Jill McGivering BBC

	Şincanlı Uygurlar Çin'deki belli başlı azınlıklardan biri

Çin İnsan Hakları ve Uluslararası Azınlık Hakları Grubu'nun ortaklaşa hazırladıkları raporda, Çin'de yaşayan üç büyük etnik grubun Uygurların, Moğolların ve Tibetlilerin durumu incelendi.

Raporda Çin'deki azınlık gruplarının ülkenin geri kalan kısmıyla giderek daha fazla temas halinde olmasının yerel kültür ve dilleri tehdit ettiğinin altı çizildi.

Rapora göre, Çin'deki azınlıklar ggiderek yabancılaşıyor ve Çin'in yaşadığı ekonomik patlamadan nasiplerini alamıyor.

Ekonomik gelişmenin uzandığı bölgelerde zararlı sonuçlar yaşadığı kaydedilen raporda, bu bölgelerde kapsamlı bir projeyle yapımına girişilen kara ve demiryollarının, yerel ekonomileri güçlendirmediği belirtiliyor.

Çin'de, tek devlet, tek dil, tek kültür modeli uygulanıyor ve buna karşı çıkan herkes 'ayrılıkçı' görülüyor. Bizce bu tamamen yanlıştır. Clive Baldwin

Rapor, sözkonusu projelerin, Çin'in başka bölgelerindeki ekonomik büyümeyi desteklemek üzere hammadde elde edilmesini kolaylaştırmaktan öteye gitmediği bildiriliyor.

Şincan ve Tibet gibi bölgelere ulaşımın artmasıyla birlikte, Çin askeri varlığının da büyüdüğü ve bu durumun da genelde, yerel kültürün bozulmasına yolaçtığı kaydediliyor.

Uluslararası Azınlık Hakları Grubu sözcüsü Clive Baldwin, "Dünyada, dışarıya uyum sağlayıp dilinizi, kültürünüzü korumak ve aynı zamanda ulusal dili konuşmak mümkün. Ama Çin'de, tek devlet, tek dil, tek kültür modeli uygulanıyor ve buna karşı çıkan herkes 'ayrılıkçı' görülüyor." dedi ve bunu çok yanlış bulduklarını vurguladı.

Çin yöneticileri ülke kalkınmasındaki dengesizliklere nasıl çözüm bulunabileceğini araştırıyor.

Kıyı kesiminde ekonomik patlama yaşayan bölgelerle, ülkenin batısındaki çok daha az gelişmiş bölgeler arasında büyük bir uçurum olduğu açıkça görülüyor ve halk arasındaki hoşnutsuzluğun bastırılmasına çalışılıyor.

Çin İnsan Hakları ve Uluslararası Azınlık Hakları Grubu'nun ortak raporunda, 'Pekin yönetiminin siyasetleri ters etki yaratabilir; yerel toplulular, kültür ve yaşam tarzlarının giderek daha fazla tehlike altında olduğunu düşünebililrler' deniyor.