|
Irak'ta petrol tartışmaları | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Irak Petrol Bakanı Hüseyin Şahristani, Irak'ın kuzeyindeki bölgesel yönetiminin imzaladığı petrol anlaşmalarının gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Merkezi Dubai'de bulunan El Arabiya televizyonuna demeç veren Şahristani, Iraklı Kürtlerin imzaladığı anlaşmaların hükümetçe benimsenen tartışmalı petrol yasasına uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ifade etti. Şahristani "Yasa tasarısının bir maddesine göre, önceki rejim döneminde yapılan anlaşmalar ya da bölgesel yönetim tarafından yapılan anlaşmalar gözden geçirilmeli ve yeni petrol ve gaz yasasıyla uyumlu hale getirilmelidir" dedi. Bakan Şahristani, bir kez gözden geçirildikten sonra anlaşmaların yasada öngörüldüğü gibi petrol ve gaz konseyine sunulması gerektiğini de belirtti. Iraklı bakan "Yasaya uygun olmaları halinde onaylanırlar, ihlal söz konusuysa o zaman da uygun hale gelecek şekilde düzenlemeliler" dedi. Yasaya muhalefet yoğun Şahristani'nin, bu açıklamaları Irak'taki Sünni ve Kürt gruplarla radikal Şii lider Mukteda Sadr'ın, farklı nedenlerle yeni yasa tasarısına karşı çıktığı bir dönemde yapıldığına dikkat çekiliyor. Sadr'a bağlı grubun sözcüsü, ''Irak'ı işgal eden ülkelerin şirketlerine Irak petrolünü işletme izni veren hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini'' demişti. Mehdi Ordusu lideri olan Şii dinadamı Mukteda es Sadr'ın tasarıya muhalefetinin bilhassa ''üretim paylaşımı'' konusunda düğümlendiği bildiriliyor. ABD tarafından Irak'taki ulusal uzlaşmanın temel unsurlarından biri olarak kabul edilen yeni petrol yasa tasarısı, petrol gelirlerinin 18 vilayeti arasında adil biçimde dağılımı öngörüyor. Sadr'ın sözcüsü Nasır el-Rubai tasarıyı ancak işgalci ülkelerin petrol şirketleri sözleşme dışında tutulursa değerlendirebileceklerini kaydemişti.
Petrol yasa tasarısında ABD ve İngiliz şirketleri de dahil olmak üzere yabancıların Irak petrolünün çıkarılıp işletilmesinde yatırım ve karı Irak devletiyle paylaşması da öngörülüyor. Tasarı meclisten geçebilecek mi? Tasarının mecliste oylamasının eylül ayına bırakılabileceği belirtiliyor. Tasarıyı kabineden geçiren Irak Başbakanı Nuri el-Maliki geçen çarşamba günü parlamentoda görüşülmeye başlanacağını bildirmişti, fakat bu gerçekleşmedi. Sadr'ın haricinde diğer çevrelerden de yükselen itirazların tasarının parlamento gündemine alınmasını ertelediği anlaşılıyor. Nüfuz sahibi Sünni örgüt Müslüman Dinadamları Derneği ''tasarıya onay verenlerin kamunun parasının çarçur edilmesine göz yumarak Allah'ın öfkesini üzerlerine çekeceklerini'' ilan etti. Başbakan Maliki'nin koalisyon hükümetinde Sünnileri temsil eden ana parti Irak Uzlaşma Cephesi, kabine toplantılarını boykot ettiği için petrol yasa tasarısının oylandığı oturumda yoktu. Kabinenin Sünni bir üyesi hakkında cinayet suçlamasıyla çıkartılan tutuklama emrini protesto eden Irak Uzlaşma Cephesi kabine toplantılarına katılmıyor. Partiden bir sözcü, kendileri masada yoksa hiçbir tasarının parlamentoda görüşülemeyeceğini açıkladı. ABD petrol yasasının kabulünün ülkedeki farklı dini ve etnik gruplar arasında bir uzlaşma yaratacağı düşüncesiyle baskı yapıyordu. Irak'ın bilinen petrol rezervleri tahminen 115 milyar varil. Fakat 2003 yılındaki Amerikan işgalinden bu yana üretim üçbuçuk milyon varilden iki milyon varile düştü. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||