Darfur'daki ortak barış gücünün göreve başlamak için 25 günü var

Bu konudaki anlaşmazlıklar BM ve Afrika Birliği barış gücünün göreve başlaması hazırlıklarını aksatıyor.

Ban Ki-moon, üst düzey temsilcilerini Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir'le temaslarda bulunmak üzere görevlendirdiğini açıkladı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, Sudan yönetiminin verdikleri taahhütleri yerine getirmemesinden derin üzüntü duyduklarını belirtti.

BM'deki Sudan büyükelçisi Abdülmahmud Abdülhalim ise, Ban'ın yönelttiği 'ayak sürüme' suçlamasına tepki gösterdi.

Sudanlı diplomat yaşanan gecikmelerden Birleşmiş Milletler'i sorumlu tuttu.

Darfur'a bu ay sonuna kadar yani 25 gün içinde Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği'ne bağlı toplam 26 bin asker konuşlandırılması gerekiyor.

Lojistik sorunlar

Birleşmiş Milletler iki yıldır bölgeye barış gücü sevketme girişimlerinde bulunuyor. Ancak daha önceki girişimleri reddeden Sudan, sadece Afrika Birliği'ne ait sınırlı bir güce izin vermişti.

Şimdi ise bu gücün BM himayesinde genişletilip etkinleştirilmesine çalışılıyor.

Ban Ki Moon Ban, Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanması doğrultusunda gerek Sudan lideri el-Beşir, gerekse Hartum hükümetinin kendileriyle işbirliği yapmaları gerektiğini ifade etti.

Ancak konuşlandırmanın önünde çeşitli engeller var. Öncelikle, yaklaşık Fransa kadar geniş bir yüzölçümüne sahip olan Darfur'da faaliyet gösterebilmek için hayati önem taşıyacak helikopterler ortada yok.

Birleşmiş Milletler, 24 adet helikoptere ihtiyacı olduğunu açıklamıştı. Ancak Batılı ülkelerden henüz hiçbiri helikopter temin edebileceğine dair söz vermiş değil.

BM Genel Sekreteri Ban batılı ülkelerin bu konudaki sözlerini tutmasını istedi.

Ayrıca, Sudan hükümeti Afrikalı olmayan barış gücü askerlerinin bölgede görev yapması konusuna da hâlâ yeşil ışık yakmadı. Söz konusu askerlerin, ağırlıklı olarak Tayland, Nepal, İsveç ve Norveç'ten gelmeleri bekleniyor.

Ancak Sudan, Afrika dışında sadece Çin ve Pakistan'dan asker kabul edeceğini belirtiyor. Çin'in bölgeye sevkettiği öncü istihkam birliği ise Darfurlu isyancı gruplar tarafından tepkiyle karşılandı.

İsyancılar hükümete çok yakın gördükleri Çinli askerlerin ülkeyi terk etmesini istediler.

Ban Ki-moon, işte bu sorunların çözülmesi amacıyla iki üst düzey temsilcisini, Lizbon'a göndereceğini açıkladı.

Temsilciler Lizbon'da, Avrupa Birliği-Afrika zirvesine katılacak olan Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir'le temaslarda bulunacaklar.

El-Beşir'in Afrika kökenli olmayan askerlere ve gece uçuşları gibi hususlara izin vermesini sağlamaya çalışacaklar.

Güvenlik Konseyi'nde görev yapan diplomatlar, Sudan'ın bölgede güvenilir bir barış gücünün görev yapmasını istemediği, bu nedenle bu denli sert bir muhalefet sergilediği yorumunu yapıyor.

Sudan, aylar süren uluslararası baskıların ardından Temmuz ayında, Darfur'a Birleşmiş Milletler barış gücü askerlerinin konuşlandırılmasına razı olmuştu.

Darfur'da isyancılar ile milisler arasındaki çatışmalar nedeniyle 200 binden fazla kişi öldü; bir milyondan fazla kişi de evlerini terketmek zorunda kaldı.

Öte yandan, Uluslararası Ceza Mahkemesi Başsavcısı Luis Moreno Ocampo, Birleşmiş Milletler'e, Darfur'da savaş suçları işlemekle itham edilen iki kişiyi tutuklaması için Sudan yönetimine baskı yapması çağrısında bulundu.

Ocampo'nun tutuklanmasını istediği kişiler, İnsani İşlerden Sorumlu Bakan Ahmed Harun ve hükümet yanlısı Cincavid milislerinin lideri Ali Kuçayb.

Ocampo'nun talebine Sudan'ın Birleşmiş Milletler temsilcisinden sert yanıt geldi. Abdülmahmud Abdülhalim, bu çağrıları sert dille reddederek Ocampo'yu iftirayla ve konuyu siyasallaştırmakla suçladı.