Afganistan'ın yeniden imarı için büyük sözler verilmişti

İngiliz yardım kuruluşu Oxfam, Afganistan'da faaliyet gösteren 94 yardım kuruluşunu temsil eden 'Afgan Yardımlarında Eşgüdüm Teşkilatı' (ACBAR) adına hazırladığı raporda ciddi sorunlara işaret ediyor.

Oxfam raporunda, zengin ülkelerden gelen yardımların çok büyük bölümünün israf edildiği, etkin şekilde veya eşgüdüm içerisinde kullanılamadığı sonucuna varılıyor.

Öncelikle 2001 yılından bu yana taahhüt edilen yardımların 10 milyar dolarlık kısmı, ilgili ülkelerin kasasından çıkmamış.

Aynı zamanda, aktarılan 15 milyar doların büyük bölümünün de Afgan hükümetinin eline geçmeden harcandığı kaydediliyor.

Aktarılan paranın neredeyse yüzde 40'ı ise, müşavirlik hizmetleri ve yabancı çalışanlara ödenen ücretler dolayısıyla aslında yardımları yapan ülkelere dönüyor.

Çeşitli ülkeler yardım paralarını farklı şekillerde kullanıyorlar.

Bazı ülkeler, kamu hizmetlerinde ve kalkınma projelerinde kullanılması için parayı doğrudan Kabil hükümetine veriyor. Ancak yardım yapan ülkelerin sadece üçte biri bu yöntemi tercih ediyor.

Örneğin İngiltere'nin Uluslararası Kalkınma Bakanlığı, Afgan hükümetinin üzerinden harcama yaparak bürokrasinin bütçe ve muhasebe becerilerini geliştirmeye çalışıyor.

Amerikan yardımları ise 'vergi mükelleflerinin parasının nereye gittiğini takip' gerekçesiyle taşeron şirketler üzerinden harcanıyor.

Amerika'nın Afganistan'a yardım için ayırdığı bütçenin sadece yüzde 6'sı Kabil hükümeti kanalıyla kullandırılmış. Bu tercih, Afgan hükümetine duyulan güvensizliğin işareti.

Afganistan'a en büyük yardımı sağlayan ülke açık bir arayla Amerika Birleşik Devletleri.

ABD, 2001'den bu yana, vadettiği yardımın üçte ikisini göndermiş durumda.

Geriye kalan para 8,5 milyar dolar, ancak bu miktarın harcanacağı projelerin güvenlik nedeniyle hayata geçirilemediği belirtilerek ödeme geciktiriliyor.

Yardımları idare eden USAID kuruluşundan bir yetkili, Afganistan'da yeterli güvenlik ortamı oluşmamasının pek çok uzun vadeli kalkınma projesi için ayrılan paranın harcanamamasına yol açtığını söyledi.

Oxfam'in raporuna göre, Afganistan'daki askeri harcamalarla mali yardımlar arasında da bir uçurum söz konusu.

Raporda, ABD ordusunun Afganistan'da günde 100 milyon dolar harcadığı buna karşılık tüm bağışçı ülkelerinin 2001'den bu yana yaptıkları tüm yardımların günde 7 milyon dolar olduğu belirtiliyor.

Muhabirlerimiz Afgan halkının 2001'de Taleban yönetiminin devrilmesi ardından yeniden imar konusunda oluşturulan beklentiler karşısında uğradığı hayal kırıklığının bu rakamlarla da ortaya çıktığını belirtiyor.