Yusuf Anani BBC Muhabiri

Amerikalı gazeteci Jeremy Skayhill buradaki en büyük şirketlerden Blackwater hakkında bir kitap yazdı ve bu ve benzeri şirketlerin, muharebe kurallarına göre herhangi bir sorumluluk altına girmeyen paralı askerler sağladıklarını savundu.

Jeremy Skayhill, işgalin özelleştirildiğini ve bu sayede Amerikan hükümetinin, düzenli orduların bağlı kaldığı kuralların uygulanmadığı güçleri kullanabildiğini öne sürdü.

Amerikalı gazeteciye göre, "Çoğu Amerikalı, ödedikleri vergilerle Irak'ta faaliyet gösteren gölge ordudan habersiz ve bu kişiler herhangi bir şekilde mesuliyet altında değiller."

Bu güvenlik görevlilerinin "paralı asker" olarak anılıp anılamayacağı tartışmalara neden oluyor.

Blackwater şirketinin de dahil olduğu derneğin başkanı Doug Brooks, bu kişilerin paralı asker olmadıklarını çünkü görevlerinin koruma kapsamına girdiğini belirtti.

Özel güvenlik danışmanı Roy Koulback'e göreyse bu tür şirketler bazı bölgelerde istikrar sağlanmasında etkin rol oynuyor.

Irak dışındaki uygulamalardan örnek veren Koulback, şöyle devam etti:

"Örneğin Sierra Leone'de Mano nehri savaşı sırasında büyük sıkıntılar yaşandı. Onlara kimse yardım etmediğinden "Executive Outcomes" şirketini çağırdılar.Bölgede barışı sağladılar ardından İngiltere hükümeti ayrılmalarını istedikten sonra, isyan yeniden başladı."

Bu tür güvenlik şirketler, çatışmaları şiddetlendirerek yüklü kazanç elde etmekle suçlanıyorlar.

Şirketler ise hükümetlerin ve Birleşmiş Milletler'in kendilerini başvurmalarının sebebinin askeri operasyonlara ucuz ve verimli destek sağlamalarında yattığı görüşünde.