Jon Leyne BBC Muhabiri, Tahran, İran

	Seçim kampanyası sadece bir hafta sürdü

Burada yükselen güçlerden biri ise Devrim Muhafızları.

Cuma günkü seçim öncesinde kampanyalar sona ererken yapılan son mitinglerden birisi, hiç de cazip bir şekilde tertiplenmemişti.

Bir apartmanın alt katındaki otoparkta yapılan mitingde 100 kişi var, yoktu.

Çünkü İçişleri Bakanlığı kamuya açık alanlarda miting yapmalarına bile izin vermedi.

Mitingde hemen hemen hiç kadın yoktu. Onlar siyasetten İranlı erkeklerden bile daha uzaklar.

Mitingi düzenleyen İslami Katılım Cephesi'nin de aslında seçime giren adayı da yok. Çünkü geçtiğimiz haftalarda hepsinin adaylıkları reddedildi.

Oysa bu parti, bir zamanlar İran'ın en büyük reformcu hareketlerinden biriydi; dört yıl önce İran meclisine en fazla milletvekilini onlar sokmuştu.

Görünüşe göre, reformcular bu durum karşısında mücadele etme isteğini yitirmiş durumda.

Konuşmacılardan birinin yanına yaklaştığımda, şu sırada BBC'ye açıklama yapmanın 'münasip' olmayacağını söyledi.

Reformcu bir milletvekilinin Amerika'nın Sesi radyosuna mülakat verdiği için vatana ihanet suçlamalarına hedef olduğu, bir diğerinin Alman büyükelçisi ile konuştuğu için eleştirildiği düşünülürse bu şaşırtıcı değil.

Devlet televizyonu müzik ve mutlu seçmen görüntüleri yayınlıyor; dini lider Ayetullah Ali Hamaney, İranlılara oy vermenin İslami görevleri olduğunu hatırlatıyor.

Devrim Muhafızları'nın yükselişi

Genel seçimlerde muhafakazakarlar üstünlüğü garantilemiş durumda. Ama bu seçimlerde dikkat çeken bir başka gelişme daha var:

	Devrim Muhafızları siyasette görünür hale geliyor

Devrim Muhafızları, Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad bundan yaklaşık üç yıl önce iktidara geldiğiniden beri sürekli olarak güç kazanıyor.

Hükümetteki pekçok önemli görevde, Devrim Muhafızları'nın eski komutanları var.

Şimdi mecliste de daha fazla güç kazanmaları bekleniyor. Washington'daki düşünce kuruluşlarından Carnegie Vakfı'nda çalışan Kerim Saccadpur, bunun şu sıralarda İran siyasetindeki en önemli gelişme olduğunu söylüyor.

İran'da hem siyasette, hem de ekonomide kozlar, Devrim Muhafızları'nın elinde diyen Saccadpur, "İnsanlar 10-15 sene önce insanlar 'Çok güçlü bir tandığım var, filanca dinadamını tanıyor' derlerdi. Şimdiyse 'Çok güçlü bir tanıdığım var, filanca Devrim Muhafızını tanıyor' diyorlar..." diye ekliyor.

Son birkaç yılda Devrim Muhafızları milyarlarca dolarlık kamu ihaleleri aldı. Yollar, barajlar yapıyorlar.

Petrol sektöründe en büyük güç olma yolundalar. Hatta Tahran'ın yeni uluslararası havaalanını bile onlar yönetiyor.

Said Leyla, eski bir devrim muhafızı. Artan ekonomik gücün, daha fazla siyasi güç arzusunu da beraberinde getirdiğini söylüyor.

"Belki de bu ülkeyi, örneğin geleneksel siyasilerden daha iyi yönetebileceklerine inanıyorlar." diyor.

Peki onlar bu seçimle daha fazla güç kazanıp, ülke yönetiminde daha fazla söz sahibi olursa, ne olur? Araştırmacı Kerim Saccadpur, "Devrim Muhafızları'nın liderliğinde bir İran demokrasiden, insan haklarından, medeniyetler arasındaki diyalogdan bahsedecek değil. Ama aynı şekilde, İsrail'in haritadan silinmesini ve soykırımın reddedilmesini isteyeceklerini de sanmıyorum." diye yanıtlıyor.

Ama Devrim Muhafızları'nın Başkanı Muhammed Caferi geçenlerde yaptığı bir açıklamada, kendi ifadesiyle "İsrail denen kanserli pisliğin" çok yakında yok olacağı tahmininde bulunuyordu.

Amerikalılar, Devrim Muhafızları'nı Irak'taki isyancıları desteklemekle, ayrıca Hizbullah ve Hamas'a silah sağlamakla suçluyor.

Said Leyla, asker kökenlilerin güç kazanmasının İran için iyi haber olmadığı görüşünde...

"Bu durumda radikallik artar. Ülkedeki ılımlılar zayıflar." diyor.