Guantanamo Üssü'nde şu anda 305 kişi tutuluyor

Davalarda Guantanamo'da tutulanların 'habeas corpus', yani güvenlik kuvvetlerince yakalanan bir kişinin 'yargıç önüne çıkıp itiraz etme hakkını' ellerinden alan ABD Kongresi kararı tartışmaya açılıyor.

Davalar sanıklar lehine sonuçlanırsa, Guantanamo'daki tutsakların askeri kontrol altında süresiz olarak gözaltında tutulması yasadışı ilan edilebilir.

Yüksek Mahkeme daha önceki iki davada ABD yönetimi aleyhine karar vermişti.

Bu davalardan ilki Guantanamo Körfezi'nin statüsüyle ilgiliydi.

Yargıçlar, 2004'te yürürlükteki yasaların federal mahkemelerin Guantanamo tutsaklarının gözaltında tutulmalarına yönelik itirazlarını ele alabileceğine hükmetmişti.

Yüksek mahkeme bu karara gerekçe olarak, ABD'nin Küba'dan kiralanan Guantanamo Körfezi'ndeki başka bir örneği olmayan hakimiyet biçimini göstermişti.

Mahkeme iki yıl sonra da ABD Başkanları'nın 'düşman savaşçı' olarak tanımlanan tutsakların askeri mahkemelerde yargılanması talimatı veremeyeceğine hükmetmişti.

Savunmanın hedefi Askeri Komisyon Yasası

2006'da kabul edilen Askeri Komisyon Yasası tutsakların gözaltına itiraz haklarını ellerinden alıyor ve ABD vatandaşı olmayan tutsakların askeri mahkemelerde yargılanmasını öngörüyor.

Bu yasanın tartışılmasını isteyen son iki dava 2001'de Bosna'da yakalanan Cezayirli Lakhdar Bumediyen ve 2002'de Pakistan'da yakalanan Kuveyt vatandaşı Fevz El Odeh taraından açıldı.

Sonuç olarak birleştirilen bu davalar da üste kalan 305 tutsak arasındaki 37 yabancı ülke vatandaşı adına görülmeye başlandı.

Savunma avukatları Guantanamo Körfezi teknik olarak ABD hakimiyetinde olmasa da, buradaki tutsakların gözaltına itiraz etme hakları olduğunu görüşünü belirtiyor.

ABD anayasası, gözaltına itiraz etme hakkının isyan, işgal ve kamu güvenliğinin gerektirdiği durumlar dışında engellenemeyeceğini söylüyor.

Savcılıksa Guantanamo Körfezi ABD toprağı sayılmadığından gözaltına itiraz hakkının burada geçerli olamayacağını savunuyor.

İlk duruşması bugün yapılacak davada kararın gelecek yaz aylarında alınması bekleniyor.