Ian Pannell BBC

	Nebil, duvarda asılı Irak bayrağını alıyor, öpüyor, bavuluna yerleştiriyor

Burası onbinlerce Iraklının barınağı oldu son yıllarda. Son dört yıldır Iraklılar akın akın kaçtı ülkelerinden. Ama son haftalarda, farklı birşeyler yaşanıyor... Mülteciler geri dönüyor.

Şam'dan Bağdat'a dönmek isteyenlerden biri de Nebil Mecid... Bir yıldır karısı, üç cocuğu ve anne babasıyla burada yaşıyormuş ve artık bıktığını söylüyor. Duvarda asılı Irak bayrağını alıyor, kalıplıyor, öpüyor ve bavuluna yerleştiriyor.

Nebil Mecid bavulunu toplarken, televizyondan bir ezgi yayılıyor odaya. Bir an için herkes donup kalıyor adeta.

Kendisi de Şam'da mülteci olarak yaşayan Iraklı bir şarkıcının Bağdat için döktüğü ağıdı dinliyor aile.

Büyükbaba televizyona yaklaşıyor, gözlükleri buğulanıyor, şarkıcının eski mahallesi Dora'dan da sözetmesini beklerken şarkısında...

Bağdat'taki tüm mahalleler arasında en kanlı olaylar Dora'da yaşandı. Ama, Nebil ve karısı Zeyneb, artık eski mahallelerine dönmenin güvenli olduğunu işitmişler.

Nebil, "Ailelerimiz bize işlerin çok daha düzeldiğini söylüyorlar. Hepimiz evimizi özledik. Burada iş yok, güç yok. Paramız bitti. Burada yaşamak, orada kalmış olmaktan daha iyi değil. Tehlike yüzünden ayrılmıştık. Ama Allaha şükür ki durum artık çok daha iyi." diyor.

Zeyneb de, korktuğunu ama artık eve dönme zamanının geldiğine karar verdiklerini söylüyor. "Korksak bile, herkes bize Bağdat'a dönmenin bir tehlikesi kalmadığını söylüyor." diyor.

Veda

Nebil'le yerel otobüs garajına gidiyoruz. Irak hükümeti Iraklı mültecileri geri götürmek için bedavaya otobüs kaldırıyor.

Sarılıp vedalaşmalar, dökülen gözyaşları arasında bir yandan da türküler söyleniyor.

	Aile şimdilik Hayfa Sokağı'ndaki evde kalacak

Bazıları için bu, Irak'ın kendisini toparlamaya başladığının işareti. Ama burada olan bitenin siyasi değeri gayet açık.

Çoğu geri dönmeyi tercih ederken, dönme konusunda başkalarından etkilenenler ve tabii bir de dönmekten başka çaresi kalmayanlar da var.

Nebil Mecid ise kararını kendi vermiş. Mecid ailesi otobüse biniyor ve Suriye'ye veda ediyorlar.

Nebil ve ailesiyle vedalaştıktan beş gün sonra, Bağdat'ta yeniden buluşuyoruz. Onlar otobüsle karayoluyla seyahat ediyorlar. Bizse, bu yolu fazla güvenli bulmadığımız için, uçakla geliyoruz Bağdat'a.

Nebil, dar bir sokaktan geçirerek bizi, annesinin evine götürüyor. Kendi evlerine gidemedikleri anlaşılıyor; hâlâ pek güvenli değilmiş. Aile bu yüzden şimdilik burada, Hayfa Sokağı'ndaki evde kalacak.

Birkaç ay öncesine kadar çok tehlikeli görünen bu mahalle, şimdi hızlı bir değişim geçiriyor. Mecid ailesi meşrubat dağıtırken konuklara, Nebil, döneli beri Bağdat'ı nasıl bulduğunu anlatmaya başlıyor.

"Bağdat'ta durumun düzelebileceğini hiç sanmıyorduk. Hele işittiğimiz haberlerden sonra..." diyor. "Güvenlik durumu şimdi çok daha iyi. Eskiye kıyasla yüzde yüz bir iyileşme var. Burada kalmaya karar verdik."

Ancak hâlâ temkinli davranmak gerekiyor Irak'ta.

Eski fotoğraflar

Nebil'in annesiyle de görüşüyoruz. Simsiyah çarşafıyla odanın ortasında oturuyor. Bağdat'taki savaşın ailesini nasıl etkilediğini anlatıyor, kelimeleri bulmakta zorlanarak...

Yaşlı kadın, kızlarından birinin kimliği belirsiz kişilerce öldürüldüğünü anlatıyor kederle. Nebil de, ölen kız kardeşinin fotoğrafını gösteriyor bana. Mumlarla süslü bir doğumgünü pastası çevresinde toplanmış mutlu yüzler var fotoğrafta.

Nebil'in karısı Zeyneb de, aynı fotoğraftaki diğer iki kişiye işaret ediyor. Onun kız kardeşleriymiş... Onlar da bu yıl başlarında öldürülmüş.

Nebil Mecid ve ailesiyle vedalaşıyoruz, Bağdat sokaklarında yürümeye başlıyoruz.

Kentin bazı kesimleri değişmekte, durum kısmen düzelmekteyse de, burası hâlâ dünyanın en tehlikeli yerlerinden biri.

Ancak mali kaynak yetersizliği ve pek fazla seçenek de olmaması nedeniyle, Nebil ve daha binlercesinin yurtlarına geri dönmekten başka çaresi yok.