Güney Yıldız BBC Türkçe

Peki hem İsrailli hem de yabancı gazetecilerin Gazze'den haber geçmelerinin yasaklanması sonrası, acaba İsrail kamuoyu kendi medyasından hikayenin tamamını öğrenebiliyor mu?

Bu soruyu, İsrail ve Filistinliler arasındaki çatışmalarda başlangıçta asker sonra da gazeteci olarak uzun yıllar bulunmuş olan kıdemli gazeteci Ron Ben Yishai'ye sorduk.

Sabra ve Şatilla mülteci kamplarına 1982 yılında Falanjistler tarafından yapılan katliamdan sonra ilk giren gazeteci olan Ben-Yishai, katliamın İsrail kamuoyunun gündemine gelmesinde önemli rol oynamış.

Pek çok ülkenin yanı sıra Türkiye'de de çalışmış olan Ben-Yishai, Türkiye hükümetinden İsrail'e verilen sert tepkilerin kendilerini hayal kırıklığına uğrattığını da söylüyor ve Türkiye'nin de orantısız güç uyguladığını savunuyor.

Gazze'ye düzenlenen operasyonu, İsrailli Yahudilerin yüzde 95'i gibi kendisinin de desteklediğini söyleyen Ben-Yishai, krizin başlamasından Hamas'ı sorumlu tutuyor ve İsraillilerin Gazze'de neler olup bittiğini bildiğini söylüyor.

'İsrail medyası özgür'

Ron Ben Yishai: İsrail basını ve genel olarak medyası, bildiğiniz gibi özgürdür. Ayrıca aktif çalışmaktadır. Dolayısıyla hergün hem bölgenin geneli hakkında hem de özellikle Gazze'de olan biten hakkında ayrıntılı bilgi vermektedir.

İsrail medyası el Cezire'de ne yayınlandığını izliyor. Bunun da ötesinde ben dahil, pekçok İsrailli gazeteci Gazze'den insanlarla sürekli telefonla görüşüyoruz. Ben bizzat Gazze'ye gittim ve neler olup bittiğini yerinde gördüm. Evet, pek hoş manzaralarla karşılaşmadım ve İsrail halkı da gördükleri şeyleri pek beğenmiyor.

BBC: Yakında Türkiye'de gösterime girecek Beşir'le Vals filminde Sabra ve Şatilla katliamını ilk kez duyuran ve İsrail gündemine getiren gazeteci olarak görülüyorsunuz. O katliam sonrasında İsrail kamuoyu dönüp olanları değerlendirmiş ve bazı olayları mahkum etmişti. Siz Gazze saldırısından bir süre sonra da kamuoyununun yaşananları farklı bir gözle görebileceğini düşünüyor musunuz?

Ron Ben Yishai: Sabra ve Şatilla ile Gazze'de olanlar arasında bir karşılaştırma yapılmasına kesinlikle karşı çıkıyorum. Bir kez İsrailliler tarafından değil, Lübnanlı Hristiyan milisler tarafından yapılmıştır. Sabra ve Şatilla'da bir katliam yapılmıştır.

Gazze'de olan ise yalnızca Hamas değil, birden fazla terör örgütüyle İsrail ordusu arasında yaşanan bir çatışmadır. İsrail ordusu yalnızca, yıllardır yapılan roket saldırılarını durdurmak ve İsrail vatandaşlarını korumak için harekete geçmiştir.

'İsrail'in orantılı güç kullanması mümkün değil'

BBC:Fakat hem Gazze'de çatışan taraflar arasında hem de yaşanan ölümlerin oranında büyük bir orantısızlık gözlüyoruz. Bunun bir çatışma durumu değil saldırı olduğunu söyleyenler var. Bu görüşlere ne diyorsunuz?

Ron Ben Yishai: Hamas'ın güçsüz olması, İsrail'in güneyinde yaşayan neredeyse bir milyon kişinin yıllardır sürekli bir tehdit altında bulunmadıkları anlamına gelmiyor. Bu insanlar, sürekli bir şekilde sığınaklara 15 dakika uzağında yaşamak zorunda kalıyor.

İsraillilerin disiplinli bir şekilde Hamas saldırılarına karşı önlem alması, Hamas'ın saldırma hakkı olduğu anlamına gelmiyor. Siz bunun orantısız olduğunu söylüyorsunuz?

Peki orantılı davranmak için İsrail ne yapmalı, Hamas'ın isabet ettiremediği her füzeye karşı, isabet etmeyen bir füze gönderip, bir eve isabet ettiğinde de biz de mi Gazze'de bir evi bombalamalıyız?

"Türkiye de orantısız güç kullanıyor"

BBC: Siz dünyanın pekçok çatışma bölgesinden haberler geçtiniz ve birçok ülkeyle birlikte Türkiye'de de çalıştınız. İsrail'le iyi ilişkilere sahip ülkelerden biri olmasına rağmen Türkiye hükümetinden de Gazze'de saldırısına yönelik çok sert eleştiriler duyuyoruz. Bu eleştiriler İsrail'de nasıl bir etki yapıyor?

Ron Ben Yishai: Ciddi şekilde hayal kırıklığına uğradık. Ancak, Tayyip Erdoğan'ın bir Müslüman olduğunu biliyoruz. Bir Müslüman olarak yüreği Gazze'de acı çeken insanlarla olabilir.

Fakat, Erdoğan'ın roket fırlatmayı durdurması için Hamas'a baskı yapmak yerine İsrail'i suçlamasından hayal kırıklığına uğradık.

Belki farketmemiş olabilirsiniz ama Hamas roket fırlatmaya hala devam ediyor. Biz, herkesi memnun edemeyeceğimizi biliyoruz. Özellikle de güvenliğimizden feragat etmemiz gerekirse bunu yapmamamız gerektiğini biliriz.

Ayrıca şunu da söylemeliyim, Türkiye'de de çalışmış biri olarak, ülkenin, Kürtler Irak sınırında ya da Türkiye içlerinde saldırı düzenlediğinde orantılı güç kullandığına raslamadım.

Böyle saldırıların hem Türkiye içindeki Kürt vatandaşlara karşı, hem de Irak'ta yapıldığını kendi gözlerimle gördüm. Dolayısıyla Erdoğan'ın ifadelerinden pek etkilenmediğimi söylemek zorundayım.