Nataly Antelava BBC Kazakistan muhabiri

	Orta Asya'nın stratejik önemi giderek artıyor

Enerji kaynaklarında dışa bağımlılığı giderek artan Avrupa, enerji zengini bölgelerle ilişkilerini derinleştirme arayışında.

İnsan hakları örgütleri ise, Avrupa Birliği'ne, ''insan hakları ihlalleri sicili kabarık'' görülen Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerinde, siyasi özgürlükleri enerjiye kurban etmemesi çağrısında bulunuyor.

Avrupa'nın uzun dönemli enerji sağlayıcısı olarak petrol ve doğalgaz zengini Orta Asya'nın stratejik önemi giderek artıyor.

Almanya'nın dönem başkanlığı altında Brüksel, bölgeyle ilişkilerini geliştirmek için aktif çaba harcıyor.

Ancak Almanya'nın dışişleri bakanı ve üst düzey AB yetkilileri, beş Orta Asyalı dışişleri bakanıyla görüşmeye hazırlanırken, insan hakları örgütleri de, Avrupalı yetkilileri, bölgedeki siyasetin haşin yüzü konusunda uyarıyor.

Pamir Dağları'ndan Hazar Denizi kıyılarına kadar uzanan topraklarda giderek tırmanan baskıcı bir yönetim anlayışı şekilleniyor. İnsan hakları koşulları kötüleşiyor, yolsuzluk artıyor.

Tacikistan ve Kazakistan hükümetleri, insan hakları örgütleri tarafından dini özgürlükler ve medya konusunda sürekli eleştiriliyor.

Özbekistan ve Türkmenistan ise, cezaevlerinde sistematik işkence ve siyasi muhaliflere karşı yasak uyguladıkları suçlamasıyla karşı karşıya.

Kazakistan'ın başkenti Astana'da yapılacak toplantı öncesinde, Uluslararası Af Örgütü, Avrupa Birliği’ne insan hakları heba edilerek ''enerji ve güvenlik' konularının gündeme hâkim olmasına izin vermemesi" çağrısında bulundu.

Ancak soru Avrupa Birliği'nin bu ülkeleri ne kadar zorlayabileceğinde düğümleniyor.

Son yıllarda bu bölgede Batı'nın çıkarları Çin ve Rusya'yla karşılaştırıldığında yan unsur haline geldi.

Moskova ve Pekin, insan hakları ihlalleri konusunda bu ülkeleri eleştirmeden yatırım ve işbirliği yolunu seçti.

Bu durumsa bir yandan Brüksel'in işini zorlaştırırken, öte yandan da Avrupa'nın Orta Asya gündeminde çelişki yaratıyor.