Heyetler dört saat boyunca başbaşa görüştü

İki ülkenin Irak büyükelçileri Ryan Crocker ve Hasan Kazımi Kumi, Irak'ın güvenliğinin sağlanması gündemiyle masaya oturdu.

Bağdat'ta hükümet merkezlerinin bulunduğu Yeşil Bölge'de, Irak Başbakanı Nuri Maliki'nin ev sahipliğindeki görüşme dört saat sürdü.

Maliki görüşmelerin olumlu geçmesi dileğini ilettiği kısa bir konuşma ardından salondan ayrıldı.

Her iki taraf da görüşmeyi ana hatlarıyla olumlu buldu.

ABD Büyükelçisi Ryan Crocker, görüşmenin bir iş görüşmesini andırır havada, nezaket çerçevesinde geçtiğini, pratik konulara eğildiklerini söyledi.

Crocker, Irak'ın istikrar ve güvenliğinin sağlanması konusunda geniş bir mutabakat bulunduğunu, her iki tarafın da Irak hükümetini desteklemeye kararlı olduğunu belirtti.

Amerikalı elçi bununla birlikte, İran'ın Şii militanlara maddi, manevi, finansal olarak ya da mühimmat ve eğitim şeklinde destek verdiği suçlamalarını yineledi; 'Irak'a destek siyaset ve ilkeleri'nin sahadaki uygulamaya farklı yansıdığından söz etti.

Crocker, İran'ın ülkedeki militan gruplara destek vermelerini son verme talebini tekrarlayıp, bu konuda eylem görmek istediklerini İran temsilcilerine de ilettiklerini söyledi.

Tahran'ın bu suçlamayı reddederken, ABD gibi onların da kendi suçlamalarını dile getirdiği anlaşılıyor.

Crocker, heyetin kendilerine Irak'taki koalisyon varlığının bir işgal gücü olduğu savını dile getirdiğini aktardı.

İran ayrıca, ABD'nin Irak güvenlik güçlerini eğitip donatmaya yönelik girişimleri 'yetersiz' bulduğunu bildirdi ve bu güçlere kendilerinin eğitim vermesi teklifini getirdi.

Üçlü mekanizma

	Görüşme gündemi Irak'ın güvenliği ile sınırlıydı

İranlı yetkililer ayrıca, Irak'ın istikrarı konusunda düzenli olarak görüş alışverişini sürdürecek ve İran, ABD ve Irak'ı içerecek bir üçlü mekanizma kurulmasını gündeme getirdi.

ABD bu konudaki tavrını teklifin ayrıntılarını resmen aldıktan sonra açıklayacağını kaydediyor.

ABD Büyükelçisi, bugünkü görüşmede kendi amaçlarının yeni bir görüşme ihtimalini konuşmak değil, kaygılarını ve eyleme geçilmesi beklentilerini iletmek olduğunu söyledi.

İran büyükelçisi Hasan Kazımi Kumi ise, Associated Press ajansına açıklamasında tarafların bir ay içinde yeniden görüşebileceğini söyledi.

Bağdat'ta görüşmeleri izleyen BBC Muhabiri Jim Muir, Amerikalıların diyalog sürecini ilerletmeden önce, İran'dan somut tavır değişikliği görmek isteyeceğini söylüyor.

İran: Görüşmeyi onlar istedi

İran Dışişişleri Bakanı Manuçehr Muttaki ise, sürecin devamı için ABD'nin Orta Doğu siyasetinin yanlış olduğunu kabul etmesini istiyor.

Tahran'da konuşan Mutteki, "Washington'un gerçekçi davranıp Irak'ta ve bölgedeki başarısızlıklarını itiraf ederek siyasetlerini değiştirme yolunda kararlılık göstermesi, görüşmenin ve gelecektekilerinin başarısını temin edecektir" dedi.

İranlı yetkililer görüşmeleri kendi kamuoylarına Amerikalıların ısrarının eseri olarak yansıtma eğiliminde görünüyor.

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad Amerikalıların Tahran'a Irak konusunda görüşmeler yapılması için 40'tan fazla kez mesaj gönderdiğini söyledi.

İsfahan'da öğrencilere hitaben bir konuşma yapan Ahmedinecad, görüşmelerin gündemini sadece Irak ile sınırlı tutma kararının kendi tercihi olduğunu belirtti.

İranlı lider görüşmelere katılma kararının 'bilgece ve onurlu' bir şekilde alındığını belirtti.

İran'da ABD ile görüşmeler yönetimin yerleşik unsurlarınca katı şekilde reddedilen bir konu.

Bazı gazetelerde görüşme 'şeytan ile el sıkışma" olarak ifade edildi.

Tahran muhabirimiz Frances Harrison, yeni bir görüşme turu fikrini İran'ın ortaya attığını hatırlatarak, Cumhurbaşkanı'nın ise ABD'nin kendilerine yalvardığı izlenimi yaratmaya gayret ettiğine dikkat çekiyor.

	İran Cumhurbaşkanı, görüşme kararını savundu

ABD ve İran arasındaki diplomatik ilişkiler Tahran'daki ABD Büyükelçiliği'ni hedef alan rehine eylemi sonrasında 1980 yılında kesilmişti.

O zamandan bu yana yapılan bu ilk görüşmede, Irak'ın güvenliği dışındaki başka hiç bir konuya girilmediği altı çizilerek vurgulandı.

Gerilim yaratan arka plan

Oysa iki ülke arasında sorun yaratan daha pek çok konu var.

Buna Irak'ta, ABD nezaretinde tutulan ve Washington'un Devrim Muhafızı, İran'ın diplomat olduğunu savunduğu yedi kişinin durumu da dahil.

Ancak İran heyeti kamuoyu açısından rahatsızlık yaratmasına rağmen, bu konuyu gündeme getirmedi.

İran ayrıca görüşmeler öncesinde ABD'yi ülkedeki istikrarı baltalamaya çalışmakla suçlamıştı.

Tahran, ülkenin etnik yapı itibarıyla karmaşık bazı bölgelerinde sabotajlar düzenleyerek, İran'ı istikrarsızlaştırmayı hedefleyen bir Amerikan casusluk şebekesi ortaya çıkardığını iddia ediyor.

Tahran geçtiğimiz haftalarda da, bazı İran kökenli Amerikalıları, casusluk faaliyeti yürüttükleri iddiasıyla tutuklamıştı.

Tahran yönetimi konuya ilişkin ayrıntı vermedi, ancak İsviçre Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığı'na çağırarak, Amerika Birleşik Devletleri'ne iletilmek üzere resmi protesto notası verdi.

İran ile diplomatik ilişkisi bulunmayan ABD, bu ülkedeki çıkarlarını İsviçre aracılığıyla gözetiyor.

ABD ayrıca İran'ı 'barışçı amaç taşıdığı' yolundaki beyanlarına rağmen, nükleer faaliyetleri sonunda silah üretmeye çalışmakla suçluyor.