Raporda Dışişleri Bakanlığı öz eleştiride de bulunuyor

Raporda Sudan'dan İran'a, Rusya'dan Çin'e pek çok ülke ciddi insan hakları ihlalleriyle suçlanıyor.

Bakanlık raporunda dünyada halihazırda en ağır insan hakları ihlallerinin Sudan'ın Darfur bölgesinde yaşandığı belirtiliyor.

Sudan'da hükümet tarafından desteklendiği öne sürülen Arap milislerin saldırıları sonucu 200 binden fazla fazla kişi hayatını kaybetti, iki milyondan fazla kişi de evlerini terk etmeye zorlandı.

Raporun giriş bölümünde Amerika Birleşik Devletleri'ndeki insan hakları uygulamalarına ilişkin öz eleştiri de yapılıyor.

"Bu raporu, kendi insan hakları sicilimiz ve terörist saldırılar karşısındaki adımlarımızın sorgulandığı bir dönemde kaleme aldığımızı kabul ediyoruz. Taraf olduğumuz insan hakları sözleşmeleri çerçevesinde başkalarının iyi niyetli kaygılarına yanıt vermeye çalışacağız" deniyor ve son beş yıl içinde Amerika Birleşik Devletleri'nin terör zanlılarının yargılanması, gözaltında bulundurulması ve bu kişilere yönelik muameleyi düzenleyen yasalarının önemli ölçüde iyileştirildiği savunuluyor.

Bush yönetimi, özellikle 11 Eylül 2001 saldırılarından sonra uygulamaya başladığı ve terörle savaş adını verdiği siyaseti nedeniyle ağır eleştirilere uğruyor.

Yıllık rapor, dünya genelindeki insan hakları ihlallerini gündeme getirme amacını taşıyor.

Raporda Darfur'da yaşanan ve Amerika'nın soykırım olarak nitelediği olaylara vurgu yapılıyor ve Sudan Hükümeti, saldırıları engelleyememekle suçlanıyor. Kuzey Kore, Birmanya, İran, Zimbabve ve Küba'da ağır insan hakları ihlallerinden söz ediliyor.

Kuzey Kore'ye yönelik eleştiriler, iki ülke diplomatlarının ilişkileri normalleştirmek amacıyla New York'ta görüşme yaptıkları bir döneme rastladı.

Raporda ABD'nin müttefikleri hakkında da önemli eleştiriler var. Pakistan ve Afganistan'ın insan hakları sicili zayıf bulunurken, Irak'ta artan mezheplerarası gerilimin ülkede ilerleme kaydedilmesine ciddi bir darbe vurduğu belirtiliyor.

Rusya ve Çin'de ise özgürlüklerin daha da sınırlanmaya başladığı iddiasına yer veriliyor.

Türkiye'ye eleştiri

Türkiye bölümünde, yeni ceza kanununun, işkencenin azalmasına yardım ettiği ancak yeni kanunların tam anlamıyla uygulanmasında bazı zorluklar yaşandığı belirtildi.

Rapora göre, geçen yıl hükümetin karşısındaki zorluklar; ifade özgürlüğüne ilişkin kısıtlamaların azaltılması, güvenlik güçlerinin tutumu, namus cinayetleri oldu.

Güvenlik güçlerinin zaman zaman işkence, dayak ve diğer taciz yöntemlerine başvurduğu ifade edilen raporda, hapishane koşullarındaki kötü durumun sürdüğü, hapishanelerin çok kalabalık olduğu ve çalışanların yeterli eğitimden geçirilmediği kaydedildi.

Raporda, Avrupa Birliği üyeliği, ordunun rolü, İslam, siyasi İslam, Kürt kökenli Türklerin konumuna ilişkin tartışmalar ve Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda yaşanan "Türk-Ermeni tarihi çatışmasının" Türkiye'de başlıca tartışma konuları olduğu belirtilirken; "Bu konularda, özellikle de Ermeni meselesi hakkında yazı yazan ve konuşan kişiler dava edilme riskiyle karşı karşıya." ifadesi kullanıldı.