İngiltere hükümeti, bankacılık sistemine olan güveni yeniden sağlamayı hedefliyor

Uzun önlemler listesinin en öne çıkan unsuru bankaları tekrar kredi vermeye teşvik edebilmek için bankalar için bir sigorta sistemi oluşturulması.

Fiilen, devlet verdikleri kredinin karşılıksız kalması olasılığına karşı bankalara sigorta poliçesi satmış olacak.

Hazine Bakanlığı'nın da bankalardan, konut kredisi borçlarını da kapsayan alımlar için yaklaşık 74 milyar dolarlık (50 milyar sterlin) bir fon oluşturacağı açıklandı.

Ayrıca Merkez Bankası da oluşturulan 50 milyar sterlinlik bir fonla, doğrudan işletmelere kredi açma olanağına kavuşacak.

Başbakan Gordon Brown atılan yeni adımların hayati önem taşıdığını söyledi.

Ancak yeni girişime rağmen bankaların hisseleri değer kaybetmeye devam etti.

Yüklü bir zarar açıklaması beklenen ülkenin en büyük bankalarından Royal Bank of Scotland (RBS) hisseleri yüzde 71 değer kaybetti.

Birleşme sürecini bugün tamamlayan Lloyds TSB ve HBOS'un oluşturduğu Lloyds Banking Group hisseleri yüzde 32 gerilerken, HSBC yüzde 10, Barclays yüzde 18, Standard Chartered yüzde 9 düştü.

Sterlin de euro karşısında bir ara 1.0999'a dek geriledi.

Riskli varlıklar kapsam içinde

BBC ekonomi muhabirlerinden Robert Peston İngiliz bankalarının daha önce açıklanan destek paketi ardından bir sermaye sıkıntısı yaşamadıklarını söylüyor; dolayısıyla yeni paketi kurtarma paketi yerine sigorta paketi olarak görmenin daha doğru olacağını belirtiyor.

	Bankaların hisseleri yine değer kaybediyor

Peston kredi akışının yeniden normale dönmemesi durumunda resesyonun derinleşeceğine, bu ortamda da bankaların zararının tahminlerden çok daha büyük hale gelip bankaların bütünüyle kamulaştırılması gibi senaryoları gündeme getirebileceğine inanıyor.

Hükümetin oluşturduğu sigorta programı çerçevesinde, bankalar zarar etmeyi tahmin ettikleri tutar üzerinde hükümetle müzakere yaparak anlaşmaya varacaklar.

Hazine Bakanlığı, bankaların kredi krizinden dolayı karşılaştıkları ek zararın yüzde 90'ı oranında sigorta olanağı sağlayacak.

Hükümet, bankaların sigortalama kapsamına alınacak varlıklarının, "mevcut ekonomik koşullardan en çok etkilenenler" olacağını belirtiyor.

Bu kapsamdaki borçların değerinin hesaplanması, piyasaların çöküşü nedeniyle oldukça güç.

Varlıkların değerindeki belirsizlik, bankaların, ne kadar kredi vereceklerini de belirleyememelerine yol açıyor.

Hükümet, bankaların ek zararlarını sigorta kapsamına alarak, yeniden kurumsal ve bireysel kredi vermeye yöneltmeye çalışıyor.

Devlet desteğinin şartları değişiyor

Yeni açıklanan program, önceki kurtarma planının koşullarında da bazı değişiklikler öngörüyor.

	Merkez Bankası işletmelere kredi açacak

Yeni program uyarınca, Northern Rock gibi bazı bankaların borçlarını geri ödemek için ek süre aldıkları belirtiliyor.

Ayrıca bankaların devletçe alınan hisseler karşısında sunduğu imtiyazlı hisseler, adi hisseye dönüştürülüyor.

Bu şekilde, banka kârından bağımsız olarak, devlete önceden belirlenen bir getiri üzerinden ödeme yapmaktan kurtuluyor.

Bunun yerine, devletin bankalarda sahip olduğu hisse oranı artıyor.

Örneğin Royal Bank of Scotland (RBS), 5 milyar sterlin tutarındaki imtiyazlı devlet hissesinin adi hisselerle takas edildiğini açıkladı.

Böylece devletin bankadaki hisse oranı yüzde 58'den yüzde 70'e yükseldi.

Hükümet, bankalara destek verirken vergi mükelleflerinin parasının kullanılmasını bunun yüksek getirili bir yatırım olacağını belirterek savunmuştu.

Maliye Bakanı Alistair Darling, son kararı açıklarken RBS'in aldığı destek ardından daha fazla kredi sunacağını söyledi.

Krizden en ciddi şekilde etkilenen RBS'in 2008 yılı için 7 ila 8 milyar sterlin arasında bir zarar açıklaması bekleniyor.

Buna ek olarak şirketin 2007 yılında satın aldığı Hollanda bankası ABN Amro'nun elindeki karşılıksız varlıklar dolayısıyla 20 milyar sterlini daha zarar hanesine geçirmesi bekleniyor.

Bu rakamların teyidi, banka için tarihi bir zarar demek.