Dörtlü elçileri ilerleme sağlarsa, bakanlar bölgeye gidebilir

Salı günü Kudüs'te düzenlenecek toplantıya, Dörtlü'yü oluşturan Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya'nın elçileri düzeyinde katılması bekleniyor.

Bu toplantı, Pazartesi günü Mısır'ın evsahipliğinde yapılacak bir bölgesel değerlendirme zirvesinin hemen arkasından gelecek.

Filistin lideri Mahmud Abbas ve İsrail Başbakanı Ehud Olmert'i Şarm el Şeyh kentinde bir araya getirecek toplantıya Ürdün ve Mısır liderleri de katılacaklar.

Batılı diplomatlar Salı günü Kudüs'te yapılacak Dörtlü buluşmasını ise, bir çalışma toplantısı olarak ifade ediyorlar.

Daha üst düzeyden yetkililerin gelecek hafta Pazartesi günü yapılması planlanan toplantısı ise, bölgedeki süratli değişimler ışığında ertelendi.

2006'da iktidara gelen, geçtiğimiz aylarda ise ulusal birlik hükümetinin büyük ortağı olan Hamas'ın geçen hafta Gazze Şeridi'ni ele geçirmesi, bölgedeki dengeleri değiştirmişti.

Bunu takiben Filistin lideri Mahmud Abbas, bu hükümeti dağıtıp Selam Feyyad liderliğinde yeni bir hükümet kurmuştu.

Geçtiğimiz günlerde ulusal güvenlik konseyini da fesheden Abbas, bugün son olarak güvenlikten sorumlu üst düzey bir yetkili olan Raşid ebu Şebak'ı görevden aldı.

Şebak, geçen hafta Hamas'ın Gazze Şeridi'nde denetimi ele geçirmesini önleyemediği gerekçesiyle El Fetih saflarından yoğun eleştiri görüyordu.

Gelişmeler ardından Batı Şeria'ya geçen Ebu Şebak, Hamas'ın en şiddetle muhalefet ettiği ve şiddetten sorumlu tuttuğu yetkililerden birisiydi.

Dörtlü ne konuşacak?

Elçilerin durum değerlendirmesinde, yeterli zemin görülürse, tarafların dışişleri bakanlarının bir sonraki hafta bir araya gelebileceğinden söz ediliyor.

Bölgede barış için arabuluculuk yapan Orta Doğu Dörtlüsü, daha önce Mahmud Abbas'a destek verildiğini belirten açıklamalar yapmıştı.

Ancak Rusya'nın buradaki tavrının diğer üç taraftan farklı olduğu anlaşılıyor.

Rusya, Abbas'ın kefesine çok fazla destek konması ve Hamas'ın tamamen dışlanmasından hoşnut değil.

Moskova geçtiğimiz günlerde Filistin hükümetine çağrıda bulunarak, Hamas hareketi de dahil, tüm Filistinli gruplarla geniş kapsamlı bir diyalog sağlamasını istedi.

Abbas ise Hamas ile temas kurmayacaklarını açıklamıştı.

Batılı güçler ise Abbas'a desteği pekiştirmek için harekete geçmiş durumda.

Avrupa Birliği, ABD ve İsrail Filistin yönetimine 15 aydır kesilmiş olan mali yardım kanallarını açmaya hazırlanıyor.

Hamas ise, sergilenen siyaseti eleştiriyor ve Abbas'ın son kararlarının meşru olmadığını savunuyor.

Kudüs'te toplanacak Orta Doğu Dörtlüsü temsilcileri, bölgede barış sürecini canlandırma girişimleri ivme kazanırsa, kendilerinin nasıl bir tavır sergileyeceğini değerlendirmek durumunda.

Bu unsurlar arasında Dörtlü'yü kimin temsil edeceği konusu da var. 2005 yılında Dünya Bankası'nın eski Başkanı James Wolfensohn sınırlı yetkilerle bu göreve getirilmiş ancak bir yıl sonra sürecin kilitlenmesinden duyduğu hayalkırıklığından dem vurarak görevden ayrılmıştı.

Yakında görevinden ayrılacak olan İngiltere Başbakanı Tony Blair'in bu makama getirilebileceği öne sürülüyor.

Konu hakkında doğrudan bir yalanlama ya da doğrulama yapılmadı. İngiltere Başbakanlığı, Blair'in geleceği konusunda çok çeşitli spekülasyonlar yapıldığını ve bunların büyük bölümünün asılsız olduğunu kaydetti.

Blair Orta Doğu sorununun çözümünü bölgesel istikrarın önkoşulu olarak gördüğünden, böylesi bir göreve istekli olabilir.

Ancak Rusya'nın bu konuda da çekinceleri olduğu öne sürülüyor.

Birleşmiş Milletler'in Orta Doğu özel temsilcisi Alvaro de Soto, görev süresinin dolması nedeniyle geçtiğimiz günlerde hazırladığı bir raporda Orta Doğu Dörtlüsü mekanizmasının hiç bir etkisi kalmadığını ve feshedilmesi gerektiğini savunmuştu.