanları açıkladı
01 Aralık, 2008 | Haberler
ABD'ye ilk siyah başkan
05 Kasım, 2008 | Haberler
BAŞLICA HABERLER
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Programlarımız|Frekanslarımız|Türkçe Bölümü hakkında|İşbirliği|Bize ulaşın
BBC Copyright Logo^^ Başa dön
Haberler | Basın Özeti | Dünyaya Açılan Pencere | Özel Dosyalar | Haberlerle İngilizce
BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
Yardım|Görüşleriniz|Gizlilik