Mike Lanchin ve Mona Mahmoud BBC, Bağdat

Irak hükümeti geçen yıl, ülkede Amerikalılar tarafından eğitilen ve maaşa bağlanan silahlı Sünni milislere çok fazla güç vermenin tehlikelerine işaret ediyordu.

	Paralı Sünni milislerin sayısı 80 bini buluyor

Ülkenin birçok yerinde, yarı resmi güvenlik gücü işlevi gören bu milislerin sayısı ülke çapında 80 bini buluyor.

Irak'ın Şiilerin ağırlıkta olduğu hükümet, şimdi ise, Sahva ya da Uyanış Komiteleri denen ve aslen Sünnilerden ve kısmen eski isyancılardan oluşan bu mahalli milisleri polis ve ordu güçlerine katmak istiyor.

Irak Hükümeti'nin güvenlik danışmanı Dr Muvaffak er Rubai, BBC'ye yaptığı açıklamada, "Bu altın fırsatı kaçırmamalıyız. Sünni Arap toplulukları bedeller ödeyerek el Kaide'ye karşı tavır aldılar." dedi.

Bu sürecin henüz başında olduklarını belirten, er Rubai, gerekli güvenlik araştırmalarını yapmadan bu kişilerin orduya ve polis teşkilatına girmelerine de izin verilmemesi gerektiğini söyledi.

Er Rubai ayrıca, "İstihbarat örgütlerimizin hazırladığı raporlar, el Kaide'nin bu gönüllü örgütlere sızmaya karar verdiğine işaret ediyor. Ve el Kaide bir kez güvenlik örgütüne sızdı mı, mahvolduk demektir." şeklinde konuştu

Yaygın güvensizlik

Ancak, buna pek istekli görünmeyen kimi milisler ve Şiiler de var.

Uyanış Komitelerine mensup milisler, yaklaşık bir yıldır her ay, Amerikan ordusundan ayda 300 dolar maaş alıyorlar.

Karşılığında kendilerinden istenen Bağdat'da ve Irak'ın diğer bölgelerinde Amerikalıların gözü, kulağı olmak.

Özellikle de Sünnilerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde.

Bağdat'ın batısındaki Saidiye mahallesinin Uyanış Komitesinden Ebu Muhammed, "Saidiye halkı bize güveniyor, çünkü bizler o mahallenin çocuklarıyız. Mahallede, kimin aşırı görüşlü olduğunu çok iyi biliyoruz. Ve masum halkı tehlikeye atmadan onları tutuklayabiliyoruz" diye konuşuyor.

	Uyanış Komitesi üyelerinin polise yazılma talebi yüksek

Uyanış komitelerine geçen yıl katılanlardan biri de 27 yaşında, Mühendislik fakültesi mezunu Ali..

Ali Uyanış komitelerinin bir tür geçim kaynağı olduğunu söylüyor ve ekliyor, "bu komiteler kurulmadan önce, Şiilerin Mehdi Ordusu militanları yüzünden, bir yerden bir yere gidemiyorduk. Bağdat'ı mahvediyorlardı. Şimdi biz Amerikalılarla işbirliği içinde onları ayıklıyoruz. Allaha şükür mahallemizde durum biraz düzeldi."

Ama güvenlik durumu biraz düzelince, Amerikalılar Ali ve arkadaşlarına, artık size maaş ödeyemeyiz demeye başladılar ve Uyanış komiteleri üyelerinin Şiilerin kontrolündeki hükümete bağlı polis gücüne ya da orduya katılmasını istediler.

Ali, Sahva üyeleri olarak, bunun üzerine başvuru yaptıklarını, polis gücüne katılmaya hazır olduklarını bildirdiklerini anlatıyor.

Ama şu ana kadar bir yanıt, bir davet almamışlar.. Ali, hükümetteki Şiilerin, sünni Sahva mensuplarını polise, orduya almaya isteksiz olduğunu düşünüyor.

Konuştuğumuz birçok Sahva üyesi, bu kuşkuları paylaşıyor. Şiilerin, Amerikalılara direndiğini ve Sünnileri dışlamaya çalıştığını düşünüyorlar.

Son bir kaç aydır, Irak'daki intihar eylemcileri defalarca Uyanış komitelerini hedef aldı.

Bu saldırılarda altı önde gelen lider de dâhil yüzü aşkın Sahva militanının öldüğü söyleniyor.

Sahva bir yandan Amerikalılarla yakınlaşarak epeyce düşman edinmiş durumda.

Diğer yandan Şii ağırlıklı hükümetin de güvenini kazanabilmiş değil.

Dolayısıyla, Amerikalıların Sünni ve Şiileri en azından güvenlik konusunda bu yolla uzlaştırma planı henüz hedefine ulaşmış görünmüyor.