Mahkumlar acı çekiyor ancak gösteremiyor mu?

Zehirli iğneyle infaz edilen idam cezaları, iki mahkumun bu ceza biçiminin gayrı-insani olduğu gerekçesiyle başvurması üzerine geçen Eylül'de durdurulmuştu.

Mahkumlar üç farklı zehirli maddenin enjekte edilmesiyle yapılan infazın, "zalimane ve olağan dışı" cezalandırma biçimlerini yasaklayan ABD Anayasası'na aykırı olduğunu iddia ediyorlardı.

Yüksek Mahkeme ise dün akşam aldığı bir kararla, ülke çapında 35 eyalette uygulanan cezanın uygun ve insani bir ceza olduğuna hükmetti.

ABD'de bu konuda süren tartışma, idam cezasının doğru mu yanlış mı olduğundan ziyade, bu cezanın hangi biçimde infaz edileceği üzerinden yapılıyor.

Konuyu idam cezasına karşı tavır almayan, yalnızca bu konuda araştırmalar yapan Ölüm Cezası Bilgi Merkezi'nin (Death Penalty Information Centre) yöneticisi Richard Dieter'le konuştuk.

BBC: Sizce zehirli iğne tartışması burada sona erdi mi?

Richard Dieter: Yüksek Mahkeme zehirli iğne ile infazın anayasaya aykırı olmadığına ve bu idam cezasını bu biçimde infaz etmenin uygun bazı yolları olduğuna hükmetti.

Ancak mahkemede dava konusu edilen eyalet Kentucky idi. Yargıçlar bu eyaletin cezayı yeterince dikkatli bir şekilde ve zalimane olmayan bir yolla uyguladığına karar verdi.

Ancak yargıçlar California, Teksas, Florida ya da diğer eyaletlere ilişkin bir karar vermeiş olmadı.

Oysa diğer eyaletlerde birtakım ciddi sorunların yaşandığı oldu. Bence bu bakımdan, Yüksek Mahkeme'nin kararı, diğer eyaletlerdeki infazlar konusuna açıklık getirmiyor.

BBC: Yüksek Mahkeme'ye başvuran mahkumlar, enjekte edilen üç maddeden sonuncusunun mahkuma büyük bir acı verdiğini iddia ediyordu.

Mahkeme yargıçları bu iddiayı hangi temelden reddetti?

Richard Dieter: Bazı yargıçlar kullanılan ilaçların son ikisinin etkisinden rahatsızlık duyduklarını belirtti.

Bu ilaçların çok net tanımlanmış bir işlevlerinin olmadığını ve aşırı acı verme ihtimalleri olduğunu söylediler.

Uyuşturucu etkisi olan ilk ilaçtan sonra enjekte edilen maddenin, kişinin bağırmasına, hareket etmesine engel olma gibi bir işlevi var.

Bu ilaç nedeniyle mahkumun ne kadar acı çektiğini gösterme olasılığı bile kalmıyor.

En son ilaç ise kalbi durdurmaya yönelik bir etki yapıyor. Bu üçüncü ilaç çok acı verebilecek bir maddeden oluşuyor.

Ceza biçimini savunanlar, mahkumun bu işlem sırasında bilincini yitirmiş halde olduğunu söylüyor.

Ancak uygulamada, mahkumların bu işlem sürerken yarı bilinçli veya bilinçlerinin tam açık olduğu durumlar oldu. Bazılarının gardiyanlarla konuştuğu bile görüldü.

BBC: Peki buna rağmen mahkeme nasıl bu yöntemin zalimane olmadığına hükmedebildi?

Richard Dieter: Çünkü yargıçlar, önlerindeki özel duruma ilişkin karar verdi sadece.

Onlar Kentucky eyaletinin bu cezayı geçmişte nasıl uyguladığına baktı - ki Kentucky'de yalnızca bir kez idam cezası bu şekilde infaz edildi ve mahkeme o olayda bir sorun görmediğini söyledi.

BBC: Peki Amerikan halkı nasıl karşılıyor bu kararı? Genel olarak idam cezası hangi düzlemde tartışılıyor?

Richard Dieter: Kamuoyu idam cezasının birçok boyutu hakkında kaygıları olduğunu ortaya koydu şimdiye kadar.

Ancak bence toplumda en çok önemsenen, idam cezasına çarptırılan insanın gerçekten suçlu olup olmadığı.

Dolayısıyla mahkemenin bu kararı ne idam cezasının, ne de zehirli iğne tartışmasının sona erdiği anlamına geliyor.