Bankanın hisseleri yıl başından bu yana yüzde 80 değer kaybetti

Wall Street'te Dow Jones endeksi yaklaşık yüzde 2 düştü.

Düşüş Londra Borsası'nda yaklaşık yüzde 4 olurken; Frankfurt ve Paris borsalarında da benzer düşüşler gözlendi.

Bazı gözlemciler, 1929'daki Büyük Buhran'dan bu yana dünya piyasalarında böylesi bir gün görülmediğini söylüyor.

Piyasalardaki son çalkantı, ABD'nin en büyük yatırım bankalarından Lehman Brothers'ın, iflas koruması başvurusunda bulunmasını izliyor.

Lehman Brothers, içinde bulunduğu nakit krizinden kurtulması için gösterilen çabaların sonuç vermemesi ardından iflas koruması başvurusunda bulunmuştu.

Bugün hisse senetleri en çok değer yitirenler de bankalar oldu.

Amerikan piyasalarındaki gelişmeler, Lehman Brothers'ın konkordato istemesiyle sınırlı değil.

Bank of America, dünyanın en büyük aracı kurumu Merrill Lynch'i yaklaşık 50 milyar dolara satın alıyor.

Dünyanın en büyük sigorta şirketi AIG'nin de, Amerikan Merkez Bankası'ndan acilen yaklaşık 40 milyar dolar yardım istediği bildiriliyor.

Dünyanın en büyük bankalarından onu, 70 milyar dolarlık acil kredi fonu oluşturulmasında anlaştı.

Acil kredi fonuyla, Lehman Brothers'ın konkordato istemesi sonrası piyasalarda likidite akışının kesilmemesi hedefleniyor.

Avrupa ve İngiltere Merkez Bankaları, para piyasalarına 30 milyar euro 5 milyar sterlin pompaladı.

Amerikan Merkez Bankası da, zor durumdaki mali kurumların acil krediye erişimlerini kolaylaştıracak yeni düzenlemeler yaptı.

'Hedefimiz zararı en düşük düzeyde tutmak'

Öte yandan ABD Başkanı George Bush da hükümetinin, krizin olumsuz etkisini en düşük düzeyde tutmaya çalıştığını söyledi.

Bush, yetkililerin mali çalkalanmaya anında müdahale ettiğini, para piyasalarının uzun vadede direnç ve esneklik göstereceğine inandığını belirtti.

ABD başkan adayları da son gelişmelerle ilgili açıklamalar yaptı.

Cumhuriyetçi aday John McCain, yaşananların, mali piyasaların daha etkin denetim ve yönetimine yönelik ihtiyacı gözler önüne serdiğini söyledi.

Demokrat aday Barack Obama ise krizin, mali piyasaların en sağduyulu şekilde denetimini dahi gereksiz bulan Cumhuriyetçi felsefenin bir sonucu olduğunu belirtti.

Küresel piyasaları sarsabilir

Lehman Brothers hisseleri, Şubat ayından bu yana yaklaşık yüzde 80, son bir yılda yüzde 95 oranında geriledi.

Dünyanın dört bir yanındaki bankaların Lehman Brothers'la yaptıkları karmaşık işlemleri çözmesinin haftalar hatta aylar sürebileceği, bunun da küresel mali sistem için bir belirsizlik dönemi yaratacağı belirtiliyor.

ABD'nin dördüncü büyük yatırım bankası olan Lehman Brothers, geçtiğimiz yıl içinde emlak kredi piyasasına yaptığı büyük yatırımlardan ötürü yüksek miktarda zarar etmiş, küresel düzeydeki kredi krizi nedeniyle de nakit eksiğini kapatamamıştı.

Lehman Brothers dünya genelinde 25.000 kişiye istihdam sağlıyor.

Lehman Brothers'ı kurtarma girişimlerini Amerikan Hazine Bakanlığı ve New York Merkez Bankası yürütüyordu. Ancak yetkililer, bankayı kurtarmak için federal fonları kullanmak istemediklerini ifade etmişlerdi.

Amerikan hükümeti başta Citigroup, JPMorgan Chase, Morgan Stanley ve Goldman Sachs gibi bankaların desteğiyle bankanın en tehlikeli yatırımlarını üstlenecek bir kefalet sistemi oluşturmayı umuyordu.

Bu plana göre bankanın "sorunsuz" kısmı ise ayrıca bir diğer bankaya satılabilecekti.

Böyle bir durumun yatırım bankalarının milyonlarca dolar zarar etmesine yol açmakla beraber, en azından sistemdeki çalkantının yaratabileceği daha ağır darbelerin önüne geçmesini sağlayabileceği düşünülüyordu.

ABD Merkez Bankasının eski başkanı Alan Greenspan, Lehman Brothers bir anlaşmaya varmayı başaramazsa Amerikan hükümetinin, bankanın iflasına göz yummak ya da bankayı kamu fonlarıyla desteklemek arasında "çok güç kararlarla" karşı karşıya kalacağını söylemişti.

Greenspan bununla birlikte, hükümetin zor durumda kalan her bankayı kurtarmasının sürdürülebilir olmayacağına dikkat çekti; "Mali değişimlerin olağan seyrinde her zaman kazananlar ve kaybedenler olur." dedi.

Son günlerde Fannie Mae ve Freddie Mac gibi Amerikan emlak kredi piyasasının yarısını elinde tutan bankaların Hazine Bakanlığınca devralınması, dikkatlerin Lehman Brothers üzerinde daha fazla yoğunlaşmasına neden oldu.