Raporda ABD'nin yeni stratejisinin işe yaramadığı belirtiliyor

Kraliyet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nün (Chatham House) yeni raporunda, Irak hükümetinin halen büyük ölçüde güçsüz olduğu, ülkenin büyük kesiminde otoritesi olmadığı belirtiliyor.

Raporda Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere'ye, Irak stratejilerinde radikal değişiklik yapmaları çağrısında bulunuluyor.

İki ülke hükümetlerinin, bölgede İran gibi ülkelerle diyaloğu artırmaları; Şii din adamı Mukteda es Sadr'ı da, düşman değil, siyasi bir ortak olarak görmeleri gerektiği belirtiliyor.

Raporun yazarı Gareth Stansfield, Irak'ın parçalanmasının gitgide daha olası hale geldiğini belirtiyor.

Irak'taki gelişmeler Amerika Birleşik Devletleri'ne son resmi gezisini yapan İngiltere Başbakanı Tony Blair'in bugün ABD Başkanı George Bush'la yapacağı görüşmede masaya yatırılacak.

Öte yandan Irak'taki çok uluslu gücün sözcüsü ABD'nin Irak stratejisini savundu.

General William Caldwell BBC'ye yaptığı açıklamada, ilk göstergelerin, ülkeye takviye asker göndermenin işe yaradığı şeklinde olduğunu söyledi.

Caldwell, Irak'ın başkenti Bağdat'ta şiddet olaylarının azaldığını belirtti.

Amerikalı general Irak'ta çok uluslu güç mensuplarına yönelik saldırıların artmasına gerekçe olaraksa, Amerikan askerlerinin operasyonlarındaki artışı gösterdi.

	Yetkililer raporun görüşünü reddedip, şiddet azalıyor diyorlar

İngiltere Dışişleri Bakanlığı da güvenlik koşullarının 'kötü' olmasına rağmen, tablonun ülkenin farklı noktalarında farklı olduğunu belirtti.

Bakanlık isyancıların saldırılarının 18 vilayetten dördünde yoğunlaştığını belirtti. Bu vilayetlerde halkın yüzde 42'si yaşıyor.

Raporun ayrıntıları

'Irak'taki gerçekleri Kabul Etmek' başlıklı rapor pek çok açıdan karamsar değerlendirmeler yapıyor. Bunlardan bir kaçı şöyle:

• Irak'ın parçalanması gitgide daha olası hale geliyor. Ülke bölgesel güç merkezleri çevresinde bölünmüş halde
• Hükümet etkisiz ve devre dışı kalmaya başlıyor
• Irak'ta bir değil, bir kaç iç savaş ve isyan birden sürüyor
• El Kaide özellikle Bağdat, Kerkük ve Musul'da ciddi bir varlık gösteriyor
• 2007-2008 döneminde yeni unsurlar istikrarı daha da bozmaya aday olacak. Bunlar federal yapı, petrolün denetimi, tartışmalı bölgeler
• Komşuları İran, Suudi Arabistan ve Türkiye farklı nedenlerle istikrarsızlığın sürmesinden yana, gelişmeleri etkilemek için kendilerince yöntemlere başvuruyorlar
• Irak'ta durum aylar içinde değil, ancak yıllara yayılan çabalarla normale döndürülebilir
• Bu gerçeklerin kabul edilmesi ve çözümün halk gözünde meşruiyet sahibi gruplarca geliştirilmesi gerekiyor.

'Türkiye'nin askeri müdahalesi olası'

Rapor Türkiye'nin bölgedeki rolünden söz ederken, Türkiye'nin Irak'ın toprak bütünlüğünü özellikle bir Kürt devletinin ortaya çıkmasını önlemek amacıyla arzu ettiği görüşüne yer veriyor.

Ankara'nın sınır civarına asker sevki ve Türkmen konferansları düzenlemek gibi adımlarının başarılı olmadığı tespitini yapıyor.

Chatham House uzmanlarına göre, hükümet de AB süreci aksadıkça ordunun taleplerini denetlemekte zorlanır oldu.

Raporda, "AB görüşmelerinde sorunlar arttıkça, askeri yapının gücü öylesine arttı ki, en azından Türkiye ile Irak Kürdistan'ı sınırında toprakların işgali olası görünüyor." ifadesi de yar alıyor.

Rapora göre, bu tür bir operasyon Kandil Dağı'ndaki PKK'yı temizleme kisvesi altında yapılsa da böylece Kürt partileri ve Kürdistan Özerk Yönetimi'ne de gözdağı verilmiş olacak.

Raporda Irak'taki sorunların çözülebilmesi için hükümette Sünnilerin de temsil edilmesi, Mukteda es Sadr'ın meşru bir siyasetçi olarak kabul edilmesi, Kürtlerin endişelerine daha fazla kulak verilmesi salık veriliyor.

Çözümlerin dışarıdan dayatma formüller değil, Iraklıların geliştirdiği yaklaşımlar olması isteniyor.