Zülfikar Ali Butto, 1979'da Pakistan askeri yönetimice idam edilmişti

İngiltere hükümetinin bugün 30 yıllık gizliliği kalkan resmi arşiv belgelerinde, 1974'de Pakistan'ın Başbakanı olan Zülfikar Ali Butto'nun, İngiltere'ye gizli bir talep ilettiği ortaya çıktı.

Hindistan'ın 1974 Mayıs'ında ilk nükleer silahını denemesinden sonra, dönemin Pakistan Başbakanı Zülfikar Ali Butto, İngiltere Başbakanı Harold Wilson'a bir mektup yazarak, Hindistan'ın komşularının şimdi nükleer şanta tehlikesiyle yüzyüze bulunduklarını bildirdi.

Londra'nın batısındaki Ulusal Arşiv tarafından açıklanan mektupta, Zülfikar Ali Butto, Başbakan Wilson'a, Hindistan'ın yaptığı nükleer denemenin, dünya çapında, nükleer silahların yayılmasını önlemek amacıyla yürütülen çabalara ölümcül bir darbe vurduğunu belirtiyor.

Hindistan'ın nükleer silaha sahip olmasının, 'Beş Büyükler' diye bilinen öndegelen ülkelerin nükleer bakımdan silahlanmış olmasıyla aynı anlama gelmediğini kaydeden Zülfikar Ali Butto, Hindistan'ın, komşuları açısından, dünyanın başka hiçbir yerinde görülmeyen bir tehdit yarattığını vurguluyor.

İngiliz arşivlerince açıklanan mektupta, Pakistan Başbakanı Butto, Wilson hükümetinden BM Güvenlik Konseyi'ni nükleer silaha sahip olmayan ülkelere daha sağlam güvenlik güvenceleri benimsemeye ikna etmesini istiyor ve bunu ancak İngiltere'nin yapabileceğini belirtiyor.

Mektupta Butto sözetmese de, arşiv belgeleri, bu tarihten iki yıl sonra Pakistan'ın kendi nükleer bombasını geliştirme planlarını onayladığı kaydediliyor.

Halen gerek Pakistan, gerekse Hindistan nükleer silahlara ve bunları ateşleme olanaklarına sahip. Bu da, 45 yıl önceki Küba füze bunalımı kadar büyük ama o kadar göz önünde olmayan bir tehlike olarak değerlendiriliyor.

Arşiv belgelerine göre, Zülfikar Ali Butto'nun görüşlerine katılan İngiltere Başbakanı Harold Wilson, dönemin dışişleri bakanlığından, BM Güvenlik Konseyi'ne, 'daha sıkı uluslarararası kontroller getirilmesi' için yeni öneriler sunulmasını istemiş.

Sözkonusu öneriler 1975 yılındaki BM konferansında masaya getirilmiş ancak herhangi bir ilerleme sağlanamamıştı.