G8 zirvesini protesto eden gruplar liderlerin büstlerini yaptı.

Gelişmekte olan ülkeler liginde başı çeken Meksika, Brezilya, Çin, Hindistan ve Güney Afrika'nın yayımladığı ortak bildiride "Sera gazları salımının 2050'ye kadar en az yüzde 50 azaltılması yetmez, en az yüzde 80 azaltılması gerekir" deniliyor.

Bildiri bu ülkelerin Japonya'nın Hokkaido adasında yapılan G-8 zirvesine katılmasından hemen önce yayımlandı.

Hokkaido'da iki gündür toplanan G-8 liderleri bu sabah, dünyada sera etkisi yaratan gazların salımını 2050 yılına kadar en az yarı yarıya azaltma hedefini tekrarlamıştı.

G-8'in geçen yılki zirvesinde yalnızca konuyu "ciddi olarak değerlendirme" sözü verilmişti.

Bu yıl ise liderler, en az yüzde 50'lik indirim hedefini BM'nin iklim değişimi görüşmelerine katılan 200 kadar ülkeye de kabul ettirmek için çalışma sözü verdi.

Hesaplar, bugünkü sera gazı değerlerleri üzerinden yapılacak.

Sera gazları nedir? Başta karbondioksit ve metan olmak üzere sanayinin yan ürünü olan çeşitli zehirli gazlar, atmosferde birikerek dünyanın ısısının uzaya yansımasını önlüyorlar. Böylece bir tür sera etkisi yaratıyorlar.

Bir diğer fark ise bu hedefe ulaşmak için G8 ülkelerinin "ara hedefler ve ulusal planlar" belirleyip bunlara uyarak, diğer ülkelere örnek olması gereğinin kabul edilmesi.

Ancak bu gerek not edilmekle yetinildi, somut rakamlar verilmedi.

ABD, Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Japonya, Kanada ve Rusya liderlerinin bu konudaki pazarlıkları sabaha kadar sürdü.

BBC'nin çevre muhabirlerinden Richard Black varılan anlaşmanın, "Ancak önde gelen gelişmekte olan ülkeler de somut adım atarsa G8 ülkeleri yüzde 50 hedefini benimser" imasını içerdiğini söylüyor.

Muhabirimize göre Çin ve Hindistan gibi hızla gelişen ülkelerin de bu konuda somut taahütlerde bulunması, kolay görünmüyor.

Fakat ev sahibi Japonya'nın Başbakanı Yasuo Fukuda, yarın zirveye katılacak olan bu iki ülkenin liderlerinden hedeflere ulaşmak için yardım isteyeceğini söyledi.

ABD'nin isteği ile

Zirvedeki diğer BBC muhabirlerine göre de G8'in konuyu BM görüşmelerine taşıma kararı, ABD'nin itirazlarından kaynaklanıyor.

ABD Başkanı George Bush bugüne dek daima, bir hedef benimseden önce özellikle Hindistan ve Çin'in katılımını şart koştu.

Hindistan ve Çin, BM'nin Kyoto İklim Değişikliği Sözleşmesi'ni imzalamış durumdalar. Ancak bu sözleşmede kesinti yapması gerekmeyen, gelişmekte olan ülkeler sınıfında yer alıyorlar.

Kyoto Sözleşmesi'ni imzalamayan tek büyük gelişmiş ülke olan ABD'nin lideri Bush ise, imzalamama sebepleri arasında bu noktayı da sayıyor.

Buna karşılık Hindistan ve Çin, kendi ekonomilerinin henüz gelişme aşamasında olduğunu söyleyerek büyük kesintilere karşı çıkıyor.

Çevreciler öfkeli

Çevre örgütleri ise G8'in Japonya zirvesinde verilen sözlerin yeterli olmadığı görüşünde.

Örgütlere göre sera gazlarının büyük bölümünü bizzat üretmiş bu ülkelerin öncülük ederek harekete geçmek yerine, konuyu BM iklim pazarlıklarına havale etmesi kabul edilemez.

Doğal Hayatı Koruma Vakfı'nın (WWF) açıklamasında, "Dünya atmosferindeki karbondioksitin yüzde 62'sinden G8 ülkeleri sorumlu. Yani küresel ısınmanın başlıca sebebi onlar. Sorunun en büyük bölümü onlardan kaynaklanıyor" denildi.

"WWF, tarihi sorumluluklarından hala kaçınıyor olmalarını acınası bir durum olarak görüyor."